भारतीय तटरक्षक दलाने पहिले स्वदेशी प्रदूषण नियंत्रण जहाज ‘समुद्र प्रताप’ (यार्ड १२६७) आपल्या ताफ्यात दाखल केले आहे. हे जहाज आधुनिक शस्त्रांनी सुसज्ज आहे. यामध्ये ३० मिमी सीआरएन-९१ तोफ आणि दोन १२.७ मिमी रिमोट कंट्रोल गन्स यांचा समावेश आहे. या जहाजामध्ये अनेक प्रगत तंत्रज्ञान प्रणाली बसवण्यात आल्या आहेत. हे जहाज इंटिग्रेटेड ब्रिज सिस्टीम, इंटिग्रेटेड प्लॅटफॉर्म मॅनेजमेंट सिस्टीम आणि ऑटोमेटेड पॉवर मॅनेजमेंट सिस्टीमने सुसज्ज आहे. यामध्ये उच्च क्षमतेची बाह्य अग्निशमन प्रणालीही आहे. या संदर्भात माहिती देताना संरक्षण मंत्रालयाने बुधवारी सांगितले की, हे दोन जहाजांच्या प्रकल्पातील पहिले जहाज असून त्यात ६० टक्क्यांहून अधिक स्वदेशी साहित्याचा वापर करण्यात आला आहे. हे जहाज तेलगळती शोधण्यात सक्षम आहे तसेच जाड तेलातील प्रदूषक काढण्याचे कामही करू शकते. समुद्रातील दूषित पाण्यातून तेल वेगळे करणे आणि मोठ्या प्रमाणावर प्रदूषण नियंत्रण मोहीम राबवणे यासाठीही हे जहाज सक्षम आहे.
संरक्षण मंत्रालयाच्या मते, ‘समुद्र प्रताप’ च्या निर्मितीमुळे आत्मनिर्भर भारत आणि मेक इन इंडिया या उपक्रमांना अधिक बळ मिळाले आहे. मंत्रालयानुसार हे भारतीय तटरक्षक दलाचे सर्वात मोठे जहाज आहे. हे विशेषतः समुद्री प्रदूषण नियंत्रण आणि आपत्ती प्रतिसादासाठी तयार करण्यात आले आहे. या जहाजाची लांबी ११४.५ मीटर आणि रुंदी १६.५ मीटर आहे. तटरक्षक दलातील हे पहिले जहाज आहे ज्यामध्ये डायनॅमिक पोझिशनिंग सिस्टीम (डीपी-१) बसवण्यात आली आहे.
हेही वाचा..
अणुऊर्जा प्रकल्प पुन्हा सुरू करण्याच्या तयारीत जपान
मुस्लिम मतांसाठीच ममता बॅनर्जी बांगलादेशींना पाठिंबा देतात
मुर्शिदाबाद दंगे : हत्याकांडातील १३ दोषींना जन्मठेप
प्रदूषण नियंत्रणासाठी या जहाजात अत्याधुनिक उपकरणे आहेत. ऑइल फिंगरप्रिंटिंग मशीन, रासायनिक पदार्थ ओळखणारा जायरो-स्टॅबिलाइझ्ड डिटेक्टर आणि प्रदूषण विश्लेषण प्रयोगशाळा सुविधा यांचा यात समावेश आहे. भारतीय तटरक्षक दलाचे ‘समुद्र प्रताप’ हे जहाज गोवा शिपयार्ड लिमिटेडने बांधले आहे. या जहाजाच्या समावेशाच्या वेळी आयसीजीचे प्रकल्प संचालक डीआयजी व्ही. के. परमार, गोवा शिपयार्डचे सीएमडी ब्रजेश कुमार उपाध्याय आणि दोन्ही संस्थांचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. संरक्षण तज्ज्ञांच्या मते, ‘समुद्र प्रताप’च्या समावेशामुळे भारतीय तटरक्षक दलाची सागरी सुरक्षा, पर्यावरण संरक्षण आणि आपत्कालीन प्रतिसाद क्षमता लक्षणीयरीत्या वाढली आहे.
उल्लेखनीय म्हणजे दोन दिवसांपूर्वीच भारतीय नौदलात ‘अंजदीप’ नावाचे एक आधुनिक अँटी-सबमरीन वॉरफेअर शॅलो वॉटर क्राफ्ट समाविष्ट करण्यात आले आहे. हे नौदलाला सुपूर्द करण्यात आलेले तिसरे असे जहाज आहे. हे जहाज पूर्णपणे स्वदेशी पद्धतीने डिझाइन आणि निर्मित करण्यात आले आहे. सोमवारी चेन्नई येथे हे जहाज औपचारिकरीत्या नौदलात दाखल झाले. संरक्षण मंत्रालयानुसार हे स्वदेशी निर्मितीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. ‘अंजदीप’ हे आठ अँटी-सबमरीन वॉरफेअर शॅलो वॉटर क्राफ्ट जहाजांच्या मालिकेतील तिसरे जहाज आहे. हे जहाज पब्लिक–प्रायव्हेट पार्टनरशिप (पीपीपी) मॉडेल अंतर्गत गॉर्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनिअर्स आणि एलअँडटी शिपयार्ड, कट्टुपल्ली यांच्या संयुक्त प्रयत्नांतून तयार करण्यात आले आहे.
