रिलायन्स इंडस्ट्रीजचे अध्यक्ष मुकेश अंबानी यांच्या जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या बहुचर्चित प्रारंभिक समभाग विक्रीने (आयपीओ) भारतीय भांडवली बाजारात ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. या आयपीओला गुंतवणूकदारांकडून प्रचंड प्रतिसाद मिळाला असून, सुमारे ४.५ लाख कोटी रुपयांहून अधिक मूल्याच्या बोली प्राप्त झाल्या आहेत. या समभाग विक्रीने तब्बल १२ विक्रम प्रस्थापित केले आहे. जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओकडे देशांतर्गत तसेच संस्थात्मक गुंतवणूकदारांचे लक्ष लागले होते. डिजिटल सेवा, दूरसंचार आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील जिओची वाढती व्याप्ती, कंपनीची बाजारातील स्थिती आणि भविष्यातील विस्ताराच्या शक्यता यांमुळे या आयपीओविषयी मोठी उत्सुकता निर्माण झाली होती. कंपनीने या आयपीओच्या माध्यमातून सुमारे ३०,२१३ कोटी रुपये उभारण्याचे उद्दिष्ट ठेवले होते.
या आयपीओचे सर्वाधिक लक्षवेधी वैशिष्ट्य म्हणजे त्यासाठी प्राप्त झालेल्या अर्जांची संख्या. जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओसाठी १.३ कोटींहून अधिक अर्ज दाखल झाले. यामुळे भारतीय प्राथमिक बाजारातील अर्जांच्या संख्येबाबत नवा विक्रम नोंदवला गेल्याचे सांगितले जात आहे. यापूर्वी वारी एनर्जीजच्या आयपीओला मिळालेल्या सुमारे ९७ लाख अर्जांचा विक्रम चर्चेत होता. जिओच्या आयपीओला मिळालेला प्रतिसाद पाहता मोठ्या कंपन्यांच्या सार्वजनिक समभाग विक्रीत किरकोळ गुंतवणूकदारांचा सहभाग किती वाढला आहे, हे स्पष्ट होते. आयपीओ सुरू झाल्यानंतर अवघ्या काही तासांतच मागणीने विक्रमी पातळी गाठली आहे. या प्रतिसादामुळे भारतीय शेअर बाजारातील गुंतवणूकदारांचा कल, मोठ्या तंत्रज्ञान कंपन्यांबद्दलची उत्सुकता आणि नव्या गुंतवणूक संधींचे आकर्षण पुन्हा अधोरेखित झाले आहे.
हे ही वाचा:
वरळीतील उंच इमारतीमुळे सुरक्षेचा प्रश्न; केंद्र सरकार न्यायालयात
‘जैश’शी संबंधित मजकूर प्रसारित केल्याबद्दल रॅपिडो रायडरला महिममध्ये अटक
हरियाणातील गँगस्टर हिमांशू भाऊ अमेरिकेत अटकेत
भारत चीन सीमावादात राजनैतिक चर्चेचा मार्ग
संस्थात्मक गुंतवणूकदारांनीही या समभाग विक्रीत मोठा सहभाग नोंदवला. उपलब्ध माहितीनुसार, पात्र संस्थात्मक खरेदीदारांसाठी राखीव असलेल्या श्रेणीत ६० पटांहून अधिक मागणी नोंदवण्यात आली, तर किरकोळ गुंतवणूकदारांसाठी राखीव हिस्सा सुमारे २.७ पट भरला. या आयपीओसाठी प्रति समभाग १,०६५ ते १,११९ रुपये अशी किंमतपट्टी निश्चित करण्यात आली होती. मोठ्या प्रमाणावरील बोलींमुळे या समभाग विक्रीने बाजारात विशेष लक्ष वेधून घेतले. मात्र, बोलींचे एकूण मूल्य आणि कंपनीने प्रत्यक्ष उभारलेला निधी या दोन वेगळ्या बाबी आहेत. प्राप्त बोलींचे मूल्य हे गुंतवणूकदारांनी मागणी केलेल्या समभागांच्या एकत्रित मूल्यावर आधारित असते; त्यामुळे संपूर्ण रक्कम कंपनीच्या खात्यात जमा होते, असा त्याचा अर्थ होत नाही. प्रत्यक्ष निधी उभारणी ही अंतिम वाटप आणि समभागांच्या विक्रीवर अवलंबून असते.
जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओतून मिळणाऱ्या निधीचा वापर रिलायन्स जिओ इन्फोकॉमचे कर्ज फेडण्यासाठी तसेच कंपनीच्या भांडवली खर्च, खेळत्या भांडवलाच्या गरजा आणि सर्वसाधारण कॉर्पोरेट उद्दिष्टांसाठी करण्याची योजना असल्याचे वृत्त आहे. या आयपीओला मिळालेला प्रतिसाद कंपनीच्या बाजारातील स्थानाकडे आणि भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेच्या वाढीकडे गुंतवणूकदार कशा नजरेने पाहतात, याचे संकेत देतो. तथापि, विक्रमी अर्ज किंवा मोठ्या बोली म्हणजे भविष्यातील नफ्याची हमी नव्हे. समभागाचे बाजारातील मूल्य, कंपनीची आर्थिक कामगिरी, स्पर्धा आणि भविष्यातील वाढ यांवर गुंतवणुकीचे प्रत्यक्ष यश अवलंबून राहील. त्यामुळे जिओ प्लॅटफॉर्म्सच्या आयपीओने भारतीय भांडवली बाजारात मोठी चर्चा निर्माण केली असली, तरी गुंतवणूकदारांसाठी कंपनीची आर्थिक स्थिती आणि मूल्यांकन यांचे स्वतंत्रपणे मूल्यमापन करणे महत्त्वाचे ठरणार आहे.
