भारतीय नौदलाच्या सामर्थ्यात भर घालण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाची घडामोड घडली आहे. फ्रान्सनिर्मित राफेल मरीन या लढाऊ विमानाने भारताच्या स्वदेशी विमानवाहू युद्धनौका आयएनएस विक्रांतवर पहिल्याच प्रयत्नात यशस्वी लँडिंग केले. भारतीय नौदलाच्या विमानवाहू युद्धनौकेवर राफेल मरीन उतरवण्याची ही पहिलीच वेळ आहे. या यशामुळे भारतीय नौदलात या विमानांचा समावेश करण्याच्या प्रक्रियेला महत्त्वाचे बळ मिळाले आहे.
आयएनएस विक्रांतवर राफेल मरीनचे संचालन शक्य आहे की नाही, हे तपासण्यासाठी नौदलाकडून चाचण्या घेतल्या जात आहेत. विमानाची युद्धनौकेशी सुसंगतता तपासणे आणि भविष्यातील तैनातीसाठी आवश्यक तयारी करणे, हा या चाचण्यांचा मुख्य उद्देश आहे. गोव्यातील नौदलाच्या तळावरही या विमानांच्या उड्डाण चाचण्या सुरू आहेत.
भारताने २८ एप्रिल २०२५ रोजी फ्रान्ससोबत सुमारे ६३ हजार कोटी रुपयांचा संरक्षण करार केला होता. त्यानुसार भारतीय नौदलासाठी २६ राफेल मरीन विमाने खरेदी केली जाणार आहेत. यामध्ये २२ एक आसनी लढाऊ विमाने आणि चार दोन आसनी प्रशिक्षण विमानांचा समावेश आहे. या विमानांचा पुरवठा २०३० पर्यंत पूर्ण होणार आहे. या करारात शस्त्रास्त्रे, सिम्युलेटर, प्रशिक्षण, आवश्यक उपकरणे आणि लॉजिस्टिक सहाय्याचाही समावेश आहे. तसेच, भारतीय बनावटीची शस्त्रास्त्रे या विमानांमध्ये समाविष्ट करण्यासाठी तंत्रज्ञान हस्तांतरणाची तरतूद करण्यात आली आहे. भारतात राफेलच्या फ्युजलेजचे उत्पादन आणि इंजिन, सेन्सर्स व शस्त्रास्त्रांच्या देखभाल-दुरुस्तीसाठी सुविधा उभारण्याचाही करारात समावेश आहे.
हे ही वाचा:
‘सार्वजनिक महाभियोगा’वर पावसाचे पाणी
राहुल गांधींच्या अराजकतेच्या राजकारणाविरोधात भाजपचा देशभरात एल्गार
प्रकृतीवर प्रश्न विचारताच ट्रम्प पत्रकारावर संतापले
राफेल मरीन जेट्स नौदलासाठी का महत्त्वाचे आहेत
राफेल मरीन विमाने भारतीय नौदलाच्या विमानवाहू जहाजांवरील हवाई सामर्थ्य वाढवतील, तसेच समुद्रातील आणि जमिनीवरील लक्ष्यांवर हवाई संरक्षण आणि हल्ल्यांना साहाय्य करतील. सध्या केवळ फ्रेंच नौदलाद्वारे वापरली जाणारी राफेल मरीन विमाने, विमानवाहू जहाजांवरील मोहिमांसाठी तयार करण्यात आली आहेत. त्यांच्या समावेशामुळे हिंद महासागर क्षेत्रात भारतीय नौदलाच्या लढाऊ क्षमतांचा विस्तार होईल.
