रशिया आणि अमेरिकेकडून युरोपला होणाऱ्या डिझेल पुरवठ्यात घट होत असताना भारत युरोपच्या इंधन बाजारातील महत्त्वाचा पुरवठादार म्हणून पुढे येत आहे. ऑगस्टमध्ये बाब-अल-मंदेब सामुद्रधुनीमार्गे युरोपमध्ये पोहोचलेल्या डिझेलपैकी तब्बल ६० टक्के पुरवठा भारतातून झाला. या मार्गावरून युरोपला दररोज सुमारे दोन लाख बॅरल डिझेल पाठवण्यात आले. त्यामुळे युरोपच्या इंधन गरजा भागवण्यात भारतीय रिफायनरीजची भूमिका झपाट्याने वाढत आहे.
युरोपला डिझेलचा मोठा पुरवठा करणाऱ्या रशियाला युद्धजन्य परिस्थिती, रिफायनरीजवरील ड्रोन हल्ले आणि वाहतुकीतील अडथळ्यांचा फटका बसला आहे. ऑगस्टच्या पहिल्या २५ दिवसांत रशियाची समुद्रमार्गे डिझेल आणि गॅसऑइल निर्यात दररोज सुमारे १.५ लाख बॅरलवर आली. त्याचवेळी अमेरिकेकडून युरोपला होणारा पुरवठाही कमी झाला आहे. परिणामी निर्माण झालेली पोकळी भरून काढण्याची संधी भारताला मिळाली आहे.
हे ही वाचा:
ब्रिक्स बैठकीपूर्वी निर्मला सीतारामन यांच्याकडून ‘फायनान्स ट्रॅक’चा आढावा
गुंतवणूक-निर्यातीच्या जोरावर भारताची अर्थव्यवस्था ७ टक्क्यांपुढे!
जेन झीच्या हातात बाजाराची सूत्रे
ऍनिमेशन वापरून पाकिस्तानचा युद्ध जिंकल्याचा बनाव
भारत जगातील चौथा सर्वात मोठा रिफायनिंग देश असून देशाची वार्षिक रिफायनिंग क्षमता २५८.१ दशलक्ष टन आहे. देशांतर्गत मागणीपेक्षा जास्त उत्पादन क्षमता असल्याने पेट्रोलियम उत्पादनांच्या निर्यातीसाठी भारताकडे मोठी ताकद आहे. आर्थिक वर्ष २०२५-२६ मध्ये भारताने ६१.५ दशलक्ष टन पेट्रोलियम उत्पादने निर्यात केली होती. युरोपमध्ये हिवाळ्यापूर्वी डिझेलची मागणी वाढण्याची शक्यता असल्याने भारतीय कंपन्यांसाठी निर्यातीची ही संधी आणखी मोठी होऊ शकते.
मात्र वाढत्या मागणीसोबत आव्हानेही कायम आहेत. कच्च्या तेलाच्या आयातीत घट, मध्यपूर्वेतील तणाव आणि जागतिक वाहतूक मार्गांवरील अडथळे यांचा भारतीय रिफायनिंग उद्योगावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे युरोपच्या डिझेल बाजारातील भारताची वाढती भूमिका देशासाठी मोठी निर्यात संधी ठरत असली, तरी कच्च्या तेलाचा सातत्यपूर्ण पुरवठा राखणे हे पुढील काळातील सर्वात मोठे आव्हान ठरणार आहे.
