देशभरात कांद्याच्या वाढत्या दरामुळे सर्वसामान्यांच्या स्वयंपाकघराचे बजेट कोलमडत असताना केंद्र सरकारने कांद्याचा पुरवठा वाढवण्यासाठी विशेष रेल्वे सेवा सुरू केली आहे. ‘कांदा एक्सप्रेस’च्या माध्यमातून नाशिकहून मोठ्या प्रमाणात कांदा देशातील ज्या शहरांमध्ये दर सरासरीपेक्षा अधिक आहेत, तिथे पोहोचवला जात आहे. दिल्ली, चेन्नई, कोची आणि गुवाहाटी या प्रमुख शहरांच्या दिशेने कांदा एक्सप्रेस रवाना करण्यात आली आहे. सरकारी बफर स्टॉक बाजारात आणून वाढलेल्या किमती नियंत्रणात आणणे हा या उपक्रमामागील प्रमुख उद्देश आहे.
कांद्याच्या दरवाढीमागे पुरवठ्यातील घट हे महत्त्वाचे कारण मानले जात आहे. रबी हंगामात गारपीट आणि अवकाळी पावसामुळे कांद्याचे उत्पादन प्रभावित झाले. त्यानंतर मान्सूनचे आगमन उशिरा झाल्याने खरीप कांद्याच्या लागवडीवरही परिणाम झाला. परिणामी बाजारातील उपलब्धता कमी झाली आणि कांद्याच्या दरात मोठी वाढ झाली. या परिस्थितीत सरकारने बफर स्टॉकमधील कांदा बाजारात उतरवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
हे ही वाचा:
सेमीकंडक्टरसाठी १.२७ लाख कोटींच्या ‘सेमीकॉन 2.0’ला वेग
पुलवामामध्ये दहशतवाद्यांचे दोन साथीदार अटकेत
“नारळ फोडणे, कापूर पेटवणे चुकीचे”; हिंदू प्रथांविरोधात पत्रकवाटप
धोत्र्याच्या फळाची ऑनलाइन विक्री; ऍमेझॉनसह तीन कंपन्यांचे लायसन्स निलंबित
महाराष्ट्र हा देशातील प्रमुख कांदा पुरवठादार असून नाशिक हा राज्यातील महत्त्वाचा कांदा उत्पादक जिल्हा आहे. मात्र वाढत्या दराचा परिणाम नाशिकलाही जाणवत आहे. मे २०२६मध्ये नाशिकमध्ये कांद्याचा दर सुमारे ११.५० रुपये किलो होता; ऑगस्टमध्ये तो वाढून २४.१४ रुपये किलोवर पोहोचला आहे. म्हणजेच काही महिन्यांत कांद्याच्या दरात लक्षणीय वाढ झाली आहे.
केंद्र सरकारने सुरुवातीला अशा बाजारपेठांवर लक्ष केंद्रित केले आहे, जिथे कांद्याचे दर राष्ट्रीय सरासरीपेक्षा जास्त आहेत. नाशिकमधून थेट रेल्वेने कांदा मोठ्या प्रमाणात पाठवल्यामुळे वाहतूक जलद होण्यासोबतच मोठ्या प्रमाणावर पुरवठा करणे शक्य होणार आहे. त्यामुळे मागणी आणि पुरवठ्यातील तफावत कमी होऊन बाजारातील दरावर दबाव निर्माण होण्याची सरकारला अपेक्षा आहे.
कांदा एक्सप्रेसच्या माध्यमातून पुरवठा वाढवण्याबरोबरच सरकार नियंत्रित दरात कांदा उपलब्ध करून देण्याच्या उपाययोजनाही करत आहे. त्यामुळे आगामी काळात कांद्याच्या किरकोळ दरात काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे. मात्र पुरवठा सुरळीत राहणे आणि बाजारातील साठेबाजीला आळा बसणे हे दर नियंत्रणात आणण्यासाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे. कांद्याच्या दरवाढीने त्रस्त झालेल्या ग्राहकांसाठी ‘कांदा एक्सप्रेस’ कितपत प्रभावी ठरते, याकडे आता सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
