चीनचे राष्ट्राध्यक्ष शी जिनपिंग हे अमेरिका दौऱ्यावर असून त्यांनी वॉशिंग्टनमध्ये अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांची भेट घेतली. या बैठकीत व्यापार, तैवान आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता अर्थात एआय या मुद्द्यांवर चर्चा झाली. दोन्ही देशांमधील व्यापारयुद्धामुळे निर्माण झालेला तणाव कमी करण्यासाठी चर्चेचा प्रयत्न झाला असला, तरी अनेक महत्त्वाचे प्रश्न अद्याप कायम आहेत. बैठकीनंतर अमेरिका आणि चीनने व्यापारातील युद्धविराम आणखी दोन महिन्यांनी वाढवण्याचे मान्य केले.
व्यापाराच्या मुद्द्यावर दोन्ही देशांसमोर अनेक प्रलंबित प्रश्न आहेत. अमेरिकेला चीनकडून कृषी उत्पादनांची खरेदी, दुर्मिळ खनिजांचा पुरवठा आणि तंत्रज्ञानाशी संबंधित निर्बंधांबाबत अपेक्षा आहेत. चीनकडून अमेरिकन सोयाबीनची २५ दशलक्ष टन खरेदी करण्याच्या वचनबद्धतेची पूर्तता होत असल्याचे अमेरिकेचे ट्रेझरी सचिव स्कॉट बेसेंट यांनी सांगितले. मात्र, अमेरिकेच्या इतर कृषी उत्पादनांच्या सुमारे १७ अब्ज डॉलरच्या खरेदीचे लक्ष्य अद्याप पूर्ण झालेले नाही. दुर्मिळ खनिजांच्या पुरवठ्याबाबतही अमेरिकेने चीनच्या कामगिरीवर प्रश्न उपस्थित केले आहेत.
व्यापारयुद्धातील युद्धविराम वाढवल्यामुळे दोन्ही देशांना पुढील वाटाघाटींसाठी आणखी वेळ मिळाला आहे. मात्र, यामुळे शुल्क, दुर्मिळ खनिजांचा पुरवठा आणि तंत्रज्ञानावरील निर्बंध यांसारखे मूलभूत प्रश्न सुटलेले नाहीत. त्यामुळे सध्याची परिस्थिती ही कायमस्वरूपी तोडगा निघाल्यापेक्षा चर्चेसाठी मिळालेला अतिरिक्त अवधी अशी आहे.
या बैठकीतील दुसरा महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे तैवान. चीन तैवानला आपला भाग मानतो आणि तैवानच्या स्वातंत्र्याला विरोध करतो. शी जिनपिंग यांनी ट्रम्प यांच्यासोबतच्या चर्चेत अमेरिकेने तैवानच्या स्वातंत्र्याला विरोध करावा आणि या प्रश्नाकडे सावधपणे पाहावे, असे आवाहन केले. तैवानच्या मुद्द्यावर दोन्ही देशांमधील मतभेद कायम असल्याचे या चर्चेतून स्पष्ट झाले.
हे ही वाचा:
पश्चिम बंगालमधील २५० मदरशांवर लागणार टाळे
‘धुरंधर’ने बदलला लडाखच्या पर्यटनाचा चेहरा
सीसीटीव्ही गायब, अहवालात क्लीनचिट; २०२३ बंगाल पंचायत निवडणुकीत गैरप्रकार
कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा मुद्दाही बैठकीत महत्त्वाचा ठरला. अमेरिका आणि चीन हे अत्याधुनिक एआय तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात आघाडी मिळवण्यासाठी स्पर्धा करत आहेत. ट्रम्प यांनी एआय क्षेत्रात नव्या प्रकारचे निर्बंध किंवा नियम वाढवण्याबाबत सावध भूमिका मांडली, तर शी जिनपिंग यांनी एआयचा विकास जबाबदारीने व्हावा आणि त्यावरील मानवी नियंत्रण कायम राहावे, यावर भर दिला. त्यामुळे एआयच्या विकासाबाबत दोन्ही देशांची भूमिका वेगळी असल्याचे दिसून आले. ट्रम्प-शी भेटीदरम्यान दोन्ही नेत्यांनी सौहार्दपूर्ण वातावरणाचा संदेश देण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, बैठकीतून समोर आलेल्या निर्णयांकडे पाहिल्यास व्यापारयुद्धाला तात्पुरता विराम देणे आणि पुढील चर्चेसाठी अवकाश निर्माण करणे यावर अधिक भर राहिला.
