केंद्र सरकारने देशभरातील पोस्ट ऑफिसद्वारे शैक्षणिक, सामाजिक, सांस्कृतिक आणि धार्मिक पुस्तकांची वितरण सेवा अधिक किफायतशीर करण्यासाठी ‘ज्ञान पोस्ट’ या नव्या सेवेची घोषणा केली आहे. ‘ज्ञान पोस्ट’ सेवा १ मेपासून भारतातील सर्व विभागीय डाकघरेल सुरू होणार आहे. संचार मंत्रालयानुसार, ही सेवा शिक्षणाला पाठिंबा देण्याची आणि देशाच्या प्रत्येक भागातील शिक्षार्थ्यांपर्यंत पोहोचण्याची भारतीय डाकची अखंडित बांधिलकी दर्शवते.
टेक्स्ट बुक्सपासून ते सांस्कृतिक पुस्तकांपर्यंत सर्व साहित्य अगदी दुर्गम गावांमध्ये किंवा कस्ब्यांमध्ये सहज पोहोचावे यासाठी ‘ज्ञान पोस्ट’ विकसित करण्यात आले आहे. केंद्रीय मंत्री ज्योतिरादित्य सिंधिया यांनी सांगितले की, “नवीन राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण आणि अभ्यासक्रमाच्या अनुषंगाने ‘ज्ञान पोस्ट’ हे सुनिश्चित करेल की शिक्षण प्रत्येक व्यक्तीपर्यंत पोहोचेल.
हेही वाचा..
जम्मू-काश्मीर : बारामुल्लामधील भीषण आगीत दोन घरे खाक
पिवळ्या टॉपमध्ये मोनालिसाने केले फोटोशूट, काय म्हणाले चाहते ?
देवदार: आयुर्वेदिक गुणधर्मांचा खजिना
मोहाली पोलिसांकडून चार गुंडांना अटक, शस्त्रास्त्रे जप्त
‘ज्ञान पोस्ट’ला शिक्षण व ज्ञान-सामायिकरणासाठी पाठिंबा देण्याच्या उद्देशाने डिझाइन करण्यात आले आहे. ही सेवा भारताच्या व्यापक डाक नेटवर्कच्या माध्यमातून पुस्तके आणि मुद्रित शैक्षणिक साहित्य पाठवण्यासाठी एक किफायतशीर पर्याय प्रदान करते. सेवेची किंमत अशी ठेवण्यात आली आहे की जास्तीत जास्त लोकांना त्याचा लाभ घेता येईल. ‘ज्ञान पोस्ट’ अंतर्गत पाठवण्यात येणाऱ्या पुस्तकांना व शैक्षणिक मुद्रित साहित्याला ट्रॅक करता येणार असून ते सरफेस मोडच्या माध्यमातून वाहतूक करून किफायतशीर वितरण सुनिश्चित केले जाईल.
पॅकेजेस अत्यंत स्वस्त दरात पाठवता येणार आहेत — ३०० ग्रॅमपर्यंतच्या पॅकेटसाठी फक्त २० रुपये तर ५ किलोपर्यंतच्या पॅकेटसाठी कमाल १०० रुपये आकारण्यात येणार आहेत. फक्त गैर-व्यावसायिक व शैक्षणिक सामग्रीच ‘ज्ञान पोस्ट’च्या माध्यमातून पाठवता येईल. व्यावसायिक किंवा वाणिज्यिक स्वरुपाच्या प्रकाशनांना व जाहिराती (अनियमित घोषणांव्यतिरिक्त किंवा पुस्तक यादी वगळून) या सेवेअंतर्गत स्वीकारले जाणार नाहीत.
मंत्रालयानुसार, प्रत्येक पुस्तकावर मुद्रक किंवा प्रकाशकाचे नाव ठरविलेल्या अटींनुसार नमूद करणे बंधनकारक आहे. ‘ज्ञान पोस्ट’च्या माध्यमातून भारतीय डाक सार्वजनिक सेवेबद्दलची आपली बांधिलकी पुन्हा दृढ करतो आहे, ज्यामुळे शिक्षणातील दरी कमी करण्यात मदत होईल. भारतीय डाक शिक्षणसामग्री अधिक सुलभ आणि किफायतशीर बनवून देशभरातील व्यक्ती व समुदायांना सक्षम बनवण्याचे काम करत आहे.
