आर्टेमिस २ चे अंतराळवीर चंद्रावरून आता पृथ्वीवर परत येत असताना धोकादायक अशा एका टप्प्याला सामोरे जाणार आहेत. हा कोणत्याही अंतराळ मोहिमेतील सर्वात धोकादायक प्रवास आहे.
या मोहिमेला वेगळं बनवणारी गोष्ट म्हणजे वेग. लो-अर्थ ऑर्बिटमधून परत येणाऱ्या मोहिमांपेक्षा वेगळे, ओरियन स्पेसक्राफ्ट चंद्राच्या अंतरावरून परत येत आहे, म्हणजेच ते पृथ्वीच्या वातावरणात जवळपास ११ किमी प्रति सेकंद किंवा सुमारे ४० हजार किमी प्रतितास वेगाने प्रवेश करेल, जो मानव इतिहासातील सर्वात वेगवान पुनःप्रवेश असेल.
हा अत्यंत वेग पृथ्वीच्या दाट वातावरणातून जाताना उष्णता आणि दाब दोन्ही प्रचंड वाढवतो, कारण यान शेवटी पॅसिफिक महासागरात उतरते.
पृथ्वीवरील प्रवेशादरम्यान काय होईल?
जेव्हा ओरियन वातावरणात प्रवेश करते, तेव्हा ती प्रचंड उष्णतेला सामोरी जाते, पण ती फक्त घर्षणामुळे निर्माण होत नाही. मुख्य कारण म्हणजे हवेचा दाब. यानाच्या पुढील हवा जोराने दाबली जाते आणि तापमान सुमारे २८०० °C पर्यंत वाढते. यामुळे एक अतितप्त प्लाझ्मा तयार होतो जो कॅप्सूलभोवती ज्वालामय आवरण तयार करतो. यापासून संरक्षणासाठी ओरियनमध्ये एक विशेष उष्णताविरोधी ढाल तयार होते. जी हळूहळू जळत जाते आणि उष्णता बाहेर घेऊन जाते, ज्यामुळे आतले अंतराळवीर सुरक्षित राहतात.
हे ही वाचा:
रुपयाचा जोरदार कमबॅक! ₹९२.४१ प्रति डॉलरपर्यंत मजबुती
टाटा कन्सल्टन्सीचे ६ लाख कर्मचारी खुशीत
केरळ–आसाममध्ये मतदानाचा विक्रम मोडला
शेवटच्या चेंडूवर सामना फिरला… पण गिलवर दंड!
संपर्क बंद होणार
या टप्प्यात एक महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे संपर्क पूर्णपणे तुटणार. यानाभोवती प्लाझ्मा तयार झाल्यामुळे रेडिओ सिग्नल ब्लॉक होतात आणि काही वेळासाठी पृथ्वीशी संपर्क तुटतो. या काळात इंजिनिअर्सना डेटा मिळत नाही, अंतराळवीरांशी संवाद होत नाही. हा ताणतणावाचा क्षण असतो, पण अपेक्षित असतो.
डेथ झोन म्हणजे काय?
सर्वात मोठं आव्हान म्हणजे योग्य पृथ्वीवरील प्रवेशाचा विशिष्ट कोन कायम राखणे. कोन खूप तीव्र असेल → उष्णता आणि दाबामुळे यान नष्ट होऊ शकते आणि कोन खूप कमी असेल तर यान वातावरणावरून उडून पुन्हा अंतराळात जाऊ शकते.हा अतिशय अरुंद सुरक्षित मार्ग डेथ झोन म्हणून ओळखला जातो.
का महत्त्वाचं आहे?
जोखीम असूनही, नासासाठी ही मोहीम खूप महत्त्वाची आहे. यशस्वी प्रवेश म्हणजेच भविष्यातील चंद्र मोहिमा सुरक्षित होतील आणि मंगळावर जाण्याचा मार्ग मोकळा होईल. अंतराळात जाणं जितकं महत्त्वाचं आहे, तितकंच सुरक्षितपणे परत येणंही महत्त्वाचं आहे — आणि आर्टेमिस २ ही त्याची सर्वात मोठी परीक्षा आहे.
