बांगलादेशातील मोहम्मद युनूस यांच्या नेतृत्वाखालील अंतरिम सरकारने सोमवारी दुर्गापूजेपूर्वी भारतात हिल्सा निर्यात करण्यास मान्यता दिली. दोन्ही देशांमधील संबंध सुधारण्यासाठी पदच्युत पंतप्रधान शेख हसीना यांनी सांस्कृतिकदृष्ट्या महत्त्वाच्या असलेल्या हिल्सा माशांपासून सुरू केलेली ही पद्धत सुरूच आहे. “बांगलादेश सरकारने सणांच्या हंगामापूर्वी, कायमस्वरूपी मैत्रीचे प्रतीक म्हणून, भारतात या उत्कृष्ट माशांची निर्यात करण्याचा निर्णय घेतला आहे,” असे बांगलादेशचे उच्चायुक्त रियाझ हमीदुल्ला यांनी एक्सवर म्हटले.
युनूस सरकारने गेल्या पूजेच्या वेळीही भारतात हिल्सा निर्यात केली होती. परंतु यावर्षी मे महिन्यात भारताने बांगलादेशवर व्यापार निर्बंध लादल्यानंतर संबंधांमध्ये तीव्र घसरण झाल्यामुळे भीती निर्माण झाली होती. सोमवारी जारी केलेल्या अधिसूचनेत, बांगलादेशच्या वाणिज्य मंत्रालयाने सणासुदीच्या काळात भारतात १,२०० टन हिल्सा निर्यात करण्याची परवानगी देण्याचा निर्णय जाहीर केला. या निर्यातीसाठी इच्छुक बांगलादेशी मासे निर्यातदारांना आपली स्वारस्याची सूचना (Expression of Interest) ११ सप्टेंबर रोजी संध्याकाळी ५ वाजेपर्यंत सादर करण्यास सांगण्यात आले आहे.
बांगलादेशच्या वाणिज्य मंत्रालयाच्या अधिसूचनेवर आनंद व्यक्त करताना, मासे आयातदार संघटनेचे सचिव सय्यद अन्वर मकसूद, ज्यांनी निर्यातीला परवानगी देण्यासाठी बांगलादेशच्या वाणिज्य मंत्रालय आणि परराष्ट्र मंत्रालयाला पत्र लिहिले, ते म्हणाले की जर ११ सप्टेंबरपर्यंत मंजुरी मिळाली तर पहिली खेप १३ सप्टेंबर रोजी कोलकाता येथे पोहोचेल.
“पद्मा नदीतील हिलसा हा कोलकात्यातील मासे प्रेमींसाठी एक स्वादिष्ट पदार्थ आहे. मोहम्मद युनूस सरकारचा सद्भावनापूर्ण हावभाव, हिलसा निर्यातीचा निर्णय द्विपक्षीय संबंध सुधारण्यासाठी फायदेशीर ठरेल. जर सर्व काही व्यवस्थित राहिले, तर ट्रकमधील पहिली खेप या आठवड्याच्या शेवटी कोलकात्यात पोहोचेल,” असे मकसूद म्हणाले.
दरम्यान, दुर्गा पूजेलाच बांगलादेशी हिल्सा माशाची भारतात एवढी मागणी का? हा प्रश्न सर्वांनाच पडला असेल. तसेच भारतातील लोक एवढ्या आवडीने हिल्सा मासा का खातात असाही प्रश्न उपस्थित होतो. तर याचे कारण म्हणजे, दुर्गा पूजा हा बंगाली संस्कृतीतील आणि पूर्व भारतीय सणांपैकी एक अतिशय महत्त्वाचा सण आहे आणि हिल्सा मासा याचा खास भाग का मानला जातो.
हे ही वाचा :
नेपाळ निदर्शने: सरकारच्या कारवाईचा निषेध करत कृषिमंत्र्यांचा राजीनामा
“नेपाळमध्ये असंतोष कायम; सोशल मीडिया सुरु होताच पुन्हा जनआंदोलन पेटलं”
“सावधगिरी बाळगा! नेपाळमधील हिंसक निदर्शनांमुळे भारत सरकारची नागरिकांना सूचना”
सोशल मीडियावरील बंदी मागे, गृहमंत्र्यांचा राजीनामा; नेपाळमध्ये नेमकं काय घडलं?
हिल्सा मासा दुर्गा पुजेला का मागवला जातो?
-
परंपरा आणि सांस्कृतिक महत्त्व:
दुर्गा पूजा हा सण फक्त धार्मिक उत्सव नाही, तर तो सामाजिक आणि सांस्कृतिक एकत्रिकरणाचा सण आहे. या काळात कुटुंबे एकत्र येतात आणि खास जेवण केले जाते. हिल्सा मासा हा बंगाली लोकांच्या जेवणाचा अविभाज्य भाग आहे आणि तो या सणात नक्कीच असतो. -
इळिश आणि शुभतेचा संबंध:
बंगाली संस्कृतीत हिल्सा माशाला “शुभ” मानलं जातं. दुर्गा पूजेनिमित्त लोक शुभ मुहूर्तात जेवण करतात, आणि त्यात हिल्सा मासा असणे यश-समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते. -
दुर्गा पूजेमध्ये पारंपरिक जेवण:
बंगालमध्ये दुर्गा पूजेमध्ये “पातृ” नावाच्या पारंपरिक जेवणामध्ये हिल्सा मासा मुख्य पदार्थ असतो. त्याला वेगवेगळ्या प्रकारे (भापलेल्या, तळलेल्या, कोशिंबिरीत) बनवून सणाच्या दिवशी खातात. -
हिल्सा मासाची विशिष्ट चव:
हिल्सा मासाचा तिखट, तेलकट पण सौम्य आणि खमंग स्वाद या सणाच्या आनंदात चार चांद लावतो. त्याला खाणं म्हणजे सणाची खरी मजा वाढवणं होय. -
कुटुंबातील एकात्मता:
दुर्गा पूजा ही कुटुंबीयांसोबत साजरी केली जाते, आणि हिल्सा मासा हा सगळ्यांना आवडणारा पदार्थ असल्यामुळे तो सणात समाविष्ट केला जातो, ज्यामुळे सण अधिक संस्मरणीय आणि आनंददायी होतो.
