कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वाढत्या मागणीमुळे जागतिक सेमीकंडक्टर उद्योगाचा विस्तार अपेक्षेपेक्षा वेगाने होत असून, २०३० पर्यंत या उद्योगाची वार्षिक उलाढाल २ ट्रिलियन डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते, असे उद्योग संघटना ‘सेमी’चे अध्यक्ष आणि मुख्य कार्यकारी अधिकारी अजित मनोचा यांनी गुरुवारी सांगितले.
नवी दिल्ली येथे आयोजित सेमीकॉन इंडिया २०२६ मध्ये बोलताना मनोचा यांनी सांगितले की, जागतिक सेमीकंडक्टर उद्योगाने गेल्या वर्षाच्या अखेरीसच १ ट्रिलियन डॉलरचा टप्पा ओलांडला आहे. त्यामुळे गेल्या वर्षी व्यक्त केलेल्या अंदाजात मोठा बदल झाला आहे. त्यावेळी उद्योग २०३० पर्यंत १ ट्रिलियन डॉलरपर्यंत पोहोचेल, असा अंदाज व्यक्त करण्यात आला होता. मनोचा यांच्या मते, यावर्षी जागतिक सेमीकंडक्टर बाजारपेठ १.३ ते १.४ ट्रिलियन डॉलरपर्यंत पोहोचू शकते आणि त्यानंतर २०३० पर्यंत ती दुप्पट होऊन २ ट्रिलियन डॉलरवर जाण्याची शक्यता आहे.
कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या वापरात होत असलेल्या झपाट्याने वाढीमुळे अत्याधुनिक प्रोसेसर, मेमरी चिप्स आणि संबंधित पायाभूत सुविधांची मागणी मोठ्या प्रमाणात वाढत आहे. त्यामुळे चिप उत्पादक तसेच उपकरण निर्माते उत्पादन क्षमता वाढवण्यासाठी आणि पुरवठा साखळी अधिक वैविध्यपूर्ण करण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर गुंतवणूक करत आहेत. मनोचा यांनी उद्योगाच्या वेगवान वाढीचे वर्णन करताना सांगितले की, “उद्योग वेगाने वाढत आहे.” मेमरी आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेशी संबंधित कंपन्यांमध्येही मोठी वाढ होत असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
हे ही वाचा:
दोन टाकी चौकीतूनच चोरले पोलिसांचे वॉकी-टॉकी
फाळणी करणारा ब्रिटन फाळणीच्या उंबरठ्यावर
सोने विकून पतीने बायकोला घेतला आयफोन १८ प्रो
सोन्याच्या दरात घसरण; चांदीही स्वस्त
भारतातील सेमीकंडक्टर वापर दुप्पट
भारतामध्ये सेमीकंडक्टरचा वापर जागतिक बाजारपेठेच्या तुलनेत जवळपास दुप्पट वेगाने वाढत असल्याचे मनोचा यांनी सांगितले. जागतिक बाजारपेठेतील वाढीचा दर सुमारे ६० टक्के असल्याचे त्यांनी नमूद केले. भारतामध्ये इलेक्ट्रॉनिक्स आणि तंत्रज्ञान क्षेत्राचा विस्तार होत असल्यामुळे सेमीकंडक्टरची मागणी वाढत आहे. सुरुवातीच्या काळात देशातील वाढत्या वापरामुळे सेमीकंडक्टर आयात वाढून व्यापार तूट वाढू शकते. मात्र, देशांतर्गत उत्पादन वाढल्यानंतर परिस्थिती बदलेल, असे मनोचा यांनी सांगितले.
भारताने देशांतर्गत सेमीकंडक्टर उत्पादनाचे मजबूत जाळे उभारण्यासाठी अनुदाने आणि धोरणात्मक मदतीसह इंडिया सेमीकंडक्टर मिशन सुरू केले आहे. सरकारच्या सेमीकंडक्टर कार्यक्रमाच्या पहिल्या टप्प्यात मंजूर करण्यात आलेले १२ प्रकल्प नियोजनानुसार पुढे जात असल्याचे मनोचा यांनी सांगितले. त्यांच्या मते, नव्याने उभारल्या जाणाऱ्या सेमीकंडक्टर प्रकल्पांचा वेग त्यांच्या अपेक्षेपेक्षाही चांगला आहे.
सेमीकॉन इंडिया २०२६ मध्ये सुमारे १,८०० प्रदर्शक सहभागी झाले असून त्यापैकी जवळपास ३०० आंतरराष्ट्रीय प्रदर्शक आहेत, अशी माहिती मनोचा यांनी दिली. गेल्या काही आवृत्त्यांच्या तुलनेत आंतरराष्ट्रीय सहभागात झालेली वाढ भारताकडे जागतिक सेमीकंडक्टर कंपन्यांचा वाढता कल दर्शवत असल्याचे त्यांनी सांगितले.
जगातील प्रमुख सेमीकंडक्टर शक्तींना त्यांची सध्याची क्षमता विकसित करण्यासाठी साधारण १३ ते १४ वर्षे लागली. त्या तुलनेत भारताची सेमीकंडक्टर परिसंस्था अवघ्या दोन ते तीन वर्षांत मोठ्या प्रमाणात विस्तारली असल्याचे मनोचा यांनी नमूद केले. भारताचा सेमीकंडक्टर कार्यक्रम आता फॅब्रिकेशन, असेंब्ली व टेस्टिंग, पॅकेजिंग तसेच चिप पुरवठा साखळीतील इतर क्षेत्रांमध्येही विस्तारत आहे.
