गहू हे आपल्या देशातील मुख्य धान्य असून जवळजवळ प्रत्येक घरात त्याचा वापर होतो. पंजाब, उत्तर प्रदेश, राजस्थान आणि मध्य प्रदेश ही गव्हाची प्रमुख उत्पादक राज्ये आहेत, जिथे विविध प्रकारच्या गव्हाचे उत्पादन मोठ्या प्रमाणावर होते. लहानसा दिसणारा गहू तंतू (फायबर) आणि पोषक घटकांनी समृद्ध असून तो शरीराला ऊर्जा देतो तसेच पचनक्रिया सुलभ करतो.
आयुर्वेदात गव्हाला “अमृत” अशी उपाधी देण्यात आली आहे, कारण तो तन आणि मन दोन्हीसाठी लाभदायक मानला जातो. आयुर्वेदानुसार गहू बलवर्धक असून ओज वाढवतो. त्याच्या सेवनामुळे स्नायू मजबूत होतात, दीर्घकाळ भूक लागत नाही आणि शरीर ऊर्जेने परिपूर्ण वाटते. उत्तर भारतातील अनेक घरांत तीनही वेळा गव्हाच्या पोळ्यांचे सेवन केले जाते, मात्र ते योग्य नाही असे आयुर्वेद सांगतो. सकाळच्या नाश्त्यापासून दुपारच्या जेवणापर्यंत गव्हाच्या पोळ्या खाल्ल्याने पोटाच्या तक्रारी वाढू शकतात. गव्हाच्या पोळ्या दुपारी खाव्यात, कारण त्या वेळी पचनशक्ती तीव्र असते आणि जड अन्न पचवणे सोपे जाते. रात्री गव्हाच्या पोळ्या खाणे टाळावे, कारण संध्याकाळनंतर पचनशक्ती मंदावते आणि जड अन्न पचायला त्रास होतो. त्यामुळे संध्याकाळी हलके भोजन घ्यावे आणि गव्हाच्या पोळ्या टाळाव्यात.
हेही वाचा..
थायलंड- कंबोडिया सीमेवर विष्णू मूर्तीची तोडफोड; भारताने काय म्हटले?
मशिदीत झालेल्या स्फोटात १० जणांचा मृत्यू
रायपूरमध्ये खासदार क्रीडा महोत्सवाचा भव्य समारोप
पुण्याहून दिल्लीपर्यंत एनसीसीची सायकल मोहीम रवाना
गव्हाचे पीठ कसे असावे हे जाणून घेणेही महत्त्वाचे आहे. पीठ फार जुने नसावे. गरज असेल तेव्हाच गिरणीतून पीठ दळून घ्यावे, कारण जुने पीठ पोषक घटक गमावते. दुसरे म्हणजे पोळ्या करताना कोंडा काढू नये. कोंड्यात सर्वाधिक फायबर असते, जे गहू पचायला मदत करते. अनेकजण पोळ्या मऊ करण्यासाठी कोंडा वेगळा करतात, ते चुकीचे आहे. तिसरे म्हणजे गव्हाच्या पोळ्या नेहमी तूप किंवा लोणी (मक्खन) सोबत खाव्यात. त्यामुळे पोषक घटक वाढतात आणि पचनासही मदत होते. चौथे म्हणजे केवळ पोळ्यांपुरते मर्यादित न राहता गव्हाचा दलियाही वापरता येतो. गव्हाचा दलिया मूगडाळीसोबत शिजवून खाल्ल्यास तो फायबर आणि प्रथिनांचा उत्तम स्रोत ठरतो.
