इराण आणि अमेरिकेमध्ये अणु कार्यक्रमावर सुरू असलेल्या महत्त्वपूर्ण चर्चांच्या पार्श्वभूमीवर इराणच्या इस्लामिक रिव्होल्यूशनरी गार्ड कॉर्प्स (IRGC) ने स्पष्ट केले आहे की, ते आपल्या अणु अधिकारांवर कुठलाही तडजोड करणार नाहीत. दुसरीकडे, अमेरिका इराणने अणु संवर्धन कार्यक्रमावर २० वर्षांची बंदी घालावी, अशी मागणी करत आहे. IRGC चे प्रवक्ते इब्राहिम झोल्फाघरी यांनी सांगितले की, इराण युरेनियम संवर्धन सोडणे किंवा आपला अणु कार्यक्रम कमकुवत करणारा कोणताही प्रस्ताव स्वीकारणार नाही.
सोशल मीडिया प्लॅटफॉर्म एक्सवर दिलेल्या निवेदनात त्यांनी म्हटले, “आम्ही युद्ध, अणुऊर्जा किंवा आमचे अधिकार, सार्वभौमत्व आणि ताकद कधीही सोडणार नाही.” त्यांनी तेहरान आपला अणु कार्यक्रम कमी करण्यास तयार असल्याच्या बातम्याही खोट्या असल्याचे स्पष्ट केले. इराण आणि अमेरिकेमधील चर्चेत सर्वात मोठा अडथळा म्हणजे युरेनियम संवर्धनाचा मुद्दा आहे. अमेरिकेची भूमिका अशी आहे की, इराणने किमान २० वर्षांसाठी संवर्धन थांबवावे आणि त्यांच्याकडे असलेले उच्च स्तराचे संवर्धित युरेनियम देशाबाहेर हलवावे. याउलट, इराणने केवळ पाच वर्षांच्या मर्यादित कालावधीसाठीच संवर्धन थांबवण्याचा प्रस्ताव दिला आहे. तसेच, पूर्णपणे युरेनियम काढून टाकण्याऐवजी देखरेखीखाली कमी पातळीवर संवर्धन सुरू ठेवण्याचा पर्याय त्यांनी मांडला आहे.
अलीकडे इस्लामाबाद येथे झालेल्या चर्चेचा फेरी कोणताही ठोस निष्कर्ष न निघता संपला. सुरुवातीला अंतरिम कराराची शक्यता व्यक्त करण्यात आली होती, मात्र नंतर परिस्थिती बदलली. अमेरिकेचे उपराष्ट्रपती जेडी वान्स यांच्या कडक भूमिकेनंतर आणि अमेरिकन प्रतिनिधीमंडळाने इस्लामाबादमधून माघार घेतल्याने चर्चेला खीळ बसली. दरम्यान, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी सांगितले की अमेरिकेचे प्राधान्य हेच आहे की, इराणने अनेक वर्षे- कदाचित दशके- युरेनियम संवर्धन पूर्णपणे थांबवावे आणि त्यांच्याकडे असलेले साहित्य हटवावे.
हे ही वाचा:
अमेरिकेने बंदी घातलेल्या चीनी टँकरने होर्मुझ सामुद्रधुनी ओलांडली
हंगेरीमधील रोमा समाजासाठी डॉ. आंबेडकरांचे विचार ठरले परिवर्तनाचे प्रतीक
बनावट व्हॉट्सअ‍प ग्रुप, भडकाऊ संदेश; नोएडा आंदोलनामागील धक्कादायक खुलासे
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर केवळ व्यक्ती नाही, तर एक संकल्प!
याच दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दावा केला की व्हाईट हाऊसशी इराणने संपर्क साधला असून तेहरान करार करण्यास इच्छुक आहे. त्यांनी असेही सांगितले की इराणवर दबाव वाढवण्यासाठी अमेरिकेने इराणशी संबंधित शिपिंग नेटवर्कवर नाकेबंदी जाहीर केली आहे. राजकीय विश्लेषक इयान ब्रेमर यांनी संकेत दिले आहेत की दोन्ही पक्ष सुमारे साडेबारा वर्षांच्या संवर्धन स्थगितीच्या कराराच्या जवळ पोहोचू शकतात, जरी याची अधिकृत पुष्टी झालेली नाही. सध्या, २१ एप्रिलला संपणाऱ्या युद्धविरामापूर्वी चर्चेला पुन्हा गती देण्याचे प्रयत्न सुरू आहेत. अमेरिकन अधिकाऱ्यांचे म्हणणे आहे की मतभेद असूनही चर्चा पुढे सुरू आहे आणि कराराची शक्यता पूर्णपणे संपलेली नाही.
