अमेरिका–इस्रायल–इराण युद्धाच्या पार्श्वभूमीवर पश्चिम आशियातील परिस्थिती अत्यंत तणावपूर्ण झाली असून युद्धविरामानंतरही संघर्ष शमण्याची चिन्हे दिसत नाहीत. उलट, लेबनॉनमधील इस्रायलच्या हल्ल्यांमुळे हा तणाव अधिक वाढला आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यात दोन आठवड्यांचा युद्धविराम जाहीर करण्यात आला होता. मात्र, इस्रायलने लेबनॉनमध्ये जोरदार हवाई हल्ले सुरूच ठेवले. या हल्ल्यांमध्ये शेकडो लोकांचा मृत्यू झाला असून मोठ्या प्रमाणावर जखमींची संख्या वाढली आहे. यामुळे इराणने या कारवाईला युद्धविरामाचे उल्लंघन मानले आणि कठोर प्रतिक्रिया दिली.
हे ही वाचा:
नमाज पठण, मांसाहारी जेवण, देवांची थट्टा… नाशिकमध्ये कॉर्पोरेट जिहाद!
शेअर बाजारात मोठी घसरण: सेन्सेक्स ९३१ अंकांनी कोसळला
पुडुचेरी निवडणुक: साडीतल्या ‘नीला’ रोबोटकडून मतदारांचे स्वागत
“आम्ही पाकिस्तानला विश्वासार्ह देश मानत नाही” इस्रायली राजदूत असे का म्हणाले?
याच पार्श्वभूमीवर इराणने जगातील अत्यंत महत्त्वाच्या तेल वाहतुकीच्या मार्गांपैकी एक असलेल्या ‘हॉर्मूज सामुद्रधुनी’वर पुन्हा नियंत्रण आणले आणि काही काळासाठी ती बंद केली. या सामुद्रधुनीतून जगातील सुमारे २०% तेल वाहतूक होते. त्यामुळे या मार्गावर अडथळा निर्माण झाल्याने जागतिक अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम होत आहे. इराणने स्पष्ट इशारा दिला आहे की, लेबनॉनवरील हल्ले थांबवले नाहीत तर युद्धविराम पूर्णपणे कोसळू शकतो. तसेच, हॉर्मूजमधून जाणाऱ्या जहाजांना इराणच्या परवानगीशिवाय प्रवास करू दिला जाणार नाही, अशीही भूमिका घेतली आहे. काही प्रकरणांमध्ये जहाजांना धमक्या देण्यात आल्याचेही वृत्त आहे. दरम्यान, इस्रायलने लेबनॉनमध्ये हिज्बुल्ला संघटनेच्या ठिकाणांवर लक्ष्य करत हल्ले सुरू ठेवले आहेत. इस्रायलचे म्हणणे आहे की, लेबनॉन हा युद्धविरामाच्या कक्षेत येत नाही. यामुळे दोन्ही बाजूंमध्ये मोठा मतभेद निर्माण झाला आहे.
या संघर्षामुळे जागतिक बाजारपेठांवरही परिणाम दिसून येत आहे. कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये चढ-उतार होत असून गुंतवणूकदारांमध्ये अनिश्चितता वाढली आहे. आंतरराष्ट्रीय संस्थांनीही इशारा दिला आहे की, या युद्धामुळे अन्नधान्याच्या किमती वाढू शकतात आणि जागतिक पुरवठा साखळी विस्कळीत होऊ शकते. तणाव कमी करण्यासाठी पाकिस्तानमध्ये अमेरिका–इराण चर्चेची तयारी सुरू असून दोन्ही देशांचे प्रतिनिधी इस्लामाबादमध्ये बैठक घेणार आहेत. मात्र, जमिनीवरील परिस्थिती पाहता हा संघर्ष तातडीने थांबेल की नाही, याबाबत अनिश्चितता कायम आहे. एकूणच, पश्चिम आशियातील हा संघर्ष सध्या अत्यंत नाजूक टप्प्यावर आहे. युद्धविराम असूनही प्रत्यक्षात संघर्ष सुरूच आहे आणि हॉर्मूज सामुद्रधुनीवरील तणावामुळे जागतिक अर्थव्यवस्थेला मोठा धोका निर्माण झाला आहे.
