जगभरातील आर्थिक अस्थिरता, वाढती महागाई, डॉलरवरील दबाव आणि औद्योगिक मागणीत झालेली मोठी वाढ यामुळे चांदीच्या दरात प्रचंड तेजी पाहायला मिळत आहे. “रिच डॅड पुअर डॅड” या प्रसिद्ध पुस्तकाचे लेखक रॉबर्ट कियोसाकी यांनी गेल्या काही वर्षांपासून चांदीबाबत केलेले आक्रमक अंदाज आता काही प्रमाणात खरे ठरताना दिसत आहेत. कियोसाकी यांनी चांदी ही भविष्यातील सर्वात महत्त्वाची धातू ठरेल आणि तिचे दर विक्रमी पातळीवर पोहोचतील, असा दावा वारंवार केला होता. आता जागतिक बाजारातील परिस्थिती पाहता त्यांच्या या विधानाची चर्चा पुन्हा एकदा जोरात सुरू झाली आहे.
हे ही वाचा:
ओमान-गुजरात समुद्राखालील गॅस पाइपलाइन प्रकल्पाला वेग
भारताचं ‘मिनी थायलंड’ कुठे आहे?
पालघरमध्ये अनधिकृत बांधकाम दाखवणाऱ्या ज्येष्ठ व्यक्तीची दगडाने ठेचून हत्या
सलग पाचव्या विजयासह गुजरात टायटन्स अव्वल, हैदराबाद तिसऱ्या स्थानावर
सध्या भारतात चांदीचा दर प्रतिकिलो सुमारे ₹३.१० लाखांपर्यंत पोहोचला आहे. १४ मे २०२६ रोजी देशातील अनेक बाजारांमध्ये चांदीचा दर प्रतिग्रॅम सुमारे ₹३१०, दहा ग्रॅमसाठी ₹३,१०० आणि प्रतिकिलो ₹३,१०,००० ते ₹३,१०,१०० दरम्यान नोंदवला गेला. गेल्या काही महिन्यांत चांदीच्या दरात सातत्याने वाढ होत असल्याने गुंतवणूकदारांमध्ये मोठा उत्साह दिसून येत आहे.
रॉबर्ट कियोसाकी यांनी २०२५ आणि २०२६ या कालावधीत चांदीचे दर मोठ्या प्रमाणात वाढतील, असा अंदाज व्यक्त केला होता. त्यांच्या मते, जगभरातील वाढते सरकारी कर्ज, आर्थिक मंदीची भीती आणि डॉलरवरील कमी होत चाललेला विश्वास यामुळे लोक सुरक्षित गुंतवणुकीसाठी सोने आणि चांदीकडे वळतील. त्यांनी चांदीला “भविष्यातील अर्थव्यवस्थेची धातू” असेही म्हटले होते. कियोसाकी यांच्या मते येत्या काळात चांदीची मागणी इतकी वाढेल की तिचे दर प्रति औंस २०० डॉलरपर्यंत जाऊ शकतात.
तज्ज्ञांच्या मते, कियोसाकी यांचा हा अंदाज पूर्णपणे खरा ठरलेला नसला तरी त्यामागील मोठी कारणे आता स्पष्टपणे दिसू लागली आहेत. इलेक्ट्रिक वाहनं, सोलर पॅनल, कृत्रिम बुद्धिमत्ता आधारित उपकरणं आणि आधुनिक इलेक्ट्रॉनिक्स उद्योगात चांदीचा मोठ्या प्रमाणात वापर होत आहे. त्यामुळे औद्योगिक क्षेत्रातून चांदीची मागणी झपाट्याने वाढत आहे.
विशेषतः हरित ऊर्जा क्षेत्रात चांदीला मोठे महत्त्व प्राप्त झाले आहे. सोलर पॅनल तयार करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणात चांदी लागते. त्याचबरोबर इलेक्ट्रिक वाहनांमध्येही पारंपरिक वाहनांच्या तुलनेत अधिक चांदीचा वापर होतो. त्यामुळे जागतिक बाजारात चांदीची मागणी सातत्याने मजबूत राहिली आहे. अनेक आंतरराष्ट्रीय संस्थांनी पुढील काही वर्षांत चांदीची मागणी आणखी वाढण्याची शक्यता व्यक्त केली आहे.
भारतातही चांदीच्या गुंतवणुकीत मोठी वाढ दिसून येत आहे. पारंपरिक दागिने, धार्मिक वापर आणि बचतीसाठी चांदी खरेदी करण्याची पद्धत आधीपासूनच होती. मात्र आता गुंतवणुकीचा पर्याय म्हणूनही चांदीकडे मोठ्या प्रमाणात पाहिले जात आहे. एमसीएक्सवरील चांदी फ्युचर्समध्ये मोठ्या प्रमाणात व्यवहार होत असून किरकोळ गुंतवणूकदारही या बाजारात सक्रिय झाले आहेत.
मात्र, बाजारातील सर्वच तज्ज्ञ कियोसाकी यांच्या अतिशय मोठ्या अंदाजाशी सहमत नाहीत. काही आर्थिक विश्लेषकांच्या मते चांदीचा बाजार अत्यंत अस्थिर आहे. गेल्या काही महिन्यांत विक्रमी वाढीनंतर काही वेळा मोठी घसरणही पाहायला मिळाली. त्यामुळे अल्पकालीन गुंतवणुकीत धोका कायम असल्याचे तज्ज्ञ सांगतात.
जागतिक भू-राजकीय तणाव, अमेरिकेतील व्याजदर धोरण आणि डॉलरची स्थिती यांचाही चांदीच्या दरावर मोठा परिणाम होत आहे. जर अमेरिकेची फेडरल रिझर्व्ह बँक व्याजदर कमी करण्यास सुरुवात केली, तर मौल्यवान धातूंमध्ये आणखी तेजी येऊ शकते, असे बाजार विश्लेषकांचे मत आहे.
एकूणच पाहता, रॉबर्ट कियोसाकी यांनी मांडलेली “चांदीत मोठी तेजी येईल” ही संकल्पना आता प्रत्यक्षात उतरताना दिसत आहे. मात्र त्यांनी सांगितलेले अत्यंत मोठे दर अजून वास्तवात आलेले नाहीत. तरीही हरित ऊर्जा, इलेक्ट्रिक वाहनं आणि आधुनिक तंत्रज्ञान क्षेत्रातील वाढत्या वापरामुळे आगामी काळात चांदी जागतिक अर्थव्यवस्थेत अधिक महत्त्वाची ठरणार, हे स्पष्ट झाले आहे.
