सणासुदीच्या काळात बाजारपेठेत खाद्यपदार्थांची मागणी वाढत असतानाच अन्नपदार्थांमधील भेसळ आणि निकृष्ट दर्जाच्या उत्पादनांचा गंभीर प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. ग्राहकांच्या आरोग्याशी खेळ करणाऱ्या व्यावसायिकांविरोधात भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने देशव्यापी धडक मोहीम हाती घेतली आहे. या मोहिमेत तब्बल ३ हजार २८० टन प्रतिबंधित आणि निर्धारित गुणवत्ता मानकांची पूर्तता न करणारे खाद्यपदार्थ जप्त करण्यात आले आहेत. जप्त करण्यात आलेल्या या खाद्यपदार्थांची अंदाजित किंमत सुमारे ८२ कोटी रुपये आहे. १ सप्टेंबर ते ५ नोव्हेंबर २०२६ या कालावधीत देशभरात ही विशेष तपासणी मोहीम राबवण्यात आली.
या कारवाईदरम्यान अन्न सुरक्षा नियमांचे उल्लंघन करणाऱ्या व्यावसायिकांविरोधात कठोर पावले उचलण्यात आली आहेत. नियमांचे गंभीर उल्लंघन केल्याप्रकरणी ५२ व्यावसायिकांचे परवाने कायमस्वरूपी रद्द करण्यात आले, तर १ हजार १३३ परवाने निलंबित करण्यात आले आहेत. याशिवाय ३१४ खाद्यव्यवसायांची आस्थापने सील करण्यात आली आहेत. देशभरातील तब्बल ५६ हजार ४३१ खाद्य आस्थापनांची तपासणी या मोहिमेअंतर्गत करण्यात आली. या तपासणीत दूध, पनीर, तूप आणि मिठाई यांसारख्या दैनंदिन वापरातील तसेच सणासुदीच्या काळात मोठ्या प्रमाणावर खरेदी केल्या जाणाऱ्या खाद्यपदार्थांमध्ये नियमांचे उल्लंघन आढळून आले.
हे ही वाचा:
परदेशातही दीपोत्सवाचा थाट!
त्रिपुरात बीएसएफ जवानांवरील हल्ल्यात महिलाही सामील
मध्य जपानमध्ये ५.७ तीव्रतेचा भूकंप; २२ जण जखमी
आयसीस मॉड्यूल प्रकरणी पुण्यातील डॉ. अदनानअलीला सहा वर्षांचा तुरुंगवास
केवळ जप्ती आणि परवाने रद्द करण्यापुरतीच ही कारवाई मर्यादित राहिलेली नाही. खाद्यपदार्थांच्या गुणवत्तेत सुधारणा करण्यासाठी भारतीय अन्न सुरक्षा आणि मानक प्राधिकरणाने संबंधित व्यावसायिकांना तब्बल १० हजार ४७ सुधारणा नोटिसाही बजावल्या आहेत. सणांच्या काळात मिठाई, दुग्धजन्य पदार्थ आणि इतर खाद्यपदार्थांची मागणी वाढते. याच संधीचा फायदा घेत काही व्यावसायिकांकडून निकृष्ट दर्जाचे किंवा प्रतिबंधित खाद्यपदार्थ बाजारात आणले जाण्याची शक्यता असते. त्यामुळे ग्राहकांना सुरक्षित आणि गुणवत्तापूर्ण अन्नपदार्थ उपलब्ध व्हावेत, यासाठी केंद्र सरकारच्या अन्न सुरक्षा यंत्रणेने तपासणी आणि देखरेख अधिक कडक केली आहे.
या कारवाईमुळे देशातील अन्नपदार्थांच्या बाजारपेठेतील गुणवत्ता नियंत्रणाचा प्रश्न पुन्हा एकदा चर्चेत आला आहे. विशेषतः दूध, पनीर, तूप आणि मिठाई यांसारख्या पदार्थांची खरेदी करताना ग्राहकांनी अधिक सतर्क राहण्याची गरज आहे. खाद्यपदार्थांचे पॅकिंग, उत्पादन आणि समाप्तीची तारीख, उत्पादकाची माहिती तसेच अन्न सुरक्षा परवाना क्रमांक तपासणे महत्त्वाचे ठरणार आहे. केवळ स्वस्त दरात मिळणाऱ्या खाद्यपदार्थांच्या आकर्षणापोटी आरोग्य धोक्यात घालणे टाळले पाहिजे. देशभरातील ५६ हजारांहून अधिक आस्थापनांची तपासणी आणि ८२ कोटी रुपयांच्या खाद्यपदार्थांची जप्ती ही कारवाई भेसळखोरांसाठी स्पष्ट इशारा आहे. मात्र, अशा मोहिमा सातत्याने राबवल्या गेल्या तरच ग्राहकांच्या अन्नसुरक्षेला खऱ्या अर्थाने संरक्षण मिळू शकते.
