जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमतींमध्ये पुन्हा मोठी उसळी दिसून आली असून, मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे तेलाचे दर प्रति बॅरल १०४ डॉलरच्या जवळ पोहोचले आहेत. या घडामोडींमुळे ऊर्जा बाजारात मोठी अनिश्चितता निर्माण झाली आहे आणि पुढील काळातही किमती अस्थिर राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मंगळवारी (२४ मार्च) तेलाच्या किमतींमध्ये झालेली वाढ ही प्रामुख्याने अमेरिके आणि इराण यांच्यातील तणाव, तसेच मध्यपूर्वेतील युद्धजन्य परिस्थितीमुळे आहे. इराणने अमेरिकेसोबत कोणतीही चर्चा सुरू नसल्याचे स्पष्ट केल्याने बाजारातील अनिश्चितता वाढली आहे. त्याचबरोबर ऊर्जा पायाभूत सुविधांवर झालेल्या हल्ल्यांच्या बातम्यांमुळे पुरवठा खंडित होण्याची भीती अधिक तीव्र झाली आहे.
हे ही वाचा:
सोने-चांदी दरात घसरण; गुंतवणूकदार सतर्क
ग्रीन एनर्जीमुळे तांब्याची मागणी वाढ
८ वर्षांच्या मुलीवर बलात्काराचा प्रयत्न करणाऱ्या मौलवी मोहम्मद इस्माईलला चोपले
‘रस्त्यावरील नमाझला बंदी हे धार्मिक निर्बंध नाहीत’
विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनी ही जागतिक तेल वाहतुकीसाठी अत्यंत महत्त्वाची मार्गिका आहे. या मार्गातून जगातील सुमारे २० टक्के तेल वाहतूक होते. या भागात तणाव वाढल्याने पुरवठा साखळीवर मोठा परिणाम होत असून, बाजारात “war premium” वाढत आहे.
यापूर्वी अमेरिकेने इराणवरील संभाव्य हल्ले काही दिवसांसाठी स्थगित केल्याने तेलाच्या किमतींमध्ये तात्पुरती घसरण झाली होती. मात्र, परिस्थिती पुन्हा चिघळल्याने दरांनी पुन्हा तेजी पकडली आहे. त्यामुळे बाजार अत्यंत संवेदनशील बनला असून, प्रत्येक राजकीय घडामोडीचा थेट परिणाम किमतींवर होत आहे.
तज्ञांच्या मते, मध्यपूर्वेतील संघर्ष सुरू राहिला तर तेलाच्या किमती आणखी वाढू शकतात. काही विश्लेषकांनी तर कच्च्या तेलाचा दर ११० ते १५० डॉलर प्रति बॅरलपर्यंत जाण्याची शक्यता वर्तवली आहे. कारण, सध्याच्या संघर्षामुळे उत्पादनात घट, वाहतुकीतील अडथळे आणि साठ्यांवर दबाव निर्माण झाला आहे.
या वाढत्या किमतींचा परिणाम जागतिक अर्थव्यवस्थेवरही होऊ शकतो. विशेषतः भारतासारख्या आयात-आधारित देशांमध्ये महागाई वाढण्याची शक्यता आहे. ऊर्जा, वाहतूक आणि उत्पादन खर्च वाढल्याने उद्योगांवर ताण येऊ शकतो. एकूणच, मध्यपूर्वेतील तणाव हा तेलाच्या किमतींच्या हालचालींचा प्रमुख घटक ठरत आहे. पुढील काही दिवसांत राजनैतिक तोडगा निघाला नाही, तर जागतिक ऊर्जा बाजारात आणखी मोठी अस्थिरता दिसण्याची शक्यता आहे.
