पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारात मोठी अस्थिरता निर्माण झाली असताना अमेरिकेने या परिस्थितीचा मोठा आर्थिक फायदा घेतला आहे. कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किंमती आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या जोरदार निर्यातीमुळे एप्रिल २०२६ मध्ये अमेरिकेची निर्यात इतिहासातील सर्वोच्च स्तरावर पोहोचली असून देशाची व्यापार तूटही लक्षणीयरीत्या कमी झाली आहे. यामुळे अमेरिकन अर्थव्यवस्थेला मोठा आधार मिळाला असून जागतिक व्यापारातील तिचे स्थान आणखी मजबूत झाले आहे.
अमेरिकेच्या वाणिज्य विभागाने जाहीर केलेल्या आकडेवारीनुसार एप्रिल महिन्यात देशाची एकूण निर्यात २.६ टक्क्यांनी वाढून तब्बल ३२७.१ अब्ज डॉलरवर पोहोचली. हा आतापर्यंतचा सर्वाधिक निर्यातीचा आकडा मानला जात आहे. दुसरीकडे व्यापार तूट मार्चमधील ५६.६ अब्ज डॉलरवरून एप्रिलमध्ये ५५.९ अब्ज डॉलरवर आली. निर्यातीतील वाढीमुळे व्यापारातील तफावत कमी करण्यास मदत झाली असून अर्थव्यवस्थेसाठी हा सकारात्मक संकेत मानला जात आहे.
हे ही वाचा:
₹५,३०१ कोटींचा आर्थिक बूस्टर!
मुंबई-पुणे महापौर कार्यालयासह संघ मुख्यालयाला बॉम्बस्फोटाची धमकी
बनावट स्वाक्षरी प्रकरणी तृणमूल मुख्यालयात सीआयडी चौकशी
चैतन्यदायी सामाजिक समरसता म्हणजे वारकरी संप्रदाय
या कामगिरीमागे पेट्रोलियम उत्पादनांची निर्यात हा सर्वात महत्त्वाचा घटक ठरला आहे. एप्रिल महिन्यात अमेरिकेची पेट्रोलियम निर्यात ३६.७ अब्ज डॉलरवर पोहोचली. मार्चमध्ये हा आकडा २७.६ अब्ज डॉलर होता. म्हणजेच एका महिन्यात जवळपास ९ अब्ज डॉलरची वाढ झाली. पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमती झपाट्याने वाढल्या आणि अनेक देशांनी पर्यायी पुरवठादार म्हणून अमेरिकेकडे मोर्चा वळवला. याचा थेट फायदा अमेरिकन तेल उद्योगाला झाला.
याशिवाय औद्योगिक साहित्य आणि कच्च्या मालाच्या निर्यातीतही मोठी वाढ झाली. या क्षेत्रातील निर्यात ८९ अब्ज डॉलरच्या विक्रमी स्तरावर पोहोचली. अमेरिकेचा पेट्रोलियम व्यापार अधिशेष मार्चमधील ९.४ अब्ज डॉलरवरून एप्रिलमध्ये १७.७ अब्ज डॉलरपर्यंत वाढला. त्यामुळे देशाच्या व्यापार संतुलनात लक्षणीय सुधारणा झाल्याचे दिसून आले.
तंत्रज्ञान क्षेत्रानेही या यशात महत्त्वाची भूमिका बजावली. संगणक, अर्धसंवाहक चिप्स, दूरसंचार उपकरणे आणि नागरी विमानांच्या निर्यातीत वाढ झाली. भांडवली वस्तूंची निर्यात ७०.३ अब्ज डॉलरच्या विक्रमी स्तरावर पोहोचली. कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डेटा सेंटर आणि प्रगत तंत्रज्ञान क्षेत्रात वाढलेल्या जागतिक गुंतवणुकीमुळे अमेरिकन उत्पादनांना मोठी मागणी निर्माण झाली आहे.
अर्थतज्ज्ञांच्या मते, निर्यातीतील ही वाढ आगामी तिमाहीत अमेरिकेच्या सकल देशांतर्गत उत्पादनाच्या वाढीसाठी महत्त्वाची ठरू शकते. काही अंदाजांनुसार २०२६ च्या दुसऱ्या तिमाहीत अमेरिकेचा आर्थिक वाढदर ३.३ टक्क्यांपर्यंत पोहोचू शकतो. ऊर्जा क्षेत्रातील मजबूत कामगिरी आणि तंत्रज्ञान उत्पादनांची वाढती मागणी यामुळे अर्थव्यवस्थेला अधिक बळ मिळण्याची शक्यता आहे.
एकूणच, पश्चिम आशियातील तणावामुळे जगातील अनेक अर्थव्यवस्थांवर दबाव निर्माण झाला असताना अमेरिकेने तेल निर्यात, औद्योगिक उत्पादनांची वाढती मागणी आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील मजबूत उपस्थिती यांच्या जोरावर विक्रमी निर्यात साध्य केली आहे. परिणामी व्यापार तूट कमी झाली असून अमेरिकन अर्थव्यवस्थेला नवसंजीवनी मिळाल्याचे चित्र दिसून येत आहे.