भारतीय नौदलाला शनिवारी आणखी एक अत्याधुनिक स्वदेशी युद्धनौका मिळाली आहे. संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह यांनी विशाखापट्टणम येथील नौदल गोदीत आयोजित एका समारंभात आयएनएस महेंद्रगिरीला भारतीय नौदलात औपचारिकपणे सामील करून घेतले. याप्रसंगी संरक्षण मंत्र्यांना मानवंदनाही देण्यात आली. आयएनएस महेंद्रगिरी ही प्रोजेक्ट-१७ए निलगिरी वर्गाची सहावी स्टेल्थ फ्रिगेट आहे. तिची रचना भारतीय नौदलाच्या वॉरशिप डिझाइन ब्युरोने (WDB) केली असून, मुंबईस्थित माझगाव डॉक शिपबिल्डर्स लिमिटेडने (MDL) तिची बांधणी केली आहे. प्रोजेक्ट-१७ए अंतर्गत एमडीएलने बांधलेली ही चौथी आणि शेवटची युद्धनौका आहे.
Speaking at the Commissioning Ceremony of “INS Mahendragiri” in Visakhapatnam. https://t.co/1Z8SM7QDsp
— Rajnath Singh (@rajnathsingh) July 11, 2026
देशासाठी आणि भारतीय नौदलासाठी अभिमानाचा क्षण
संरक्षण मंत्री राजनाथ सिंह म्हणाले की, आयएनएस महेंद्रगिरीचा नौदलात समावेश होणे हा राष्ट्रासाठी आणि भारतीय नौदलासाठी एक अभिमानाचा क्षण आहे. ते म्हणाले की, ही आधुनिक युद्धनौका पूर्णपणे स्वदेशी रचना आणि बांधकामाचे एक उत्कृष्ट उदाहरण असून, आत्मनिर्भर भारताचा निर्धार आणि देशाच्या संरक्षण उद्योगांच्या तसेच सूक्ष्म, लघु आणि मध्यम उद्योगांच्या वाढत्या क्षमतांचा पुरावा आहे.
Every warship has a journey.#Mahendragiri’s began with indigenous design and the craftsmanship that shaped her.
As the sixth Project 17A Nilgiri-class frigate prepares for commissioning, today #11Jul 26, witness the making of a frontline combatant built for the Navy of… pic.twitter.com/C4lFtCALAY
— SpokespersonNavy (@indiannavy) July 11, 2026
युद्धनौकेला महेंद्रगिरी असे नाव का देण्यात आले?
या युद्धनौकेला पूर्व घाटातील महेंद्रगिरी पर्वतरांगेचे नाव देण्यात आले आहे. हे नाव सामर्थ्य, चिकाटी आणि अढळ निश्चयाचे प्रतीक आहे. महेंद्रगिरी हे नाव धारण करणारी ही भारतीय नौदलाची पहिली युद्धनौका आहे. यामुळे भारताच्या सागरी वारशात एक नवीन अध्याय जोडला गेला आहे आणि देशाची वाढती स्वदेशी जहाजबांधणी क्षमता दिसून येते.
७५ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी तंत्रज्ञान
आयएनएस महेंद्रगिरीमध्ये ७५ टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी सामग्री आणि तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. अनेक भारतीय कंपन्या आणि मोठ्या संख्येने सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योगांनी (MSMEs) याच्या बांधकामात योगदान दिले आहे. यामुळे केवळ देशाची संरक्षण औद्योगिक पायाभूत संरचनाच मजबूत झाली नाही, तर रोजगाराच्या नवीन संधीही निर्माण झाल्या आहेत.
आधुनिक शस्त्रास्त्रे आणि तंत्रज्ञानाने सुसज्ज
आयएनएस महेंद्रगिरी ही अनेक वैशिष्ट्यांनी सुसज्ज असलेली एक अत्याधुनिक युद्धनौका आहे. चला, तिची खास वैशिष्ट्ये जाणून घेऊया:
- अत्याधुनिक स्वदेशी शस्त्रे, सेन्सर्स आणि इलेक्ट्रॉनिक युद्धप्रणालींनी सुसज्ज.
- एकाच वेळी हवाई हल्ले, शत्रूची युद्धनौका आणि पाणबुड्यांचा प्रतिकार करण्यास सक्षम.
- सागरी सुरक्षा, शोध आणि बचाव (SAR) आणि मानवतावादी मदत व आपत्ती निवारण (HADR) मोहिमांसाठी सज्ज.
- हिंद महासागर क्षेत्रात (IOR) आणि त्यापलीकडे दीर्घकाळ चालणाऱ्या मोहिमा राबवण्याची क्षमता.
- प्रगत स्टेल्थ तंत्रज्ञानामुळे ते शत्रूच्या रडारवर सहजपणे दिसत नाही.
- सुधारित संरक्षण प्रणाली, रडारला सहज न दिसण्याची क्षमता आणि उच्च पातळीचे स्वयंचलन यांनी सुसज्ज.
- संयुक्त डिझेल किंवा गॅस (CODOG) प्रणोदन प्रणाली, ज्यामुळे उच्च गती आणि दूर पल्ल्याच्या मोहिमा शक्य होतात.
- सुमारे ६,६७० टन पूर्ण भार क्षमता असलेली बहुउद्देशीय युद्धनौका.
- जास्तीत जास्त २८ नॉट्स (सुमारे ५२ किमी/तास) वेगाने धावण्यास सक्षम.
- सर्व प्रकारच्या सागरी मोहिमा आणि लढाऊ कारवायांसाठी पूर्णपणे सज्ज.
हे ही वाचा:
राम मंदिर गैरव्यवहार प्रकरणी २० जणांना जिल्हा सोडण्यास बंदी
कीव्हवर रशियाचे क्षेपणास्त्र हल्ले!
“जम्मू-काश्मीर भारताचाच”; ढाक्यात चुकीच्या नकाशावर भारताचा आक्षेप
आईच्या हत्येप्रकरणी नवे वळण; वडिलांच्या मृत्यूबाबतही मुलीवर आरोप
प्रोजेक्ट-17A अंतर्गत सर्व चार युद्धनौका नौदलात दाखल झाल्या
आयएनएस महेंद्रगिरीचा नौदलात समावेश होणे, हे प्रोजेक्ट-१७ए कार्यक्रमाचे एक महत्त्वपूर्ण यश मानले जाते. या वर्गातील इतर युद्धनौका यापूर्वीच नौदलात सामील झाल्या आहेत आणि आता महेंद्रगिरीच्या समावेशामुळे भारतीय नौदलाची लढाऊ क्षमता आणखी मजबूत होईल. याशिवाय, स्वदेशी युद्धनौका निर्मिती करणारा एक अग्रगण्य देश म्हणून भारताची ओळखही अधिक दृढ होईल. राजनाथ सिंह यांनी माहिती दिली की, यापूर्वी जानेवारी २०२५ मध्ये आयएनएस निलगिरी, ऑगस्ट २०२५ मध्ये आयएनएस उदयगिरी आणि आयएनएस हिमगिरी, एप्रिल २०२६ मध्ये आयएनएस तारागिरी आणि जून २०२६ मध्ये आयएनएस दुनागिरी यांचा भारतीय नौदलात समावेश करण्यात आला होता.
