ट्रम्प यांच्या एका विधानाने आंतरराष्ट्रीय तेलबाजारात मोठी उलथापालथ झाली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष अधिक तीव्र होण्याची शक्यता तूर्तास कमी झाल्याचे संकेत मिळताच कच्च्या तेलाच्या किमतींनी मोठी घसरण नोंदवली आहे. मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेलपुरवठा विस्कळीत होण्याची भीती व्यक्त केली जात होती. विशेषतः होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतून होणारी तेलवाहतूक बाधित झाल्यास जगभरात इंधनाचे संकट निर्माण होण्याची शक्यता होती. मात्र, इराणविरोधात नव्याने लष्करी कारवाई करण्याची सध्या आवश्यकता नसल्याचे संकेत अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी दिल्याने बाजारातील तणाव काहीसा निवळला आहे.
या घडामोडींचा थेट परिणाम कच्च्या तेलाच्या दरांवर झाला. सोमवारी झालेल्या मोठ्या घसरणीनंतर मंगळवारीही आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेलाच्या किमतींवर दबाव कायम राहिला. ब्रेंट क्रूडचा दर ०.७५ टक्क्यांनी घसरून प्रति बॅरल ९१.८८ डॉलरवर आला, तर अमेरिकेतील वेस्ट टेक्सास इंटरमिजिएट अर्थात डब्ल्यूटीआय क्रूडचा दर ०.९० टक्क्यांनी घसरून ८६.०७ डॉलरवर पोहोचला. यापूर्वीच्या सत्रात ब्रेंट क्रूडमध्ये तब्बल ५.८५ टक्क्यांची घसरण झाली होती. ऑक्टोबरमध्ये प्रति बॅरल ११८ डॉलरचा उच्चांक गाठणाऱ्या ब्रेंट क्रूडच्या किमतीत आता लक्षणीय घट झाली आहे. दरम्यान, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील अमेरिकेची नाकेबंदी कायम असल्याने तेलपुरवठ्याबाबतची चिंता अद्याप पूर्णपणे दूर झालेली नाही. दुसरीकडे, सौदी अरेबिया, कुवेत आणि इराकमधील तेलउत्पादनात वाढ झाल्याने जागतिक बाजारपेठेतील पुरवठ्याला काहीसा आधार मिळाला आहे.
हे ही वाचा:
बांगलादेशात पुन्हा हिंसाचाराचा भडका; बसला आग लावल्याने चालकाचा मृत्यू
एनव्हिडियाचे जेन्सेन हुआंग यांनी अर्ध्या तासात गमावले ७.४ अब्ज डॉलर
मंदिर परिसरात मांसाचे अवशेष टाकण्यावरून वाद; पुजाऱ्यासह ग्रामस्थांना मारहाण
यमुनेत आता जलसफर; ‘नमो यमुना रिव्हर सफारी’ आजपासून सुरू
कच्च्या तेलाच्या दरातील ही घसरण भारतासाठी महत्त्वाची ठरू शकते. भारत आपल्या गरजेचा मोठा हिस्सा आयात करत असल्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेल स्वस्त झाल्यास देशाचा आयात खर्च कमी होण्यास मदत होते. त्याचबरोबर महागाईवरचा दबाव कमी होण्याची आणि चालू खात्यातील तूट नियंत्रणात ठेवण्याची संधी निर्माण होऊ शकते. मात्र, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दरघटीचा फायदा सर्वसामान्य ग्राहकांना पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमतीतून तातडीने मिळेलच असे नाही. त्यासाठी देशांतर्गत इंधन दरांचा आढावा महत्त्वाचा ठरणार आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षावर कायमस्वरूपी तोडगा निघतो का, होर्मुझची सामुद्रधुनी तेलवाहतुकीसाठी पूर्णपणे सुरक्षित होते का आणि जागतिक पुरवठा पूर्ववत होतो का, यावर आगामी काळातील कच्च्या तेलाच्या किमतींची दिशा अवलंबून असेल. त्यामुळे ट्रम्प यांच्या विधानाने बाजाराला तात्पुरता दिलासा मिळाला असला, तरी तेलबाजारातील अनिश्चिततेचे ढग अद्याप पूर्णपणे दूर झालेले नाहीत.
