मध्य रेल्वेचे मुख्य जनसंपर्क अधिकारी स्वप्नील निला यांनी छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मुंबई येथून जारी केलेल्या प्रसिद्धीपत्रकानुसार, रेल्वे मार्गांच्या स्वच्छतेसाठी राबविण्यात आलेल्या विशेष मोहिमेत ‘स्वच्छता रथ’च्या माध्यमातून तब्बल १ लाख ६८ हजार किलो गाळ, कचरा आणि टाकाऊ पदार्थ गोळा करून त्यांची वाहतूक करण्यात आली. ‘स्वच्छता रथ’ या विशेष रेल्वेगाडीच्या माध्यमातून राबविण्यात आलेल्या या मोहिमेमुळे रेल्वे मार्गांच्या स्वच्छतेला मोठी चालना मिळाली आहे. रविवार, ४ ऑक्टोबर रोजी घेण्यात आलेल्या विशेष ब्लॉकदरम्यान ही मोहीम राबविण्यात आली.
रेल्वे रुळांच्या बाजूला साचणारा कचरा केवळ परिसराचे विद्रूपीकरण करत नाही, तर पावसाचे पाणी वाहून नेणाऱ्या निचरा वाहिन्यांमध्येही अडथळे निर्माण करतो. त्यामुळे पावसाळ्यात रेल्वे मार्गांवर पाणी साचण्याची समस्या उद्भवू शकते. ही बाब लक्षात घेऊन मध्य रेल्वेने गाळ आणि कचऱ्याची प्रभावीपणे विल्हेवाट लावण्यासाठी विशेष स्वच्छता मोहीम हाती घेतली.
चार तासांचा ब्लॉक; पाच स्थानकांवर स्वच्छतेचा धडाका!
छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस ते दादरदरम्यान रेल्वे रुळांच्या बाजूला साचलेला गाळ आणि कचरा हटविण्यासाठी सकाळी ११ ते दुपारी ३ या वेळेत विशेष ब्लॉक घेण्यात आला. या कालावधीत ‘स्वच्छता रथ’ अर्थात कचरा वाहून नेणारी विशेष ईएमयू रेल्वेगाडी चालविण्यात आली.
छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस, मशीद बंदर, परळ, दादर आणि माटुंगा या स्थानकांच्या परिसरात विशेष स्वच्छता मोहीम राबविण्यात आली. कचरा साचण्याची शक्यता असलेली ठिकाणे निश्चित करून तेथील गाळ, टाकाऊ पदार्थ आणि इतर अवशेष गोळा करण्यात आले.
या मोहिमेत जमा झालेला कचरा तब्बल २,८०० गोण्यांमध्ये भरून अधिकृत स्वच्छता व्यवस्थेमार्फत विल्हेवाट आणि प्रक्रिया केंद्रांपर्यंत पोहोचविण्यात आला. या कामासाठी ट्रॅकमन, स्वच्छता कर्मचारी, हाऊसकीपिंग पथके, पर्यवेक्षक आणि कंत्राटी कामगार अशा एकूण ८८१ कर्मचाऱ्यांनी योगदान दिले.
१.९१ लाख घनमीटर गाळ हटविला
मध्य रेल्वेच्या मुंबई विभागात ‘स्वच्छता पंधरवडा’, ‘स्वच्छता ही सेवा’ आणि ‘विशेष मोहीम ६.०’ या उपक्रमांच्या माध्यमातून स्वच्छतेवर विशेष भर दिला जात आहे. रेल्वे मार्ग, स्थानके आणि परिसर स्वच्छ ठेवण्याबरोबरच कचऱ्याचे योग्य व्यवस्थापन करण्याचे उद्दिष्ट या मोहिमांमागे आहे.
एप्रिल ते सप्टेंबर २०२६ या सहा महिन्यांच्या कालावधीत मुंबई विभागात एकूण १.९१ लाख घनमीटर गाळ आणि कचरा साफ करून त्याची विल्हेवाट लावण्यात आली. रविवारी होणाऱ्या मेगा ब्लॉकचा उपयोग करून रेल्वे रुळांच्या कडेला साचलेला कचरा गोण्यांमध्ये भरला जातो आणि त्यानंतर तो ‘स्वच्छता रथ’च्या माध्यमातून संबंधित ठिकाणी नेला जातो.
रेल्वे रुळांवर कचरा टाकू नका; मध्य रेल्वेचे आवाहन
रेल्वे मार्गांच्या स्वच्छतेसाठी प्रशासनाकडून सातत्याने प्रयत्न केले जात असले, तरी रेल्वे रुळांवर आणि त्यांच्या बाजूला कचरा टाकण्याच्या प्रकारांमुळे स्वच्छतेच्या कामावर अतिरिक्त ताण येतो. कचऱ्यामुळे निचरा व्यवस्थेत अडथळे निर्माण होऊन पाणी साचण्याची समस्याही गंभीर होऊ शकते.
त्यामुळे प्रवाशांनी आणि नागरिकांनी रेल्वे मार्गांवर कचरा टाकू नये, परिसराचे प्रदूषण करू नये आणि स्वच्छता राखण्यासाठी रेल्वे प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे आवाहन मध्य रेल्वेने केले आहे. ‘स्वच्छता रथ’च्या माध्यमातून राबविण्यात येणारी ही मोहीम म्हणजे स्वच्छ, सुरक्षित आणि आरोग्यदायी रेल्वे परिसर निर्माण करण्याच्या दिशेने टाकलेले महत्त्वपूर्ण पाऊल ठरत आहे.
