एलॉन मस्क यांच्या SpaceX कंपनीने कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) क्षेत्रात आणखी एक महत्त्वाकांक्षी पाऊल टाकण्याची घोषणा केली आहे. कंपनीने Nvidia च्या अत्याधुनिक AI चिप्सच्या मदतीने पृथ्वीच्या कक्षेत (Orbit) AI डेटा सेंटर उभारण्याची योजना जाहीर केली असून, यासाठी अब्जावधी डॉलर्सची गुंतवणूक करण्यात येणार आहे. AI क्षेत्रात वेगाने वाढणारी स्पर्धा, मोठ्या भाषा मॉडेल्सना आवश्यक असलेली प्रचंड संगणकीय क्षमता आणि भविष्यातील अंतराळ-आधारित डिजिटल पायाभूत सुविधा लक्षात घेता हा प्रकल्प अत्यंत महत्त्वाचा मानला जात आहे. SpaceX चे उद्दिष्ट २०२७ पर्यंत आपली AI संगणकीय क्षमता मोठ्या प्रमाणात वाढवून जगातील सर्वात शक्तिशाली AI इन्फ्रास्ट्रक्चरपैकी एक उभारण्याचे आहे.
या प्रकल्पासाठी Nvidia च्या अत्याधुनिक GPU चिप्सचा वापर केला जाणार असून, त्याच्या मदतीने AI मॉडेल्सचे प्रशिक्षण, उपग्रहांमधील डेटा प्रक्रिया आणि उच्च क्षमतेचे क्लाऊड कॉम्प्युटिंग अधिक वेगाने करता येणार आहे. विशेष म्हणजे, अंतराळात डेटा सेंटर उभारल्यामुळे भविष्यात उपग्रह नेटवर्क, AI सेवा आणि जागतिक इंटरनेट प्रणाली अधिक कार्यक्षम बनवण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. एलॉन मस्क यांची Starlink उपग्रह सेवा आणि xAI या AI कंपनीसाठीही ही पायाभूत सुविधा महत्त्वाची ठरू शकते, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
हे ही वाचा:
पाकिस्तानसे गिरे, खजूर भारत मे अटके…किंमत ३ कोटी
सोनम वांगचुक यांच्या आवाहनानंतर झारखंड आंदोलन संपले
आर्थिक वर्ष २०२६-२७ साठीचा महागाईचा अंदाज ५% वर
रशियाचा भारतावर पुन्हा विश्वास; १० अब्ज डॉलर्सचा व्यवहार रुपयात!
मात्र या महत्त्वाकांक्षी योजनेमागे मोठी आर्थिक जोखीमही दडलेली आहे. AI डेटा सेंटर, अत्याधुनिक चिप्स, रॉकेट प्रक्षेपण आणि अंतराळातील तांत्रिक सुविधा उभारण्यासाठी कंपनीला अब्जावधी डॉलर्स खर्च करावे लागणार आहेत. त्यामुळे कंपनीच्या भांडवली खर्चात मोठी वाढ होण्याची शक्यता असून, अल्पकालीन नफ्यावर त्याचा परिणाम होऊ शकतो. याच पार्श्वभूमीवर कंपनीचे आर्थिक निकाल समोर आल्यानंतर गुंतवणूकदारांमध्ये चिंता निर्माण झाली आणि SpaceX च्या शेअरमध्ये घसरण नोंदवली गेली.
तंत्रज्ञान क्षेत्रातील विश्लेषकांच्या मते, हा प्रकल्प यशस्वी झाला तर AI आणि अंतराळ तंत्रज्ञानाच्या इतिहासात नवे पर्व सुरू होऊ शकते. पृथ्वीच्या कक्षेत डेटा सेंटर उभारण्याची संकल्पना भविष्यात जागतिक डिजिटल अर्थव्यवस्थेचे स्वरूप बदलू शकते. मात्र त्यासाठी तांत्रिक अडचणी, प्रचंड खर्च आणि व्यावसायिक व्यवहार्यता या तिन्ही कसोट्यांवर SpaceX ला यश मिळवावे लागणार आहे. त्यामुळे एलॉन मस्क यांचा हा धाडसी प्रयोग भविष्यातील AI क्रांतीचा पाया ठरेल की आर्थिक जोखमीचे उदाहरण, याकडे संपूर्ण तंत्रज्ञान विश्वाचे लक्ष लागले आहे.
