“तरु अशोक मम करहूं अशोका…” असे माता सीता म्हणतात – “अशोक वृक्षाने माझा विरहदुःख दूर केले, म्हणून मी त्याचा सन्मान करते.” माता सीतेच्या वेदना दूर करणाऱ्या अशोक वृक्षामध्ये महिलांच्या अनेक आरोग्य समस्यांवर उपाय आहे. अशोकाच्या पानांचा, सालीचा वापर अनेक आजारांवर केला जातो. आयुर्वेदाचार्य सांगतात की या वृक्षाकडे महिलांच्या आरोग्याशी संबंधित प्रत्येक समस्येचे समाधान आहे. धर्मशास्त्रांमध्येही अशोक वृक्षाला विशेष महत्त्व दिले गेले आहे. मान्यता आहे की हा पवित्र वृक्ष भगवान शंकरांपासून उत्पन्न झाला आहे. चैत्र महिन्यातील शुक्ल अष्टमीला या वृक्षाची पूजा केली जाते. अशी श्रद्धा आहे की अशोक अष्टमीच्या दिवशी पूजा केल्याने सुख-शांती प्राप्त होते आणि रोग-दुःख दूर होतात.
हे होते धार्मिक महत्त्व, पण त्याच्या औषधी गुणधर्मांबद्दल ‘बाबे के आयुर्वेदिक मेडिकल कॉलेज व हॉस्पिटल’ (पंजाब) चे डॉ. प्रमोद आनंद तिवारी यांनी माहिती दिली. ते म्हणाले, “अशोक वृक्षाचा आयुर्वेदात खूप महत्त्व आहे. याला स्त्रियांचा मित्र म्हणले तरी वावगे ठरणार नाही. याचा उपयोग स्त्रीरोगांमध्ये, विशेषतः मासिक पाळीशी संबंधित समस्या – जसे की जडपणा, वेदना, अनियमितता यावर होतो.
हेही वाचा..
मुर्शिदाबादमध्ये हिंसाचाराच्या १० दिवसांनंतर शाळा उघडल्या!
झारखंड: करणी सेनेच्या राष्ट्रीय उपाध्यक्षांची गोळ्या घालून हत्या!
भारत हे जागतिक व्यापाराचे इंजिन
झारखंडमध्ये एक कोटींचे बक्षीस असलेल्या नक्षल नेत्यासह आठ नक्षलवाद्यांचा खात्मा
डॉ. तिवारी यांनी सांगितले की या समस्यांपासून आराम मिळवण्यासाठी अशोक चूर्ण गरम पाणी किंवा मधासोबत जेवणानंतर दिवसातून दोन वेळा घ्यावा. अशोकाची साल रक्त शुद्ध करते, त्यामुळे महिलांच्या त्वचेत चमक येते. साल चेहऱ्यावर लावल्यास मृत त्वचा (डेड स्किन) दूर होते. संशोधनातून असेही दिसते की अशोकाची साल मासिक पाळीच्या दरम्यान होणारी तीव्र वेदना, सूज कमी करते. हे वाढलेले वातदोष नियंत्रित करते. त्यामुळे पचनसंस्थाही बळकट होते आणि बद्धकोष्ठता, वात, ऐंठन आणि वेदनांपासून आराम मिळतो.
अशोक वृक्षामध्ये अनेक पोषणद्रव्ये आढळतात, जे शरीराला विविध रोगांपासून वाचवण्यास मदत करतात. यात ग्लायकोसाईड्स, टॅनिन्स, फ्लॅवोनॉइड्स भरपूर प्रमाणात असतात, जे शरीरासाठी टॉनिकसारखे काम करतात. याच्या मूळ व सालीचा उपयोग मुरुम आणि त्वचारोगांवर केला जातो. डॉ. तिवारी यांनी सूचित केले की गरोदर महिलांनी आणि उच्च रक्तदाब असणाऱ्या व्यक्तींनी अशोक वृक्षाचे सेवन डॉक्टरांच्या सल्ल्याशिवाय करू नये.
