दिवाळीसह सणासुदीच्या काळात देशातील ऑनलाइन खरेदीला ग्राहकांकडून मोठा प्रतिसाद मिळाला आहे. आकर्षक सवलती, विशेष ऑफर्स, कॅशबॅक आणि विविध पेमेंट पर्यायांमुळे ग्राहकांनी ई-कॉमर्स प्लॅटफॉर्मवरून मोठ्या प्रमाणात खरेदी केली. याचा सकारात्मक परिणाम ऑनलाइन बाजारपेठेच्या उलाढालीवर झाला असून, सणासुदीच्या महिन्यात ई-कॉमर्स कंपन्यांनी तब्बल १.४० लाख कोटी रुपयांची ग्रॉस मर्चेंडाइज व्हॅल्यू अर्थात जीएमव्ही नोंदवली आहे. गेल्या वर्षी याच कालावधीत ही उलाढाल १.२० लाख कोटी रुपये होती. त्यामुळे यंदा ऑनलाइन विक्रीत १७ टक्क्यांची वाढ नोंदवण्यात आली आहे.
दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर ग्राहकांनी कपडे, इलेक्ट्रॉनिक्स, घरगुती उपकरणे, सौंदर्यप्रसाधने, फर्निचर आणि जीवनशैलीशी संबंधित वस्तूंच्या खरेदीला पसंती दिली. विशेषतः सणासुदीच्या ऑफर्स आणि मर्यादित कालावधीतील डिस्काउंटमुळे ग्राहकांचा ऑनलाइन खरेदीकडे कल वाढला. मोठ्या शहरांबरोबरच लहान शहरे आणि ग्रामीण भागातील ग्राहकांनीही ऑनलाइन खरेदीला पसंती दिल्याचे चित्र आहे. ई-कॉमर्स कंपन्यांनीही ग्राहकांना आकर्षित करण्यासाठी विशेष सेल, बँक ऑफर्स आणि विविध सवलतींचा आधार घेतला. त्यामुळे बाजारपेठेतील व्यवहारांना चांगली चालना मिळाली.
हे ही वाचा:
प्रत्यक्ष कर संकलनातून सरकारी तिजोरीत १४.४२ लाख कोटींची भर
अभिषेक बॅनर्जींच्या घराबाहेरील अतिक्रमणावर बुलडोझर कारवाई
कुराणातील आयत कोरलेल्या करीना कपूर खानच्या पेंडंटवर काँग्रेसचा संताप
छेडछाडीला विरोध करणाऱ्या तरुणीला लोकलमधून ढकलले
मात्र, एकूण उलाढालीत १७ टक्क्यांची वाढ झाली असली तरी ई-कॉमर्स कंपन्यांच्या अपेक्षेप्रमाणे विक्रीत वाढ झालेली नाही. विशेषतः स्मार्टफोनच्या मागणीत अपेक्षित तेजी दिसून आली नाही. सणासुदीच्या काळात स्मार्टफोन विक्री मोठ्या प्रमाणात होईल, अशी कंपन्यांना अपेक्षा होती. मात्र, ग्राहकांनी नवीन स्मार्टफोन खरेदीबाबत सावध भूमिका घेतल्याने या क्षेत्रातील विक्रीला अपेक्षित प्रतिसाद मिळाला नाही. परिणामी, एकूण ऑनलाइन विक्रीची कामगिरी अपेक्षेपेक्षा काहीशी कमी राहिली.
एकीकडे सणासुदीच्या खरेदीमुळे ऑनलाइन बाजारपेठेची उलाढाल वाढत असताना दुसरीकडे ग्राहकांच्या खर्च करण्याच्या पद्धतीतही बदल दिसून येत आहे. आकर्षक सवलती आणि किमतींची तुलना करण्याची सुविधा यामुळे ग्राहक ऑनलाइन खरेदीला प्राधान्य देत आहेत. मात्र, महागड्या इलेक्ट्रॉनिक वस्तूंच्या खरेदीबाबत ग्राहक अधिक विचारपूर्वक निर्णय घेत असल्याचे स्मार्टफोन विक्रीतील चित्रातून स्पष्ट होते. एकूणच, यंदाच्या सणासुदीच्या हंगामाने ई-कॉमर्स क्षेत्राला चांगली वाढ मिळवून दिली असली, तरी आगामी काळात ग्राहकांची मागणी आणि स्मार्टफोनसारख्या महत्त्वाच्या उत्पादनांची विक्री ही ऑनलाइन बाजारपेठेच्या वाढीच्या दृष्टीने निर्णायक ठरणार आहे.
