एका नवीन आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (एआय) आधारित अभ्यासानुसार, १९८० नंतर जागतिक स्तरावर रुमेटॉइड आर्थरायटीस (आरए) चे प्रकरणे वाढण्यामागील मुख्य कारण म्हणजे वाढती वयस्क लोकसंख्या आणि धूम्रपानात वाढ. रुमेटॉइड आर्थरायटीस ही एक दीर्घकालीन ऑटोइम्यून आजार आहे, जी सांध्यांमध्ये वेदना, सूज आणि कडकपणा निर्माण करते. ‘एनल्स ऑफ द रूमेटिक डिजीज’ मध्ये प्रकाशित या अभ्यासात सामाजिक-आर्थिक विषमतांमध्ये आणि आजाराच्या ओझ्यामध्ये वाढ झाल्याचे दिसून आले आहे. अभ्यासात असेही आढळले की वय वाढणे, लोकसंख्या वाढ आणि आरोग्य सुविधांतील विषमता यामुळे विविध भागात रुमेटॉइड आर्थरायटीसच्या प्रकरणांत भिन्न प्रकारे वाढ झाली आहे.
अभ्यासात १९८० ते २०२१ या काळात ९५३ जागतिक आणि स्थानिक ठिकाणांचे डेटा विश्लेषित केले गेले, जे ग्लोबल बर्डन ऑफ डिजीज (जीबीडी) कडून घेतले होते. यात एक नवीन डीप लर्निंग मॉडेल वापरले गेले. निष्कर्षांनुसार या काळात रुमेटॉइड आर्थरायटीसचे जागतिक ओझे सातत्याने वाढले आहे, विशेषतः तरुण वर्गात ही वाढ अधिक आहे. १९९० नंतर अक्षमता-सुधारित जीवन वर्षे (डीएएलवाई) संबंधित विषमता ६२.५५ टक्क्यांनी वाढली आहे. २०२१ मध्ये फिनलंड, आयर्लंड आणि न्यूजीलंड या देशांमध्ये सर्वाधिक विषमता आढळली.
हेही वाचा..
आशीष चौहान यांनी पंतप्रधान मोदी यांचे का मानले आभार ?
त्वचारोग असो वा कोंडा, बघा प्रभावी उपाय काय ?
ईराणने डोनाल्ड ट्रम्प यांना मारण्याचा प्रयत्न केला !
एअर इंडियाच्या विमानात समस्या, हाँगकाँगहून दिल्लीला येणारे विमान परतले!
अभ्यासात असेही आढळले की आर्थिक घटकच आजाराच्या ओझ्याचे निर्धारण करत नाहीत. जपान आणि युकेसारख्या उच्च सामाजिक-आर्थिक निर्देशक (एसडीआय) असलेल्या भागांमध्ये आजाराचा ओझा भिन्न आहे. जपानमध्ये उच्च एसडीआय असूनही डीएएलवाई दरात घट झाली आहे, जे लवकर उपचार, जैविक उपचारांचा व्यापक वापर आणि अँटी-इन्फ्लेमेटरी आहार यांचे फळ आहे असे मानले जाते. लंडनमधील इंपीरियल कॉलेजचे प्रमुख संशोधक क्यूरन लिन यांनी सांगितले, “२०४० पर्यंत, कमी-मध्यम एसडीआय असलेल्या भागांत वय वाढणे आणि लोकसंख्या वाढीमुळे डीएएलवाई वाढू शकतो, तर उच्च एसडीआय असलेल्या भागांत हा कमी होऊ शकतो.”
अभ्यासानुसार, धूम्रपानावर नियंत्रण केल्यास धूम्रपानाच्या जास्त प्रमाण असलेल्या भागांत (जसे की चीन) रुमेटॉइड आर्थरायटीस मुळे होणाऱ्या मृत्यूंमध्ये १६.८ टक्के आणि डीएएलवाईमध्ये २०.६ टक्के कपात होऊ शकते. संशोधकांनी सावधगिरी बाळगली असून असे सांगितले की अनेक भागांमध्ये अचूक आरोग्य धोरणे आणि लक्षित हस्तक्षेपांसाठी आवश्यक डेटा अजूनही उपलब्ध नाही.
