दिवाळीचा सण जवळ येत असतानाच देशाची राजधानी दिल्लीसह राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रातील हवेची गुणवत्ता खालावली आहे. वाढत्या वायुप्रदूषणाच्या पार्श्वभूमीवर केंद्रीय वायू गुणवत्ता व्यवस्थापन आयोगाने (CAQM) ६ नोव्हेंबर रोजी दिल्ली-एनसीआरमध्ये ग्रेडेड रिस्पॉन्स अॅक्शन प्लॅन अर्थात GRAP चा तिसरा टप्पा लागू केला आहे. दिल्लीचा सरासरी एअर क्वालिटी इंडेक्स (AQI) ३८२ वर पोहोचला असून हवेची गुणवत्ता अत्यंत खराब श्रेणीत नोंदवण्यात आली आहे. दिवाळीदरम्यान फटाक्यांमुळे प्रदूषणात आणखी वाढ होण्याची शक्यता असल्याने प्रशासनाने तातडीने निर्बंध लागू केले आहेत.
GRAP-3 अंतर्गत बांधकाम आणि पाडकामाच्या कामांवर कठोर निर्बंध घालण्यात आले आहेत. उत्खनन, खोदकाम, पायाभरणी, इमारती पाडणे, रस्ते बांधणी आणि धूळ निर्माण करणाऱ्या बहुतांश बांधकामांवर बंदी असेल. याशिवाय दगडखाणी आणि स्टोन क्रशर बंद ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. मात्र, मेट्रो, रेल्वे, विमानतळ, रुग्णालये, महामार्ग आणि पाणीपुरवठ्यासारख्या अत्यावश्यक पायाभूत सुविधा प्रकल्पांना काही सवलती देण्यात आल्या आहेत.
हे ही वाचा:
मतदार यादीतून नाव वगळलेल्यांना पुन्हा संधी!
फटाक्यांचे अनधिकृत स्टॉल,दादरच्या सुरक्षेशी खेळ!
पर्यटनाच्या आड लश्करचे प्रशिक्षण; कराचीजवळील बेटावर दहशतवाद्यांचा वावर
अजित पवार असते तर दोन्ही राष्ट्रवादी एकत्र असत्या
वाहनांमधून होणारे प्रदूषण कमी करण्यासाठीही महत्त्वाचे निर्बंध लागू करण्यात आले आहेत. दिल्लीसह गुरुग्राम, फरिदाबाद, गाझियाबाद आणि गौतम बुद्ध नगरमध्ये बीएस-३ पेट्रोल आणि बीएस-४ डिझेल चारचाकी वाहनांच्या वापरावर बंदी घालण्यात आली आहे. याशिवाय रस्त्यांची यांत्रिक स्वच्छता, पाण्याची फवारणी आणि धूळ नियंत्रणाच्या उपाययोजनांवर भर दिला जाणार आहे. GRAP च्या पहिल्या आणि दुसऱ्या टप्प्यातील निर्बंधही कायम राहणार आहेत.
दरम्यान, दिल्लीतील प्रदूषणामागे वाहनांचे उत्सर्जन, बांधकामांमधून निर्माण होणारी धूळ, औद्योगिक प्रदूषण आणि प्रतिकूल हवामान ही प्रमुख कारणे आहेत. दिवाळीच्या काळात फटाक्यांमुळे परिस्थिती आणखी गंभीर होण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे प्रशासनासमोर निर्बंधांची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याचे आव्हान आहे. वाढत्या प्रदूषणाचा परिणाम लहान मुले, ज्येष्ठ नागरिक आणि श्वसनविकार असलेल्या व्यक्तींवर होऊ शकतो. त्यामुळे नागरिकांनी सार्वजनिक वाहतुकीचा वापर वाढवावा आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी प्रशासनाला सहकार्य करावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे.
