मुंबई पोलिसांनी यूकेस्थित डॉक्टर आणि यूट्यूबर संग्राम पाटील यांनी त्यांच्या विरोधात दाखल करण्यात आलेल्या एफआयआर आणि लूक आऊट सर्क्युलर (LOC) विरोधात दाखल केलेल्या याचिकेला विरोध केला आहे. पोलिसांनी उच्च न्यायालयाला सांगितले की तपास अजूनही अत्यंत महत्त्वाच्या टप्प्यावर असून, घटनात्मक पद्धतीने निवडून आलेल्या सरकारला बदनाम करण्यासाठी संघटित प्रयत्न झाले असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
मुंबई पोलिसांनी १० जानेवारी रोजी मुंबई आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर आगमनानंतर पाटील यांना ताब्यात घेतले होते.
उच्च न्यायालयात दाखल केलेल्या प्रतिज्ञापत्रात पोलिसांनी म्हटले आहे की, भारताबाहेर राहत असताना पाटील यांनी भाजप नेत्यांविरोधात कथित आक्षेपार्ह मजकूर सोशल मीडियावर का पोस्ट केला, याबाबत अधिक तपास आवश्यक आहे.
“या टप्प्यावर अशा कृती या घटनात्मक सरकारला बदनाम करण्यासाठी आणि सार्वजनिक सुव्यवस्था बिघडवण्यासाठी चालवलेल्या मोठ्या, संघटित प्रयत्नांचा भाग असू शकतात, ही शक्यता नाकारता येत नाही,” असे तपास यंत्रणेने नमूद केले.
१८ डिसेंबर रोजी दाखल करण्यात आलेल्या एफआयआरला आव्हान देणारी पाटील यांची याचिका “गैरसमजुतीतून दाखल केलेली आणि अकाली” असल्याचे सांगत पोलिसांनी ती फेटाळण्याची मागणी केली. भारतीय वंशाचे ब्रिटिश नागरिक असलेले पाटील १० जानेवारी रोजी मुंबई विमानतळावर आल्यानंतर ताब्यात घेण्यात आले आणि नंतर त्यांना देश सोडण्यास मनाई करण्यात आली.
“ही अत्यंत गंभीर बाब आहे. एक परदेशी नागरिक, तोही पात्र वैद्यकीय व्यावसायिक असून, पर्यटन ई-व्हिसावर भारतात आलेला असताना, भारताबाहेर राहत असताना भारताच्या पंतप्रधानांविरोधात कोणताही ठोस आधार नसलेला बदनामीकारक, अश्लील, आक्षेपार्ह आणि चिथावणीखोर मजकूर पोस्ट करतो, याची सखोल चौकशी होणे आवश्यक आहे,” असे पोलिसांनी न्यायालयाला सांगितले.
३० जानेवारी रोजी गुन्हे शाखेचे (डिटेक्शन) उपायुक्त राज तिलक रोशन यांनी हे प्रतिज्ञापत्र दाखल केले. न्यायमूर्ती अश्विन भोबे यांनी २२ जानेवारी रोजी पाटील यांच्या याचिकेवर पोलिसांचे उत्तर मागवले होते. पाटील यांनी ज्येष्ठ वकील सुदीप पसबोला यांच्यामार्फत, तसेच वकील उज्वलकुमार चव्हाण आणि आदित्य हिरे यांच्यासह न्यायालयात धाव घेत एफआयआर आणि एलओसी “बेकायदेशीर” आणि “मनमानी” असल्याचा दावा केला आहे.
पाटील यांनी संबंधित पोस्टमध्ये कोणत्याही भाजप नेत्याचे पूर्ण नाव घेतलेले नसल्याचा दावा केला असला, तरी तपासात असे आढळून आले आहे की त्यांच्या फेसबुकवरील इतर अनेक पोस्ट्स थेट भारताच्या पंतप्रधानांविरोधात आहेत, असे पोलिसांनी सांगितले.
एन. एम. जोशी मार्ग पोलीस ठाण्यात भाजप मीडिया सेलचे कार्यकर्ते निखिल भामरे यांनी दिलेल्या तक्रारीवर एफआयआर दाखल करण्यात आला. भामरे यांनी सांगितले की, १४ डिसेंबर रोजी ‘शहर विकास आघाडी’ या फेसबुक पेजवर भाजप नेत्यांविरोधात कथित दिशाभूल करणारा मजकूर त्यांनी पाहिला होता. असाच मजकूर पाटील यांनीही पोस्ट केल्याचा आरोप त्यांनी केला.
“पोस्ट्सची वेळ, मजकूर, स्थान आणि एकसारखी मांडणी यांचा प्राथमिक आढावा घेतल्यास, हे दोन्ही फेसबुक खाते समन्वयाने आणि एकत्रितपणे भारताच्या पंतप्रधानांची प्रतिमा बदनाम करण्याच्या आणि त्यांना बदनामीच्या कक्षेत आणण्याच्या उद्देशाने चालवले जात असल्याचे दिसून येते. यामागे समान लेखकत्व, नियंत्रण किंवा कट असल्याची उच्च शक्यता आहे,” असे प्रतिज्ञापत्रात नमूद करण्यात आले आहे.
हे ही वाचा:
दुकानदाराकडून लाच घेताना पालिका अधिकाऱ्यांना पकडले
‘इतक्या लवकर पुनरागमन होईल, वाटलंच नव्हतं!’ – तिलक वर्मा
तिरुवनंतपुरमच्या भाजप नगरसेवकांसाठी पंतप्रधान मोदींकडून ‘मेजवानी’
विश्वचषकाच्या रणधुमाळीपूर्वी गौतम गंभीर सिद्धिविनायका चरणी
पोलिसांनी पुढे सांगितले की, पाटील हे जळगाव जिल्ह्यातील एरंडोलचे रहिवासी आहेत, तर संबंधित फेसबुक पेजच्या मालकाने आपले स्थान चाळीसगाव (जळगाव जिल्हा) असे नमूद केले आहे.
“प्राथमिकदृष्ट्या ही दोन्ही फेसबुक खाती समान उद्दिष्ट साध्य करण्यासाठी एकत्र काम करत असल्याचे दिसते,” असे तपास यंत्रणेने म्हटले आहे.
प्रतिज्ञापत्रानुसार, पाटील यांनी त्यांना देण्यात आलेल्या प्रश्नावलीला समाधानकारक आणि सत्य उत्तरे दिली नाहीत. तसेच त्यांनी आपला मोबाईल फोन आणि इतर डिजिटल उपकरणे फॉरेन्सिक तपासणीसाठी देण्यास जाणीवपूर्वक टाळाटाळ केली, त्यामुळे तपासात अडथळा निर्माण झाला.
पोलिसांनी असा दावाही केला की, भारतात आल्यानंतरही पाटील यांनी “अपमानास्पद आणि चिथावणीखोर मजकूर” पोस्ट करणे सुरू ठेवले. त्यांच्या फेसबुक खात्याचा प्रवेश देण्यास नकार देणे हे “टाळाटाळ करणारे वर्तन” असल्याचे सांगत, त्यातून “जाणीवपूर्वक माहिती लपवण्याची” आणि “डिजिटल पुरावे बदलण्याची किंवा नष्ट करण्याची” शक्यता निर्माण होते, असे नमूद करण्यात आले.
या प्रकरणात पाटील यांना भारतात कोणाची स्थानिक मदत, सहकार्य किंवा ‘हँडलर्स’ होते का, ज्यांनी अशा मजकुराचा प्रसार किंवा वाढ करण्यास मदत केली, याचीही चौकशी आवश्यक असल्याचे पोलिसांनी सांगितले. विशेषतः पंतप्रधानांच्या व्यक्तिमत्त्व आणि प्रतिष्ठेवर थेट हल्ला करणाऱ्या मजकुराबाबत हे तपासणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
तसेच पाटील यांच्या भारत भेटीचा “खरा उद्देश” काय होता आणि त्यांनी पर्यटन व्हिसाच्या अटींचे उल्लंघन केले आहे का, याचाही तपास आवश्यक असल्याचे पोलिसांनी सांगितले.
याचिका फेटाळण्याची मागणी करत पोलिसांनी न्यायालयाला सांगितले की तपास “महत्त्वाच्या सायबर-फॉरेन्सिक टप्प्यावर” असून, संबंधित फेसबुक पोस्ट्सबाबत माहिती मिळवण्यासाठी मेटा प्लॅटफॉर्म्सकडून अधिकृत मार्गाने प्रक्रिया सुरू करण्यात आली आहे.
“जर याचिकाकर्ता ब्रिटनला परत गेला, तर तो ब्रिटिश नागरिक असल्यामुळे तपास पूर्ण करण्यासाठी त्याची भारतातील उपस्थिती सुनिश्चित करणे जवळजवळ अशक्य होईल,” असे मुंबई पोलिसांनी न्यायालयाला सांगितले.