जागतिक बाजारात कच्च्या तेलाच्या किमती पुन्हा एकदा उच्च पातळीवर स्थिरावल्या आहेत. १ मे २०२६ रोजी कच्चे तेल प्रति बॅरल $११० च्या वर टिकून असून, पुढील काळात या किमती कोणत्या दिशेने जातील याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. सध्या बाजारातील सर्वात मोठा प्रभाव हा पश्चिम आशियातील वाढत्या भू-राजकीय तणावाचा आहे.
अमेरिका आणि इराण यांच्यातील वाढता संघर्ष, तसेच होर्मुझ सामुद्रधुनीसारख्या महत्त्वाच्या मार्गावर निर्माण झालेली अस्थिरता यामुळे जागतिक तेल पुरवठ्यावर परिणाम झाला आहे. जगातील मोठ्या प्रमाणावर तेल वाहतूक या मार्गातून होत असल्याने येथे निर्माण झालेला कोणताही अडथळा थेट किमतींवर परिणाम करतो. परिणामी, गेल्या काही दिवसांत तेलाच्या किमतींमध्ये मोठी उसळी पाहायला मिळाली.
हे ही वाचा:
सोनं – चांदीच्या दरात पुन्हा वाढ
सुप्रियाताई तुमच्या सरकारने जे काम थांबवलं ते आम्ही पूर्ण केलं!
‘मिसिंग लिंक’ नाही, तर ‘कनेक्टिंग लिंक’!
जेपी मॉर्गनच्या वरिष्ठ व्यवस्थापकावर लैंगिक शोषण, वांशिक छळाचे आरोप
काही सत्रांमध्ये कच्चे तेल $१२० ते $१२६ पर्यंत पोहोचले होते. मात्र सध्या त्या किंचित स्थिर झाल्या असल्या तरी बाजारातील अनिश्चितता कायम आहे. कारण संघर्ष कमी होण्याची कोणतीही ठोस चिन्हे दिसत नाहीत. त्यामुळे गुंतवणूकदार सावध आहेत आणि बाजारात अस्थिरता वाढली आहे.
तज्ज्ञांच्या मते, जर हा तणाव दीर्घकाळ कायम राहिला तर तेलाच्या किमती आणखी वाढू शकतात. काही अंदाजानुसार, परिस्थिती अधिक गंभीर झाली तर किमती $१५० प्रति बॅरलपर्यंत जाऊ शकतात. अशा परिस्थितीत जागतिक अर्थव्यवस्थेवर मोठा दबाव निर्माण होईल.
तेलाच्या वाढत्या किमतींचा थेट परिणाम महागाईवर होत आहे. इंधन महाग झाल्यामुळे वाहतूक खर्च वाढतो आणि त्याचा परिणाम अन्नधान्य, वस्तू आणि सेवांच्या किमतींवर होतो. त्यामुळे अनेक देशांच्या मध्यवर्ती बँकांना व्याजदर कमी करण्याऐवजी ते वाढवावे लागू शकतात. याचा परिणाम आर्थिक वाढीवरही होण्याची शक्यता आहे.
भारतासाठी ही परिस्थिती अधिक चिंताजनक आहे. भारत मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आयात करतो, त्यामुळे जागतिक किमती वाढल्यास देशांतर्गत पेट्रोल, डिझेल आणि एलपीजी दरांवर दबाव वाढू शकतो. तेल कंपन्यांचे आर्थिक गणित बिघडण्याची शक्यता आहे, तसेच सरकारवरही दर नियंत्रित ठेवण्याचा दबाव वाढू शकतो.
एकूणच, कच्च्या तेलाच्या किमती सध्या उच्च पातळीवर टिकून आहेत आणि त्यांची पुढील दिशा पूर्णपणे भू-राजकीय घडामोडींवर अवलंबून आहे. जर तणाव कमी झाला तर किमतीत दिलासा मिळू शकतो; पण परिस्थिती चिघळल्यास महागाई आणि आर्थिक अस्थिरतेचा फटका जगाला बसू शकतो.