मध्यपूर्वेत सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इराण संबंधित घडामोडींमुळे जागतिक तेल बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली असली तरी भारतला तात्काळ तेल पुरवठ्यात कोणताही मोठा अडथळा येणार नाही, असे अधिकृत सूत्रांनी स्पष्ट केले आहे. सध्या इराण आणि इतर देशांमधील वाढत्या संघर्षामुळे जगभरातील तेल व्यापारावर परिणाम होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे. विशेषतः होर्मुज सामुद्रधुनी या महत्त्वाच्या समुद्री मार्गाकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे. या मार्गातून जगातील जवळपास २० टक्के कच्च्या तेलाची वाहतूक होते. भारताच्या एकूण कच्च्या तेल आयातीपैकी सुमारे निम्मा हिस्सा या मार्गाने येतो. त्यामुळे येथे तणाव वाढल्यास भारतावर परिणाम होऊ शकतो, अशी चिंता व्यक्त होत होती.
हे ही वाचा:
नूर खान एअरबेससह पाकिस्तानमधील प्रमुख लष्करी तळांवर अफगाणिस्तानचा हल्ला
तेलाचा स्फोट! किंमतीत १० टक्क्यांची उसळी
इराण रिव्होल्यूशनरी गार्डचे मुख्यालय अमेरिकेकडून उध्वस्त!
दुबईवर ड्रोन-क्षेपणास्त्र हल्ले
मात्र, सरकारी अधिकाऱ्यांनी सांगितले की देशाकडे सध्या पुरेसा कच्च्या तेलाचा साठा उपलब्ध आहे. साधारणपणे १० ते १५ दिवसांची गरज भागवू शकेल इतका कच्चा तेलसाठा राखीव आहे. तसेच पेट्रोल, डिझेल आणि इतर इंधनांचेही काही दिवस पुरतील असे साठे आहेत. त्यामुळे अचानक पुरवठा खंडित झाला तरी तातडीची टंचाई भासणार नाही.
ऊर्जा तज्ज्ञांचे म्हणणे आहे की जागतिक बाजारात तेलाच्या किमतींमध्ये चढ-उतार होऊ शकतात. तणाव वाढला तर कच्च्या तेलाचे दर वाढण्याची शक्यता आहे. त्याचा परिणाम भारतातील पेट्रोल-डिझेल दरांवर आणि महागाईवर होऊ शकतो. मात्र सध्या परिस्थिती नियंत्रणात असल्याचे सांगितले जात आहे.
जर परिस्थिती अधिक बिघडली आणि होर्मुज सामुद्रधुनी काही काळासाठी बंद झाली, तर भारत पर्यायी मार्गांचा वापर करू शकतो. उदाहरणार्थ, रशिया, आफ्रिका किंवा इतर देशांकडून अधिक प्रमाणात तेल खरेदी करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे. गेल्या काही वर्षांत भारताने तेल आयातीचे स्रोत विविध केले आहेत, त्यामुळे एकाच प्रदेशावर अवलंबून राहण्याचे प्रमाण काहीसे कमी झाले आहे.
सरकारकडून परिस्थितीवर बारकाईने लक्ष ठेवले जात आहे. तेल कंपन्यांनाही आवश्यक त्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. बाजारात घबराट पसरू नये आणि सामान्य नागरिकांना इंधनाबाबत अडचण येऊ नये, यासाठी खबरदारी घेतली जात आहे.
एकूणच, मध्यपूर्वेतील तणावामुळे जागतिक स्तरावर चिंता वाढली असली तरी भारतात सध्या तात्काळ तेलटंचाईची शक्यता नाही. पुरेसा साठा, पर्यायी पुरवठा स्रोत आणि सरकारी तयारी यामुळे परिस्थिती सध्या नियंत्रणात आहे. मात्र संघर्ष दीर्घकाळ चालू राहिला तर त्याचा परिणाम इंधन दर आणि अर्थव्यवस्थेवर होऊ शकतो, असे तज्ज्ञांचे मत आहे.
