मध्य पूर्वेत वाढत असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या वाढलेल्या किमतींच्या दरम्यान भारतासाठी एक दिलासादायक बातमी समोर आली आहे. सुमारे सात वर्षांनंतर इराणकडून कच्च्या तेलाची पहिली खेप भारतात पोहोचत आहे. माहितीनुसार, ही खेप ४ एप्रिल रोजी गुजरातमधील वाडीनार बंदरावर दाखल होणार आहे.
शिप ट्रॅकिंग डेटानुसार, “पिंग शुन” नावाचा अफ्रामॅक्स टँकर खार्ग बेटावरून सुमारे ६ लाख बॅरल म्हणजेच जवळपास ९.५ कोटी लिटर कच्चे तेल घेऊन भारताकडे येत आहे. हा टँकर मार्चच्या सुरुवातीला निघाला होता आणि सुमारे महिनाभराच्या प्रवासानंतर भारतीय किनाऱ्यावर पोहोचणार आहे.
विशेष म्हणजे मे २०१९ नंतर प्रथमच भारत इराणकडून कच्च्या तेलाची आयात करत आहे. त्यावेळी अमेरिकेने लादलेल्या कठोर निर्बंधांमुळे भारतासह अनेक देशांना इराणी तेल खरेदी थांबवावी लागली होती. अलीकडेच अमेरिकेने ३० दिवसांची तात्पुरती सवलत दिल्यामुळे समुद्रात आधीपासून असलेले तेल खरेदी करणे शक्य झाले आहे. आंतरराष्ट्रीय बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती प्रति बॅरल १०० डॉलर्सच्या पुढे गेल्या आहेत. अशा परिस्थितीत इराणी तेल हा सर्वात स्वस्त पर्यायांपैकी एक मानला जात आहे. तज्ज्ञांच्या मते, ही खेप अशा वेळी येत आहे जेव्हा भारतीय रिफायनरींकडे साठा मर्यादित आहे आणि खर्चाचा ताण वाढत आहे.
ही खेप नेमकी कोण खरेदी करणार, याबाबतही चर्चा सुरू आहे. वाडीनार येथे नायरा एनर्जीची मोठी रिफायनरी आहे, मात्र ती देखभालीसाठी बंद होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. त्यामुळे इंडियन ऑईल कॉर्पोरेशन किंवा भारत पेट्रोलियमसारख्या सरकारी कंपन्या ही खेप खरेदी करू शकतात, अशी शक्यता वर्तवली जात आहे.
हे ही वाचा:
१९८४ शीखविरोधी दंग्यांच्या पीडितांचे वकील एच. एस. फुलका भाजपमध्ये
जवानांच्या वेतन वितरणात गोंधळ, लष्करी रुग्णालयांची स्थिती चिंताजनक
सकाळी ६ वाजता नोकरी गेल्याचा मेल; ओरेकलमध्ये ३०,००० कर्मचारी कपात
आता कागद पेन नाही, डिजिटल जनगणना, आजपासून सुरुवात
२०१९ पूर्वी भारत हा इराणचा प्रमुख तेल आयातदार होता आणि भारताच्या एकूण आयातीत इराणचा वाटा ११.५% पर्यंत पोहोचला होता. इराणी तेल भारतीय रिफायनरींसाठी तांत्रिकदृष्ट्या अनुकूल असून व्यापाराच्या अटीही तुलनेने लवचिक मानल्या जातात. मात्र, पेमेंट प्रणाली अजूनही मोठे आव्हान आहे, कारण इराण आंतरराष्ट्रीय SWIFT प्रणालीबाहेर असल्याने व्यवहारांमध्ये अडचणी येतात. गेल्या काही महिन्यांत भारताने रशिया आणि व्हेनेझुएला यांसारख्या देशांकडूनही तेल आयात वाढवली आहे. यावरून भारत विविध स्रोतांतून स्वस्त तेल मिळवून ऊर्जा सुरक्षितता मजबूत करण्याच्या रणनीतीवर काम करत असल्याचे स्पष्ट होते.
