अमेरिकेच्या शेअर बाजारात शुक्रवारी मोठी पडझड झाल्याने जागतिक आर्थिक बाजारपेठेत खळबळ उडाली आहे. तंत्रज्ञान क्षेत्रातील दिग्गज कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये झालेल्या जोरदार विक्रीमुळे गुंतवणूकदारांना एका दिवसात सुमारे २४२ लाख कोटी रुपयांचे नुकसान सहन करावे लागले. विशेषतः आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स (एआय) क्षेत्रातील वाढता खर्च आणि कंपन्यांच्या आर्थिक कामगिरीबाबत निर्माण झालेली अनिश्चितता यामुळे गुंतवणूकदारांनी सावध पवित्रा घेतला. डाऊ जोन्स निर्देशांक १.०९ टक्क्यांनी घसरून ५१,७७०.३१ अंशांवर बंद झाला. एस अँड पी ५०० निर्देशांक १.८२ टक्क्यांनी घसरून ७,५८०.०७ अंशांवर आला, तर तंत्रज्ञान कंपन्यांचे प्रतिनिधित्व करणारा नॅसडॅक निर्देशांक तब्बल २.८६ टक्क्यांनी कोसळला. जूननंतरची नॅसडॅकची ही एका दिवसातील सर्वात मोठी घसरण ठरली.
या पडझडीमागे इंटेल आणि ॲमेझॉन या दोन दिग्गज कंपन्यांचे आर्थिक निकाल आणि भविष्यातील खर्चाचे नियोजन महत्त्वाचे कारण ठरले. इंटेलने आपल्या आर्थिक स्थितीबाबत चिंता वाढवणारे संकेत दिल्यानंतर कंपनीच्या शेअरमध्ये तब्बल २८.६ टक्क्यांची घसरण झाली. कंपनीच्या रोख रकमेवरील वाढता ताण आणि व्यवसायातील आव्हानांमुळे गुंतवणूकदारांचा विश्वास डळमळीत झाला. दुसरीकडे, ॲमेझॉनने एआय क्षेत्रातील पायाभूत सुविधांसाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करण्याचे संकेत दिले आहेत. मात्र, या गुंतवणुकीतून अपेक्षित परतावा किती काळात मिळणार, याबाबत स्पष्टता नसल्याने बाजारात नकारात्मक प्रतिक्रिया उमटली. एआय क्षेत्रातील प्रचंड गुंतवणुकीमुळे कंपन्यांचा खर्च वाढत असून, त्या तुलनेत प्रत्यक्ष नफा किती मिळणार, हा प्रश्न आता गुंतवणूकदारांना सतावत आहे.
हे ही वाचा:
लंडनमध्ये असल्याचे भासवून तरुणीचे पुण्यात वास्तव्य; फ्लॅटमध्ये आढळला मृतदेह
मतचोरीच्या आरोपांवर संसदेत चर्चा करण्यास तयार
होर्मुझच्या सामुद्रधुनीत तेलवाहू टँकरवर माइन हल्ला
अवकाश शास्त्रज्ञांच्या समर्पणाचा देशाला अभिमान!
तंत्रज्ञान क्षेत्रातील घसरणीचा परिणाम चिपनिर्मिती कंपन्यांवरही झाला. जगातील आघाडीची चिपनिर्मिती कंपनी एनव्हिडियाच्या शेअरमध्ये ४.२ टक्क्यांची, तर एएमडीच्या शेअरमध्ये तब्बल १०.९ टक्क्यांची घसरण झाली. फिलाडेल्फिया सेमीकंडक्टर निर्देशांक ७.२ टक्क्यांनी खाली आला. सर्व्हर आणि संगणक उपकरणे निर्मिती क्षेत्रातील डेल आणि एचपीच्या शेअर्समध्येही अनुक्रमे १०.८ आणि ९.६ टक्क्यांची घसरण नोंदवण्यात आली. त्यामुळे केवळ एआय कंपन्याच नव्हे, तर संपूर्ण तंत्रज्ञान क्षेत्रावर विक्रीचा दबाव निर्माण झाल्याचे चित्र दिसले.
दरम्यान, ऑक्टोबर महिना नॅसडॅक १०० निर्देशांकासाठी मार्च २०२५ नंतरचा सर्वात खराब महिना ठरण्याची शक्यता आहे. ६ ऑक्टोबर रोजी नोंदवलेल्या उच्चांकापासून नॅसडॅकमध्ये ७.८ टक्क्यांची घसरण झाली आहे. एआय क्षेत्रातील तेजीच्या पार्श्वभूमीवर कंपन्यांचे बाजारमूल्य प्रचंड वाढले होते; मात्र आता वाढता भांडवली खर्च आणि अपेक्षित नफ्याबाबतची अनिश्चितता यामुळे गुंतवणूकदार नफा वसुलीला प्राधान्य देत आहेत. अमेरिकी बाजारातील या घसरणीचे पडसाद जागतिक शेअर बाजारांवरही उमटण्याची शक्यता असून, आगामी काळात एआय क्षेत्रातील कंपन्यांची आर्थिक कामगिरी आणि गुंतवणुकीवरील परतावा बाजाराची दिशा ठरवणारे महत्त्वाचे घटक ठरणार आहेत.
