आंतरराष्ट्रीय क्रिकेट परिषदेने (ICC) क्रिकेटच्या नियमांमध्ये काही महत्त्वाचे बदल मंजूर केले असून त्याचा थेट परिणाम भविष्यातील आंतरराष्ट्रीय सामन्यांवर होणार आहे. सर्वात महत्त्वाचा निर्णय म्हणजे सर्व कसोटी सामन्यांमध्ये गुलाबी चेंडू (Pink Ball) वापरण्याच्या चाचणीला मंजुरी देण्यात आली आहे. याशिवाय, सामन्यादरम्यान ड्रिंक्स ब्रेकमध्ये मुख्य प्रशिक्षकांना खेळाडूंशी चर्चा करण्याची परवानगी देण्यात आली आहे.
खराब प्रकाशातही सुरू राहणार खेळ
ICC च्या मते, अनेकदा खराब हवामान किंवा अपुऱ्या प्रकाशामुळे कसोटी सामन्यांतील खेळ थांबवावा लागतो. लाल चेंडूच्या तुलनेत गुलाबी चेंडू प्रकाशझोतात अधिक स्पष्ट दिसत असल्याने अशा परिस्थितीतही खेळ सुरू ठेवणे शक्य होऊ शकते.
मात्र हा प्रयोग करण्यासाठी दोन्ही संघांची पूर्वसंमती आवश्यक असेल. या उपक्रमाचा उद्देश म्हणजे खेळाचा जास्तीत जास्त वेळ वाया जाऊ न देता सामना पूर्ण करण्यास मदत करणे.
प्रकाश व्यवस्थेवर विशेष संशोधन
ICC आणि मेरीलेबोन क्रिकेट क्लब (MCC) संयुक्तपणे स्टेडियममधील प्रकाशयोजना आणि तंत्रज्ञानावर संशोधन करणार आहेत. त्यामुळे कमी प्रकाशामुळे होणारे व्यत्यय कमी करण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
प्रशिक्षकांना मिळाला नवा अधिकार
ICC बोर्डाच्या बैठकीत आणखी एक महत्त्वाचा निर्णय घेण्यात आला. आता मुख्य प्रशिक्षक किंवा त्यांचा प्रतिनिधी अधिकृत ड्रिंक्स ब्रेकदरम्यान खेळाडूंशी संवाद साधू शकणार आहे.
यापूर्वी सामन्यादरम्यान प्रशिक्षकांच्या संवादावर अनेक निर्बंध होते. नव्या निर्णयामुळे रणनीती आखणे आणि सामन्याच्या परिस्थितीनुसार त्वरित सूचना देणे अधिक सोपे होणार आहे.
बेकायदेशीर गोलंदाजीवर Hawk-Eye डेटाचा वापर
मैच अधिकाऱ्यांना आता संशयास्पद किंवा बेकायदेशीर गोलंदाजी ॲक्शनबाबत निर्णय घेताना Hawk-Eye तंत्रज्ञानातील डेटा वापरण्याची परवानगी देण्यात आली आहे. त्यामुळे अशा प्रकरणांमध्ये अधिक अचूक आणि वैज्ञानिक पद्धतीने निर्णय घेता येणार आहेत.
T20 क्रिकेटसाठीही नवे नियम
ICC ने टी-२० आंतरराष्ट्रीय सामन्यांसाठीही काही महत्त्वाचे बदल मंजूर केले आहेत.
- इनिंग्जमधील १५ मिनिटांचा ब्रेक अनिवार्य
- खेळ पुन्हा सुरू होताच फलंदाजांनी त्वरित खेळासाठी तयार असणे आवश्यक
- खेळाचा वेग वाढवण्यावर भर
‘लेगसाइड वाइड’ नियम कायमस्वरूपी
ICC ने ‘लेगसाइड वाइड’च्या चाचणी नियमाला कायमस्वरूपी मान्यता दिली आहे. त्यामुळे फलंदाजांच्या मागे जाणाऱ्या चेंडूंवरील निर्णय अधिक स्पष्टपणे घेतले जातील.
नवीन नियम कधीपासून लागू?
MCC ने क्रिकेटच्या नियमांमध्ये केलेले उर्वरित सर्व बदल १ ऑक्टोबर २०२६ पासून लागू होणार आहेत.
याशिवाय, क्रिकेट वर्ल्ड कप चॅलेंज लीग स्पर्धेत सहभागी संघांना त्या स्पर्धेच्या कालावधीत इतर लिस्ट-ए दर्जाच्या मर्यादित षटकांच्या सामन्यांमध्येही खेळण्याची पात्रता कायम राहणार असल्याचे ICC ने स्पष्ट केले आहे.
एकूणच…
गुलाबी चेंडूचा व्यापक वापर, प्रशिक्षकांना मिळालेली अधिक मोकळीक आणि तंत्रज्ञानाचा वाढता हस्तक्षेप यामुळे आंतरराष्ट्रीय क्रिकेटमध्ये नव्या युगाची सुरुवात होत असल्याचे संकेत ICC च्या या निर्णयांमधून मिळत आहेत.