भारतीय अंतराळ संशोधन संस्था (ISRO) ने देशाच्या पहिल्या अंतराळ स्थानकाच्या स्थापनेच्या दिशेने आपल्या तयारीला गती दिली आहे. यासोबतच संस्था एकाच वेळी अनेक उच्च प्राधान्याच्या मोहिमा पुढे नेत आहे. कार्यक्रम संचालक इम्तियाज अहमद यांनी माहिती दिली की, ISRO सध्या सुमारे ८० उपग्रहांवर काम करत आहे, जे येत्या काही वर्षांत प्रक्षेपित केले जाणार आहेत. हे उपग्रह वैज्ञानिक संशोधन, नवोन्मेष, आपत्ती व्यवस्थापन, अंतर्गत सुरक्षा, नेव्हिगेशन तसेच विशेषतः गगनयान मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रमासाठी पृथ्वीपर्यंत सिग्नल रिले करण्यात महत्त्वाची भूमिका बजावणार आहेत.
समस्तीपूर येथे भारताच्या पहिल्या स्वदेशी उपग्रह ‘आर्यभट’च्या सुवर्ण जयंती समारंभादरम्यान माध्यमांशी संवाद साधताना अहमद म्हणाले की, हे उपग्रह भारताच्या उदयोन्मुख अंतराळ परिसंस्थेचा कणा आहेत आणि तांत्रिक आत्मनिर्भरता मजबूत करण्यात निर्णायक ठरणार आहेत. अशा प्रकल्पांमुळे अंतराळ विज्ञान, अन्वेषण आणि व्यावहारिक उपयोगांच्या क्षेत्रात भारताच्या क्षमतांचा सातत्याने विस्तार होत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
हे ही वाचा:
हिमंता बिस्वा सरमा यांच्याकडून काँग्रेस नेत्यांवर ५०० कोटींचा मानहानीचा दावा
लोकसभा अध्यक्षांविरुद्ध अविश्वास प्रस्तावावर चुकीची तारीख
डिजिटल दहशतीचे नवे रूप; बिश्नोई गँगचे पोलिसांसमोर आव्हान
“राजकीय लढाया न्यायालयात लढू नका”
ISRO च्या सध्याच्या मोहिमांमध्ये पृथ्वी निरीक्षण कार्यक्रम प्रमुख असून, त्याचा उद्देश पर्यावरणीय बदल आणि नैसर्गिक घटनांचे अत्यंत अचूक निरीक्षण करणे हा आहे. तसेच ‘नेव्हिगेशन विद इंडियन कॉन्स्टेलेशन’ (NVS) कार्यक्रमांतर्गत भारताची प्रादेशिक उपग्रह नेव्हिगेशन प्रणाली अधिक सक्षम करण्यात येत आहे. याशिवाय, इंडियन डेटा रिले सॅटेलाइट सिस्टीम (IDRSS) संप्रेषणाच्या क्षेत्रात मोठा बदल घडवून आणण्याची क्षमता ठेवते. ही प्रणाली लो- अर्थ ऑर्बिटमधील उपग्रहांशी सातत्यपूर्ण संपर्क राखण्यास मदत करेल, ज्यामुळे रिअल-टाइम डेटा ट्रान्सफर तसेच गगनयानसारख्या मानवी मोहिमांसाठी अत्यावश्यक संप्रेषण सुनिश्चित होईल. भारताचा पहिला मानवी अंतराळ उड्डाण कार्यक्रम ‘गगनयान मिशन’ ISROच्या प्राधान्यक्रमात अग्रस्थानी असून, या उपग्रहांच्या माध्यमातून अखंड आणि विश्वासार्ह संप्रेषण साधले जाणार आहे.
