जगभरात युद्ध आणि अस्थिरतेच्या चर्चा सुरू असताना सांस्कृतिक संबंधांच्या माध्यमातून जागतिक शांततेला चालना देण्याचे महत्त्व अधिक वाढले आहे, असे पंतप्रधान मोदी यांनी राजधानी दिल्लीतील पुराना किल्ला येथे पहिल्या शांघाय सहकार्य संघटनेच्या (एससीओ) सभ्यता संवाद मंचाचे उद्घाटन करताना सांगितले.
या कार्यक्रमात सदस्य देश, निरीक्षक देश आणि संवाद भागीदार देशांचे प्रतिनिधी सहभागी झाले होते. या मंचाच्या माध्यमातून विविध देशांमधील सामायिक सांस्कृतिक वारसा, परस्पर सहकार्य आणि सांस्कृतिक संबंध अधिक दृढ करण्यावर चर्चा करण्यात येत आहे. या कार्यक्रमाला केंद्रीय संस्कृती मंत्री गजेंद्र सिंह शेखावत हेही उपस्थित होते.
भारताकडून २० ते २२ नोव्हेंबरदरम्यान तीन दिवसीय बहुराष्ट्रीय सभ्यता संवाद मंचाचे आयोजन करण्यात आले आहे. एससीओ क्षेत्रातील देशांमध्ये सांस्कृतिक देवाणघेवाण, परस्पर सामंजस्य आणि लोकांमधील संबंध दृढ करणे हा या मंचाचा प्रमुख उद्देश आहे.
पंतप्रधान मोदी म्हणाले, “जगभरात युद्ध आणि अशांततेच्या चर्चा सुरू असताना भारतात आपण सभ्यतांमधील संबंधांवर संवाद साधत आहोत. ही अत्यंत महत्त्वाची बाब आहे. जागतिक शांततेची सर्वात मोठी हमी सांस्कृतिक संबंधांमध्ये आहे. त्यामुळे आजच्या या कार्यक्रमाचे महत्त्व आणखी वाढले आहे. आपण सभ्यतांमधील परस्पर संबंधांवर संवाद साधत आहोत. जागतिक शांततेच्या दृष्टीने हा संवाद अत्यंत महत्त्वाचा आहे, असे मोदी यांनी सांगितले.
हे ही वाचा:
राहुल गांधींना नेमकं झालंय काय?
प्रोटीन पावडर विक्रेत्यांवर अन्न व औषध प्रशासनाची नजर
चौकशीसाठी आलेल्या अभिषेक बॅनर्जींसमोर ‘चोर-चोर’ घोषणाबाजी
जायस्वालचे शतक हुकले; भारत भक्कम स्थितीत
गेल्या काही वर्षांत एससीओने सुरक्षा, अर्थव्यवस्था आणि संपर्क व्यवस्था या क्षेत्रांमधील सहकार्य मोठ्या प्रमाणात वाढवले आहे, असे पंतप्रधानांनी नमूद केले. मोदी म्हणाले, “आपण सर्वांनी या कार्यक्रमाचा आनंद घ्यावा, अशी माझी अपेक्षा आहे. त्याचबरोबर एका नव्या परंपरेची पायाभरणी करून हा कार्यक्रम ऐतिहासिक बनवावा. या नव्या परंपरेसाठी आपणा सर्वांचे स्मरण केले जाईल.”
सिंधू संस्कृतीचा व्यापार
भारताच्या प्राचीन व्यापार संबंधांचा उल्लेख करताना मोदी म्हणाले की, जवळपास पाच हजार वर्षांपूर्वी सिंधू संस्कृती आणि मेसोपोटेमिया यांच्यात व्यापारी संबंध अस्तित्वात होते. त्यानंतर इतर व्यापारी मार्गांमुळे हे संबंध आणखी विस्तारले. भारत, चीन, मध्य आशिया आणि युरेशियातील अनेक प्रदेश प्राचीन व्यापारी मार्गांनी एकमेकांशी जोडले गेले होते. या मार्गांवरून व्यापाऱ्यांसोबत विद्वान, प्रवासी आणि बौद्ध भिक्षूही प्रवास करत असत. या प्रवासांमुळे विचार, भाषा आणि परंपरांची देवाणघेवाण झाली.
एकविसाव्या शतकातील तंत्रज्ञानामुळे सांस्कृतिक संबंध अधिक दृढ करण्यासाठी नव्या संधी निर्माण झाल्या आहेत. हजारो वर्षांचा अमूल्य सांस्कृतिक वारसा संग्रहालये, ग्रंथालये आणि अभिलेखागारांमध्ये जतन केला जात आहे, असे पंतप्रधानांनी सांगितले. पंतप्रधान मोदी म्हणाले, “एससीओ सभ्यता शिखर परिषद हे केवळ औपचारिक कार्यक्रमाचे व्यासपीठ नाही, तर संपूर्ण जगाला दिशा देणारे व्यासपीठ बनण्याची क्षमता त्यात आहे.
