पश्चिम आशियात वाढलेल्या तणावामुळे जागतिक कच्च्या तेलाच्या बाजारात अस्थिरता निर्माण झाली असली तरी भारतात पेट्रोल आणि डिझेलच्या किमती वाढवण्याचा कोणताही तातडीचा निर्णय घेतलेला नाही, असा दिलासा केंद्र सरकारने दिला आहे. सरकारी सूत्रांच्या मते, देशातील ऊर्जा साठ्याची स्थिती सुधारत असून इंधनपुरवठा स्थिर राहील, त्यामुळे नागरिकांना दरवाढीची भीती बाळगण्याचे कारण नाही.
सरकारी अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, भारतात कच्च्या तेलासह पेट्रोलियम उत्पादनांचा साठा पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध आहे. त्यामुळे जागतिक बाजारात तेलाच्या किमती वाढल्या किंवा पुरवठ्यात तात्पुरता अडथळा निर्माण झाला तरी देशातील इंधनपुरवठ्यावर त्याचा त्वरित परिणाम होणार नाही. सरकार परिस्थितीवर सतत लक्ष ठेवून असून ऊर्जा सुरक्षेबाबत नियमित आढावा घेतला जात आहे.
हे ही वाचा:
धुरंधर २ ने पाकिस्तानचा पुन्हा जळफळाट होणार!
इराणकडे शरणागतीशिवाय पर्याय नाही – ट्रम्प यांचा थेट इशारा
जॉर्डनमध्ये ३०० दशलक्ष डॉलरची THAAD रडार प्रणाली नष्ट
सोने-चांदीत पुन्हा तेजी; २४ कॅरेट सोन्याचा दर ₹१.६१ लाखांच्या जवळ
सूत्रांनी दिलेल्या माहितीनुसार, भारताकडे सध्या एकूण सुमारे आठ आठवड्यांचा ऊर्जा साठा उपलब्ध आहे. यात अंदाजे २५ दिवसांचा कच्च्या तेलाचा साठा आणि २५ दिवसांचा पेट्रोल-डिझेल साठा समाविष्ट आहे. या साठ्यामुळे अल्पकालीन संकट निर्माण झाले तरी देशांतर्गत मागणी पूर्ण करण्याची क्षमता कायम राहते.
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे विशेषतः होर्मुझ सामुद्रधुनीमार्गे तेलपुरवठ्यावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. मात्र भारताची आयात पूर्णपणे या मार्गावर अवलंबून नाही. भारताच्या एकूण कच्च्या तेल आयातीपैकी सुमारे ४० टक्के आयात होर्मुझ सामुद्रधुनीमार्गे येते, तर उर्वरित ६० टक्के तेल इतर मार्गांनी भारतात पोहोचते. त्यामुळे त्या भागात तणाव वाढला तरी भारतावर त्याचा मर्यादित परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
सरकारने स्पष्ट केले आहे की देशात पेट्रोल किंवा डिझेलचे रेशनिंग करण्याचा कोणताही विचार नाही. तेल कंपन्यांकडे आणि साठवण केंद्रांमध्ये पुरेसा साठा उपलब्ध असून पुरवठा सुरळीत सुरू आहे. त्यामुळे इंधनाच्या उपलब्धतेबाबत कोणतीही चिंता करण्याची गरज नसल्याचेही अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय बाजारातील चढउतार लक्षात घेऊन भारत पर्यायी ऊर्जा स्रोतांचाही शोध घेत आहे. ऑस्ट्रेलिया आणि कॅनडा यांसारख्या देशांकडून गॅस पुरवठ्याचे पर्याय तपासले जात असून ऊर्जा आयात विविध स्रोतांमधून करण्यावर भर दिला जात आहे. यामुळे भविष्यातील पुरवठा संकटाचा धोका कमी होण्याची शक्यता आहे.
सध्या देशातील प्रमुख शहरांमध्ये पेट्रोल-डिझेलचे दर स्थिर आहेत. उदाहरणार्थ, दिल्लीमध्ये पेट्रोल सुमारे ₹९४.७७ प्रति लिटर आणि डिझेल ₹८७.६७ प्रति लिटर दराने विकले जात आहे, तर मुंबईमध्ये पेट्रोलचा दर ₹१०३ पेक्षा अधिक आहे.
एकूणच, पश्चिम आशियातील अस्थिर परिस्थिती असूनही भारताची ऊर्जा स्थिती सध्या मजबूत असल्याचा सरकारचा दावा आहे. मजबूत साठा, विविध आयात स्रोत आणि सततचे निरीक्षण यामुळे देशातील इंधनपुरवठा आणि दर स्थिर ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.