मुख्य निवडणूक अधिकारी नवदीप रिणवा यांनी लोकभवन येथे आयोजित पत्रकार परिषदेत मतदार यादी पुनरीक्षण मोहिमेची आकडेवारी जाहीर केली. त्यांनी सांगितले की, नव्या प्रारूप यादीमध्ये ७ कोटी ३८ लाख ५८ हजार ५१० पुरुष, ६ कोटी २० लाख ६ हजार ३५३ महिला आणि ४ हजार ४२ तृतीयपंथी मतदारांचा समावेश आहे.
१८ लाख मतदारांची वाढ
१० एप्रिल २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या अंतिम मतदार यादीतील एकूण मतदारांच्या तुलनेत आता १८.८४ लाख मतदारांची वाढ झाली आहे. आकडेवारीनुसार, या कालावधीत महिला मतदारांची संख्या १० लाख ९६ हजार ८२८ ने वाढली, तर पुरुष मतदारांची संख्या ७ लाख ८७ हजार ४४९ ने वाढली आहे. दुसरीकडे, तृतीयपंथी मतदारांच्या संख्येत १६४ ने घट झाली आहे. अशा प्रकारे मतदार यादीतील महिला मतदारांच्या संख्येत तुलनेने अधिक वाढ झाल्याचे दिसून येते.
मुख्य निवडणूक अधिकारी रिणवा यांनी सांगितले की, दर एक हजार पुरुष मतदारांमागे महिला मतदारांचे प्रमाण ८३४ वरून वाढून ८४० झाले आहे. त्याचप्रमाणे मतदार-लोकसंख्या गुणोत्तरही ५५.१७ टक्क्यांवरून वाढून ५५.९५ टक्के झाले आहे. पुनरीक्षण मोहिमेदरम्यान पात्र नागरिकांना मतदार यादीत समाविष्ट करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात आल्याचे निवडणूक विभागाने सांगितले.
मुख्य निवडणूक अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, १८ ते १९ वर्षे वयोगटातील तरुणांची अंदाजित लोकसंख्या ८४ लाख ४७ हजार आहे. मात्र, प्रारूप मतदार यादीत या वयोगटातील केवळ ११.८३ लाख मतदारांची नावे समाविष्ट आहेत. ही तफावत कमी करण्यासाठी निवडणूक विभागाने शाळा, महाविद्यालये आणि विद्यापीठांमध्ये विशेष मोहीम राबविण्याची तयारी केली आहे. यामुळे पात्र तरुणांना मतदार यादीत समाविष्ट करून घेता येणार आहे.
हे ही वाचा:
केंद्रीय अर्थसंकल्प २०२७-२८ मध्ये तरुणांचा सहभाग
भारत-आसियान देशांचे संबंध स्थैर्यासाठी महत्त्वाचे
‘आम आदमी’चा शिशमहल आता आम जनतेसाठी खुला
अजितदादांच्या अपघाताच्या चौकशीचा अहवाल जाहीर करावा!
प्रारूप मतदार यादी प्रसिद्ध झाल्यानंतर आता नवीन नावे समाविष्ट करणे, नावे वगळणे आणि तपशिलांमध्ये दुरुस्ती करण्याची प्रक्रियाही सुरू झाली आहे. नागरिकांना १७ नोव्हेंबर ते १६ डिसेंबर या कालावधीत आपले दावे आणि हरकती नोंदवता येणार आहेत. मतदार यादीत नाव समाविष्ट करण्यासाठी नमुना क्रमांक ६, नाव वगळण्यासाठी किंवा एखाद्या नोंदीवर हरकत घेण्यासाठी नमुना क्रमांक ७, तर नाव, पत्ता किंवा अन्य तपशिलांमध्ये दुरुस्ती करण्यासाठी नमुना क्रमांक ८ भरावा लागणार आहे.
निवडणूक विभागाच्या कार्यक्रमानुसार, २८ डिसेंबरपर्यंत प्राप्त दावे आणि हरकतींचा निपटारा केला जाणार आहे. त्यानंतर ४ जानेवारी २०२७ रोजी उत्तर प्रदेशची अंतिम मतदार यादी प्रसिद्ध केली जाईल. मतदार यादी अधिक सर्वसमावेशक करण्यासाठी आणि पात्र नागरिकांना त्यामध्ये समाविष्ट करण्याच्या उद्देशाने २१, २२, २८ आणि २९ नोव्हेंबर रोजी राज्यातील सर्व मतदान केंद्रांवर विशेष अभियान दिवस आयोजित केले जाणार आहेत. या दिवशी बूथस्तरीय अधिकारी (बीएलओ) प्रारूप मतदार यादी आणि अर्जांसह आपापल्या मतदान केंद्रांवर उपस्थित राहतील. नागरिक त्यांच्याशी संपर्क साधून मतदार यादीतील आपले नाव आणि तपशील तपासू शकतील तसेच आवश्यक अर्जही सादर करू शकतील.
एखाद्या पात्र नागरिकाचे नाव मतदार यादीत नसल्यास तो नमुना क्रमांक ६ भरून नाव समाविष्ट करण्यासाठी अर्ज करू शकतो. यासोबत निर्धारित छायाचित्र तसेच जन्मतारीख आणि सामान्य निवासस्थानाशी संबंधित वैध कागदपत्रे सादर करावी लागतील.
मुख्य निवडणूक अधिकारी नवदीप रिणवा यांनी सर्व पात्र नागरिकांना प्रारूप मतदार यादीतील आपले नाव आणि अन्य तपशील आवर्जून तपासण्याचे आवाहन केले आहे. यादीत काही त्रुटी आढळल्यास किंवा नावाचा समावेश नसल्यास निर्धारित मुदतीत संबंधित अर्ज सादर करावा, जेणेकरून अंतिम मतदार यादीत सर्व पात्र नागरिकांची नावे समाविष्ट करता येतील.
