महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी मंगळवारी सांगितले की, रायगड जिल्ह्यात प्रस्तावित असलेल्या पंप्ड स्टोरेज वीज प्रकल्पाला होत असलेला विरोध अनावश्यक असून, तो राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे दिसत आहे.
कर्जत तालुक्यात टॉरंट पॉवरच्या प्रस्तावित ३,००० मेगावॅट क्षमतेच्या प्रकल्पासाठी मोठ्या प्रमाणावर झाडे तोडली जात असल्याचा आरोप करत विरोधक आणि पर्यावरण कार्यकर्त्यांनी या प्रकल्पावर टीका केली आहे. तसेच महायुती सरकार जंगल आणि वन्यजीवांचा नाश करत असल्याचा आरोपही त्यांनी केला आहे.
त्यावर फडणवीस यांनी टॉरंट पॉवरने पर्यावरणासंदर्भातील चिंता फेटाळून लावताना म्हटले आहे की, प्रस्तावित प्रकल्प भीमाशंकर वन्यजीव अभयारण्यापासून सुमारे १६ किलोमीटर अंतरावर आहे आणि प्रकल्पाचे सर्व घटक अभयारण्य तसेच त्याच्या पर्यावरणीय संवेदनशील क्षेत्राच्या (इको-सेन्सिटिव्ह झोन) बाहेर येतात.
“सौर आणि पवन ऊर्जेच्या अनियमित वीज निर्मितीमध्ये समतोल साधण्यासाठी आणि चोवीस तास वीजपुरवठा सुनिश्चित करण्यासाठी हा समतोल साधणे आवश्यक आहे,” असे फडणवीस यांनी पत्रकारांशी बोलताना सांगितले.
पंप्ड स्टोरेज तंत्रज्ञानावर आधारित या प्रकल्पाचे महत्त्व अधोरेखित करताना त्यांनी सांगितले की, सौर आणि पवन ऊर्जेच्या माध्यमातून २४ तास वीज निर्मिती उपलब्ध होत नाही.
हे ही वाचा:
ट्रम्प यांच्यावर १९९३ मध्ये बलात्काराचा आरोप
आजारपणाचा बहाणा करून तामिळनाडूच्या तुरुंगातून १७ कैदी फरार
परदेशी गुंतवणूक वाढवण्यासाठी कररचनेचा फेरआढावा
पश्चिम आशियातील शांततेच्या आशेने कच्चे तेल स्वस्त
प्रदूषण न करणारी स्वच्छ वीज
फडणवीस म्हणाले की, सौर आणि पवन ऊर्जेच्या निर्मितीमध्ये समतोल साधण्यासाठी तसेच वीज ग्रिड स्थिर ठेवण्यासाठी जगभरात पंप्ड स्टोरेज तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. “वीजेची मागणी सर्वोच्च पातळीवर असताना पंप्ड स्टोरेजच्या माध्यमातून प्रदूषण न करणारी स्वच्छ आणि नवीकरणीय वीज उपलब्ध करून देता येते,” असे ते म्हणाले.
फडणवीस यांनी दावा केला की, कोळशापासून याच प्रमाणात म्हणजे ३,००० मेगावॅट वीज निर्माण केल्यास होणारे प्रदूषण भरून काढण्यासाठी २८ कोटी झाडांची आवश्यकता भासेल. “जर आपण पंप्ड स्टोरेजला विरोध केला, तर आपल्याला कोळशावर आधारित विजेवर अवलंबून राहावे लागेल. त्या वीज निर्मितीमुळे होणारे प्रदूषण भरून काढण्यासाठी आपल्याला २८ कोटी झाडे लावावी लागतील, जे प्रत्यक्षात अशक्य आहे,” असे ते म्हणाले.
मुख्यमंत्र्यांनी सांगितले की, कर्जत प्रकल्पामध्ये ९०,००० झाडे लावण्याचा समावेश आहे. तसेच प्रकल्पासाठी संपादित करण्यात आलेल्या जमिनीच्या दुप्पट क्षेत्रफळाइतकी जमीन वनीकरणासाठी वन विभागाला देण्यात आली आहे. याशिवाय आणखी ६०,००० झाडे प्रकल्पाच्या ठिकाणी लावण्यात येणार असल्याचे त्यांनी सांगितले.
“पंप्ड स्टोरेज प्रकल्पांचे आयुष्य ५० वर्षांचे असते आणि हे तंत्रज्ञान भारतात उपलब्ध आहे. आपल्याला चिनी तंत्रज्ञानावर अवलंबून राहण्याची गरज नाही,” असे फडणवीस म्हणाले. चीनच्या पंप्ड स्टोरेज योजनांचा संदर्भ देताना त्यांनी सांगितले की, चीनने ६०,००० मेगावॅट क्षमतेचा विकास केला असून, २०३० पर्यंत आणखी १.६ लाख मेगावॅट क्षमता वाढवण्याची त्यांची योजना आहे.
“भारताला कोळशावर आधारित वीज निर्मितीमुळे होणारे प्रदूषण कमी करायचे असेल, तर पंप्ड स्टोरेज हा त्यापैकी एक उपाय आहे,” असे ते म्हणाले. “स्थानिकांच्या चिंता ऐकून घेण्यासाठी आणि पर्यावरणाच्या दृष्टीने अधिक चांगले परिणाम देणारे पर्यायी तंत्रज्ञान उपलब्ध असल्यास त्याचा विचार करण्यासाठी सरकार तयार आहे. काही लोकांच्या चिंता खऱ्या असू शकतात आणि सरकार त्यांचे म्हणणे ऐकून घेण्यास तयार आहे,” असे ते म्हणाले.
“मात्र, काही लोक प्रकल्पाची माहिती किंवा तपशीलांचा अभ्यास न करताच त्याला विरोध करत आहेत. या प्रकल्पाचा योग्य प्रकारे अभ्यास करून तो समजून घेतला, तर लोकांना हा विरोध अनावश्यक असून, माझ्या मते तो राजकीय हेतूने प्रेरित असल्याचे लक्षात येईल,” असे फडणवीस म्हणाले.
