डासांपासून होणाऱ्या आजारांपासून होणार सुटका

चिकनगुनिया या भीषण साथीच्या काळात, चीनमधील शास्त्रज्ञांनी मच्छरजन्य आजारांशी सामना करण्यासाठी एक बुद्धिमान मॉस्किटो सर्व्हिलन्स सिस्टम विकसित केली आहे. ही तंत्रज्ञान मच्छरांच्या हालचालीवर लक्ष ठेवते आणि आजार पसरण्यापूर्वीच इशारा देते, ज्यामुळे वेळेवर प्रतिबंधात्मक उपाय करता येतात. ही तंत्रज्ञान साउदर्न मेडिकल युनिव्हर्सिटीच्या प्राध्यापक चेन शियाओगुआंग यांच्या नेतृत्वाखाली तयार करण्यात आली आहे. सध्या ही प्रणाली दक्षिण चीनमधील ग्वांगडोंग प्रांतातील अनेक भागात लावण्यात आली आहे. हा सिस्टम कोणत्या भागात केव्हा आणि कुठे औषधशास्त्र करण्याची गरज आहे आणि कोणते भाग जास्त धोका असलेले आहेत हे देखील सांगतो.

चेन यांनी सांगितले, “परंपरागत मच्छरदाणी किंवा सामान्य जाळे फक्त काही विशिष्ट प्रकारचे मच्छर पकडतात, ज्यामुळे संपूर्ण माहिती मिळत नाही. या नव्या तंत्रज्ञानात दोन स्मार्ट उपकरणे एकत्र काम करतात. पहिले ऑटोमॅटिक मॉनिटर, जे माणसासारखी वास निर्माण करून रक्त न पिणाऱ्या मच्छरांना आकर्षित करते, आणि दुसरे स्मार्ट ओविपोजिशन बकेट्स, जे रक्त पिऊन अंडी देणाऱ्या मादी मच्छरांना पकडतात. या तंत्रज्ञानामुळे मच्छरांच्या निरीक्षणात पारंपरिक जाळ्यांच्या तुलनेत चारपट अधिक परिणामकारकता आली आहे.

हेही वाचा..

दिल्ली उच्च न्यायालयाने यासीन मलिकला बजावली नोटीस

पुढील २५ वर्षांची कार्ययोजना सभागृहासमोर मांडणार

३० लाख शेतकऱ्यांच्या खात्यात ३,२०० कोटी जम्मा होणार

…तर ‘त्या’ पीडितांना रतन टाटांनी त्वरित न्याय दिला असता!

टेस्टमध्ये पहिल्या आठवड्यातच या प्रणालीने त्या भागात मच्छरांच्या संख्येत झपाट्याने वाढ होण्याचा त्वरित इशारा दिला आणि आरोग्य संस्था योग्य प्रतिबंधात्मक उपाय सुचवू शकल्या. चेन यांनी सांगितले की, मॅन्युअल पद्धतीने मच्छर पकडण्यात उशीर होत असे, ज्यामुळे वेळेवर प्रतिबंध शक्य होत नसे. आता क्लाऊड-बेस्ड अलर्टद्वारे त्वरित प्रतिक्रिया देता येते. या तंत्रज्ञानाच्या वापरामुळे काही भागात प्रौढ मच्छरांच्या संख्येत सुमारे 40 टक्क्यांची घट झाली आहे.

सध्या हा सिस्टम ग्वांगडोंगमधील फोशान शहरात अनेक भागांमध्ये वापरात आहे. प्राध्यापक चेन यांचा उद्देश मच्छरजन्य आजारांच्या प्रतिबंधाला अधिक वेग देणे आहे. तसेच, हॉंगकांगमधील लिंगनान युनिव्हर्सिटीच्या शास्त्रज्ञांनी हॉंगकांगचा पहिला लाईव्ह जियोएआय (Geospatial Artificial Intelligence) प्लॅटफॉर्म तयार केला आहे, जो ज्योग्राफिक माहिती प्रणाली (GIS) आणि आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स ऑफ थिंग्स (AIoT) यांचा संगम आहे. हा प्लॅटफॉर्म केवळ मच्छर धोका सांगत नाही तर येणाऱ्या धोका बाबतही भाकीत करतो.