भारतीय नौदलाच्या इतिहासात रविवारी आणखी एक महत्त्वाचा अध्याय जोडला गेला. देशाच्या सागरी सुरक्षेला अभेद्य बळ देणाऱ्या आणि आत्मनिर्भर भारताच्या संकल्पनेला मूर्त स्वरूप देणाऱ्या तीन अत्याधुनिक स्वदेशी नौदल प्लॅटफॉर्मचा भारतीय नौदलात समावेश करण्यात आला. कोलकाता येथे झालेल्या भव्य समारंभात पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या उपस्थितीत आयएनएस दुनागिरी, आयएनएस संशोधक आणि आयएनएस अग्रय या तिन्ही नौकांचे कमिशनिंग करण्यात आले. या ऐतिहासिक घटनेमुळे हिंद महासागर क्षेत्रातील भारताची रणनीतिक ताकद अधिक मजबूत झाली असून सागरी सुरक्षेच्या दृष्टीने देशाने आणखी एक मोठी झेप घेतली आहे.
भारताच्या संरक्षण क्षेत्रातील स्वावलंबनाचे प्रतीक ठरणाऱ्या या तिन्ही नौका भारतीय अभियंते, तंत्रज्ञ आणि जहाजबांधणी उद्योगाच्या क्षमतेचे उत्कृष्ट उदाहरण मानल्या जात आहेत. आधुनिक तंत्रज्ञान, अत्याधुनिक शस्त्रप्रणाली आणि उच्च दर्जाच्या सुरक्षा प्रणालींनी सज्ज असलेल्या या नौका भारतीय नौदलाच्या युद्धसज्जतेत मोठी भर घालणार आहेत. पंतप्रधान मोदी यांनी यावेळी बोलताना भारताच्या विकास, सुरक्षा आणि आर्थिक प्रगतीचा समुद्राशी अतूट संबंध असल्याचे सांगितले. जागतिक व्यापारातील मोठा हिस्सा समुद्री मार्गांवर अवलंबून असल्याने सशक्त नौदल हे कोणत्याही उदयोन्मुख महासत्तेसाठी अत्यावश्यक असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले.
हे ही वाचा:
हॉर्मुझमधून भारतीय तेलवाहू जहाजांची सुरक्षित सुटका
पंढरीच्या वाटेवर धावणार ५,५०० विशेष बसेस
विमानात सलग २२ तास बसू शकता का?
या तिन्ही नौकांपैकी आयएनएस दुनागिरी ही अत्याधुनिक स्टेल्थ गाईडेड मिसाईल फ्रिगेट असून ती समुद्र, आकाश आणि समुद्राखालील धोक्यांचा प्रभावीपणे मुकाबला करू शकते. अत्याधुनिक रडार, क्षेपणास्त्र प्रणाली आणि स्टेल्थ तंत्रज्ञानामुळे शत्रूच्या नजरेत न येता अचूक कारवाई करण्याची क्षमता या युद्धनौकेकडे आहे. त्यामुळे भारतीय नौदलाच्या आक्रमक आणि संरक्षणात्मक क्षमतेत लक्षणीय वाढ होणार आहे.
आयएनएस संशोधक ही महासागर संशोधन आणि सागरी सर्वेक्षणासाठी तयार करण्यात आलेली अत्याधुनिक सर्वेक्षण नौका आहे. समुद्रतळाचे मॅपिंग, जलमार्गांचे सर्वेक्षण, महासागरीय माहिती संकलन तसेच शोध आणि बचाव मोहिमांमध्ये ती महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहे. भविष्यातील सागरी मोहिमा आणि संरक्षणात्मक नियोजनासाठी आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्यात ही नौका मोलाची ठरणार आहे.
तर आयएनएस अग्रय ही उथळ समुद्री भागांमध्ये पाणबुड्यांचा शोध घेऊन त्यांच्यावर कारवाई करण्यासाठी विकसित करण्यात आलेली अत्याधुनिक अँटी-सबमरीन वॉरफेअर नौका आहे. किनारी सुरक्षेला बळकटी देण्याबरोबरच शत्रूच्या गुप्त हालचालींवर लक्ष ठेवण्याची क्षमता या नौकेकडे आहे.
या तिन्ही स्वदेशी नौकांच्या समावेशामुळे भारतीय नौदलाची ताकद अधिक भक्कम झाली असून हिंद महासागर क्षेत्रात भारताची उपस्थिती आणि प्रभाव आणखी वाढणार आहे. संरक्षण उत्पादनातील आत्मनिर्भरतेचा हा महत्त्वाचा टप्पा मानला जात असून जागतिक स्तरावर भारताची सागरी शक्ती अधिक प्रभावीपणे अधोरेखित करणारी ही ऐतिहासिक घटना ठरली आहे.
