सणासुदीच्या काळात सोन्याची मागणी वाढण्याची शक्यता असताना कोटक महिंद्रा, यूटीआय आणि एचडीएफसी यांसारख्या म्युच्युअल फंड कंपन्यांनी गोल्ड ईटीएफशी संबंधित काही योजनांमधील मोठ्या प्रमाणावरील नवीन गुंतवणुकीवर मर्यादा आणली आहे. रुपयावरील दबाव, सोन्याच्या आयातीमुळे डॉलरची वाढणारी मागणी आणि परकीय चलन व्यवस्थापनासमोरील आव्हाने या पार्श्वभूमीवर या निर्णयाकडे पाहिले जात आहे. मात्र, या मर्यादा लागू करण्यामागील नेमके कारण कंपन्यांनी अधिकृतपणे स्पष्ट केलेले नाही. गोल्ड ईटीएफच्या माध्यमातून गुंतवणूकदार शेअर बाजारात सोन्याशी संबंधित गुंतवणूक करू शकतात. या योजनांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर पैसा आल्यास अतिरिक्त सोन्याची खरेदी करावी लागू शकते.
भारत हा जगातील प्रमुख सोन्याच्या आयातदार देशांपैकी एक असून, आयातीसाठी प्रामुख्याने अमेरिकी डॉलरमध्ये व्यवहार केले जातात. त्यामुळे सोन्याची मागणी वाढल्यास डॉलरची गरज वाढून रुपयावर दबाव येण्याची शक्यता असते. ऑगस्टमध्ये २.३ अब्ज डॉलर असलेली भारताची सोन्याची आयात सप्टेंबरमध्ये १.८ अब्ज डॉलरवर आली. मात्र, दसरा, धनत्रयोदशी आणि दिवाळीच्या काळात मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. दरम्यान, सप्टेंबरमध्ये भारताची वस्तू निर्यात २३ टक्क्यांनी वाढून ४४.४ अब्ज डॉलर झाली, तर आयात ८ टक्क्यांनी वाढून ७४.६१ अब्ज डॉलरवर पोहोचली. परिणामी, व्यापारतूट ३०.२१ अब्ज डॉलर नोंदवली गेली.
हे ही वाचा:
१७ राज्यांसह केंद्रशासित प्रदेशांत एसएसआर
एलन मस्क भारताच्या पंतप्रधानांबद्दल कसे काय बोलू शकतात?
केंद्र सरकारी कर्मचाऱ्यांची दिवाळी गोड
भारताच्या चालू खात्यातील तूट घटली
म्युच्युअल फंडांच्या या निर्णयाचा अर्थ सोन्यातील सर्व प्रकारच्या गुंतवणुकीवर बंदी असा होत नाही. संबंधित योजनांच्या नियमांनुसार काही प्रकारच्या नवीन किंवा मोठ्या गुंतवणुकीवर मर्यादा लागू होऊ शकतात. त्यामुळे गुंतवणूकदारांनी व्यवहारापूर्वी संबंधित फंड हाऊसची अधिकृत सूचना तपासणे आवश्यक आहे. सोन्याची मागणी, आयातीचा खर्च आणि रुपयावरील दबाव या आर्थिक घडामोडींच्या पार्श्वभूमीवर हा निर्णय महत्त्वाचा ठरत असला, तरी त्यामागील अधिकृत कारण स्पष्ट होणे बाकी आहे.
