केंद्रीय मत्स्य पालन, पशुपालन व डेअरी मंत्रालयाचे मंत्री राजीव रंजन सिंह यांनी म्हटले की, उत्तर प्रदेश हे असे राज्य आहे ज्याने वंश सुधार व दुग्ध उत्पादनाच्या क्षेत्रात क्रांती घडवली आहे. इतर राज्यांसाठी उत्तर प्रदेशने प्रेरणादायी कामगिरी केली आहे. शनिवार रोजी लखनऊमधील इंदिरा गांधी प्रतिष्ठान येथे आयोजित “भारत में पशु नस्लों का विकास” या कार्यशाळेत राजीव रंजन सिंह बोलत होते. यावेळी त्यांनी सांगितले की, उत्तर प्रदेशने वंश सुधार व दुग्ध उत्पादनात क्रांतिकारक प्रगती केली आहे. भारत जगातील सर्वाधिक दूध उत्पादन करणारा देश आहे, ही उपलब्धी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदृष्टीमुळे शक्य झाली आहे. पंतप्रधान मोदींनी पशुपालन विभागाला स्वतंत्र मंत्रालयाचा दर्जा दिला आणि केवळ दर्जाच नाही तर प्रभावी कामासाठी मोठ्या योजना आणि प्रकल्पांची सुरुवातही केली. यामुळे जागतिक स्तरावर कीर्तिमान निर्माण करण्यात भारत यशस्वी ठरला आहे.
त्यांनी पुढे सांगितले की, सरकार ही शेतकऱ्यांना केंद्रस्थानी ठेवून काम करत आहे, वंश सुधारासाठी मोठ्या प्रमाणावर प्रयत्न सुरू आहेत. देशात आणि उत्तर प्रदेशात मोठ्या सुधारणा झाल्या आहेत आणि या सुधारणा प्रत्यक्ष जमिनीवरही दिसत आहेत. राज्याने वंश सुधार, दुग्ध उत्पादन आणि पशु आरोग्याच्या दिशेने अनुकरणीय कामगिरी केली आहे. राजीव रंजन म्हणाले की, पशुपालनाचे काम प्रामुख्याने छोटे शेतकरी, भूमिहीन आणि कामगार वर्गातील लोक करतात, ज्यामध्ये स्त्रियांचा मोठा सहभाग आहे. दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्थांमध्ये सुमारे ३२ टक्के स्त्रिया कार्यरत आहेत.
हेही वाचा..
जग्वार फायटर जेटचा ब्लॅक बॉक्स मिळाला!
भारताचा जीवन विमा उद्योग आता किती टक्क्यांनी वाढणार!
दिल्ली इमारत दुर्घटना : दोन जणांचा मृत्यू
ही तर तालिबानी शिक्षा! नवविवाहित जोडप्याला जोखडात बांधून शेत नांगरले!
ते म्हणाले की, वंश सुधारासाठी आईव्हीएफ (IVF) आणि सेक-सॉर्टेड सिमेन यांसारख्या तंत्रज्ञानाचा वापर केला जात आहे. IVF महागडं असलं तरी सेक-सॉर्टेड सिमेन ही पद्धत स्वस्त आणि शेतकऱ्यांसाठी फायदेशीर आहे. या पद्धतीने ९० टक्के वेळा मादी वासरंच जन्माला येतात. केंद्रीय मंत्री म्हणाले, “जरी आपण जगात दुग्ध उत्पादनात पहिले क्रमांकावर असलो, तरी प्रति जनावरे उत्पादकतेत आपण मागे आहोत. तसेच दुग्ध उत्पादन निर्यातीतही आपण कमी आहोत. सध्या सरकार एफएमडी फ्री स्टेट बनवण्यासाठी देशातील नऊ राज्यांमध्ये काम करत आहे, त्यात उत्तर प्रदेशचा समावेश आहे. यामुळे भारतीय दूध व दुग्ध उत्पादने परदेशात निर्यात केली जाऊ शकतील.”
राजीव रंजन यांनी सांगितले की, वाराणसी दुग्ध संघ हे राज्यातील दुग्ध उत्पादनाच्या दृष्टीने एक मैलाचा दगड ठरले आहे. जिथे पूर्वी फक्त १४ हजार लिटर दूध उत्पादन होत असे, तिथे आता २ लाख लिटरपेक्षा अधिक उत्पादन होत आहे. पूर्वी १००-२०० लिटर दूध देणाऱ्या सोसायट्या आता ५००० लिटरपेक्षा अधिक दूध देत आहेत. आता शेतकऱ्यांना गायीच्या शेणाचाही पैसा मिळतो. राष्ट्रीय डेअरी विकास बोर्ड (NDDB) ने येथे मोठे काम केले आहे, ज्यामुळे असंघटित क्षेत्र आता संघटित झाले आहे आणि शेतकऱ्यांना थेट फायदा मिळत आहे. मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या प्रयत्नांमुळे कानपूर, कन्नौज व गोरखपूरमधील दुग्ध प्लांट्स आता एनडीडीबी द्वारे चालवले जाणार आहेत, ज्यामुळे या जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांनाही फायदा होणार आहे. पशुपालक शेतकरी आता देशाच्या अर्थव्यवस्थेत थेट योगदान देत आहेत.
