अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या एका विधानाने जागतिक कच्च्या तेलाच्या बाजारात मोठी खळबळ उडाली आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील तणाव कमी होण्याची शक्यता व्यक्त होताच आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये तब्बल ५ टक्क्यांची घसरण झाली. त्यामुळे भारतासह अनेक देशांमध्ये पेट्रोल आणि डिझेलच्या दरात दिलासा मिळण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.
गेल्या काही महिन्यांपासून मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावामुळे जागतिक तेलबाजार अस्थिर झाला होता. विशेषतः अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्षामुळे कच्च्या तेलाच्या पुरवठ्यावर परिणाम होण्याची भीती निर्माण झाली होती. होर्मुझ सामुद्रधुनीमार्गे जगातील मोठ्या प्रमाणावर तेल वाहतूक होत असल्याने या भागातील तणावामुळे तेलाच्या किंमती सातत्याने वाढत होत्या. अनेक देशांमध्ये महागाई वाढण्याची भीतीही व्यक्त केली जात होती.
हे ही वाचा:
सोन्या-चांदीच्या दरात घसरण
एआयच्या जोरावर एनव्हिडियाची विक्रमी कमाई
वांद्रे येथील अतिक्रमणविरोधी मोहिमेदरम्यान दगडफेक करणाऱ्या १६ जणांना अटक
मोदींच्या ५ देशांच्या दौऱ्याने भारताला आर्थिक बूस्ट
मात्र, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अमेरिका आणि इराण यांच्यातील चर्चेला सकारात्मक दिशा मिळत असल्याचे संकेत दिल्यानंतर बाजाराचा कल अचानक बदलला. त्यांच्या विधानानंतर गुंतवणूकदारांनी मोठ्या प्रमाणावर नफा वसुली सुरू केली आणि तेलाच्या दरात मोठी घसरण झाली. ब्रेंट क्रूडची किंमत घसरून प्रति बॅरल १०५ डॉलरच्या आसपास आली, तर डब्ल्यूटीआय क्रूडचे दरही ९८ डॉलरच्या खाली पोहोचले. जागतिक बाजारात शांततेची शक्यता निर्माण होताच पुरवठा सुरळीत राहील, असा विश्वास गुंतवणूकदारांमध्ये निर्माण झाला.
या घसरणीचा सर्वाधिक फायदा भारतासारख्या तेल आयात करणाऱ्या देशांना होऊ शकतो. भारत आपल्या गरजेपैकी मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल परदेशातून आयात करतो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय बाजारात तेल स्वस्त झाल्यास पेट्रोल आणि डिझेलच्या किंमती कमी होण्याची शक्यता वाढते. त्याचा थेट परिणाम सर्वसामान्यांच्या खिशावर होऊ शकतो. वाहतूक खर्च कमी झाल्यास अन्नधान्य आणि इतर वस्तूंच्या किंमतींनाही काही प्रमाणात दिलासा मिळू शकतो.
तेलाच्या दरातील घसरणीमुळे जागतिक शेअर बाजारातही सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले. विशेषतः विमान वाहतूक, लॉजिस्टिक्स आणि उत्पादन क्षेत्रातील कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये तेजी पाहायला मिळाली. इंधन खर्च कमी होण्याच्या अपेक्षेमुळे गुंतवणूकदारांचा आत्मविश्वास वाढल्याचे चित्र दिसून आले.
तज्ज्ञांच्या मते, अमेरिका-इराण चर्चेत सकारात्मक प्रगती झाल्यास आगामी काळात कच्च्या तेलाच्या किंमती आणखी कमी होऊ शकतात. मात्र मध्यपूर्वेतील परिस्थिती अजूनही संवेदनशील असल्याने बाजारातील चढ-उतार कायम राहण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
