भारतातील डिजिटल पेमेंट व्यवस्थेने ऑक्टोबर महिन्यात ऐतिहासिक टप्पा गाठला आहे. युनिफाइड पेमेंट्स इंटरफेस अर्थात यूपीआयच्या माध्यमातून होणाऱ्या व्यवहारांचे सरासरी दैनिक मूल्य प्रथमच एक लाख कोटी रुपयांच्या पुढे गेले आहे. नॅशनल पेमेंट्स कॉर्पोरेशन ऑफ इंडिया (NPCI) च्या आकडेवारीनुसार, ऑक्टोबर २०२६ मध्ये यूपीआयच्या माध्यमातून तब्बल ३१.५३ लाख कोटी रुपयांचे व्यवहार झाले. मागील वर्षीच्या ऑक्टोबरच्या तुलनेत व्यवहारांच्या एकूण मूल्यामध्ये १६ टक्क्यांची वाढ झाली आहे. विशेष म्हणजे, या महिन्यात २५.४७ अब्ज म्हणजेच २,५४७ कोटी व्यवहारांची नोंद झाली असून, व्यवहारांच्या संख्येत वार्षिक आधारावर २३ टक्क्यांची वाढ झाली आहे.
ऑक्टोबरमध्ये यूपीआयद्वारे दररोज सरासरी ८२.२ कोटी व्यवहार झाले. या व्यवहारांचे सरासरी दैनिक मूल्य एक लाख एक हजार ७०७ कोटी रुपयांवर पोहोचले. सप्टेंबर महिन्यात हेच मूल्य ९७ हजार ९१३ कोटी रुपये होते. त्यामुळे अवघ्या एका महिन्यात यूपीआय व्यवहारांच्या मूल्यामध्ये लक्षणीय वाढ झाली आहे. विशेषतः नवरात्रोत्सव, दसरा आणि दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर बाजारपेठांमधील वाढती खरेदी, ऑनलाइन शॉपिंग आणि विविध सेवांसाठी होणाऱ्या डिजिटल पेमेंटमुळे या व्यवहारांना मोठी चालना मिळाली.
हे ही वाचा:
इशान किशन ठरला यंदा टी-२०त सर्वाधिक धावा करणारा फलंदाज
बिनान्सकडून ६.३ अब्ज डॉलरच्या चोरीतील ९५% नुकसान भरून काढले
जुरेलच्या शतकामुळे भारत ‘अ’च्या ३४६ धावा
यूपीआयच्या वाढत्या वापरातून देशातील ग्राहकांची डिजिटल पेमेंटला मिळणारी पसंती स्पष्ट होत आहे. किराणा दुकाने, हॉटेल्स, मॉल्स, ऑनलाइन प्लॅटफॉर्मपासून ते रस्त्यावरील छोट्या विक्रेत्यांपर्यंत सर्वत्र यूपीआयचा वापर वाढला आहे. रोख रक्कम बाळगण्याऐवजी मोबाइलच्या माध्यमातून काही सेकंदांत पैसे पाठवण्याची सुविधा ग्राहकांसाठी सोयीची ठरत आहे. त्यामुळे यूपीआय आता केवळ शहरांपुरता मर्यादित न राहता ग्रामीण भागातही लोकप्रिय झाला आहे.
दरम्यान, यूपीआय व्यवहारांच्या वाढत्या मूल्यामुळे भारताच्या डिजिटल अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा मिळत असल्याचे चित्र आहे. डिजिटल पेमेंटवरील ग्राहकांचा विश्वास, स्मार्टफोनचा वाढता वापर आणि इंटरनेट सुविधांचा विस्तार यामुळे या व्यवस्थेचा वेग कायम आहे. आगामी काळात सणासुदीची खरेदी, ई-कॉमर्स व्यवहार आणि दैनंदिन आर्थिक व्यवहारांमध्ये यूपीआयचा वापर आणखी वाढण्याची शक्यता आहे. भारताच्या डिजिटल व्यवहार क्षेत्रासाठी ऑक्टोबरमधील हा विक्रम महत्त्वाचा टप्पा मानला जात आहे.
