गळा बसणे ही खूप सामान्य समस्या आहे. विशेषतः सर्दी-खोकला, सायनस किंवा घशात कोरडेपणा आल्यास आवाज अचानक भारी किंवा कमकुवत होतो. कधी कधी घशात जळजळ, खाज सुटणे, खोकताना दुखणे किंवा कफ जमणेही होते. साधारणपणे ही तक्रार काही दिवसांत बरी होते. परंतु जर आवाजाला आराम न दिला किंवा योग्य काळजी घेतली नाही तर ही समस्या दीर्घकाळ टिकू शकते. आयुर्वेदात घसा बसण्यावर अनेक सोपे आणि परिणामकारक उपाय सांगितले आहेत. सर्वात सोपा उपाय म्हणजे आले रस, लिंबू रस आणि थोडेसे सेंधव मीठ एकत्र करून दिवसातून दोन-तीन वेळा हळूहळू पिणे. यामुळे घशातील सूज कमी होते आणि आवाज लवकर साफ होतो. मुलेठी, आवळा आणि साखरेचा हलका काढा बनवून पिणेही अतिशय फायदेशीर मानले जाते.
मुलेठी तर घशासाठी औषधच आहे. रात्री झोपताना तिचा छोटासा तुकडा तोंडात ठेवून चोखल्याने सकाळी घसा हलका वाटतो. काही खास घरगुती उपायही चांगला परिणाम देतात. जांभूळ बी पावडरमध्ये मध मिसळून छोट्या गोळ्या बनवून दिवसातून चार वेळा चोखणे याने आवाज बसणे आणि खोकला दोन्ही कमी होतात. सकाळी- सकाळी चार-पाच मनुका चावून खाणे आणि त्यानंतर पाणी न पिणे सततच्या खराशीसाठी उपयोगी. घसा खूप बसल्यास थोडेसे कच्चे सुहागे घेणेही लाभदायक मानले जाते.
हेही वाचा..
बुलडोझर कारवाईबद्दल काय म्हणाले माजी सरन्यायाधीश?
एक कोटी तरुणांना नोकरी व रोजगार देणे सरकारची प्राथमिकता
बांगलादेशमध्ये का उतरले विद्यार्थी रस्त्यावर ?
कोलकाता हायकोर्टाने WBSSC ला काय दिले निर्देश?
काळी मिरी हेदेखील या अवस्थेत उपयुक्त ठरते. रात्री सात काळी मिरी आणि तितकीच साखर चावून खाऊन झोपल्यास सकाळी आवाज बऱ्याच प्रमाणात सुधारलेला जाणवतो. तुलसी आणि काळी मिरीचा काढा घसा बसणे आणि दुखणे दोन्हीवर परिणामकारक. गारगोटी मीठ (सेंधव) घातलेल्या कोमट पाण्याने गुळण्या करणे हा सर्वात सोपा आणि प्रभावी उपाय आहे. बडीशोप चावणे हेही सकाळी घसा शांत करण्यासाठी उत्तम उपाय. या घरगुती उपायांनी बहुतांश लोकांना आराम मिळतो. तरीही आवाज दोन आठवड्यांपेक्षा जास्त बसलेला राहिला, तीव्र दुखणे किंवा ताप आला, तर डॉक्टरांचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.