पश्चिम आशियातील वाढत्या युद्धजन्य तणावामुळे जागतिक ऊर्जा बाजार अस्थिर झाला असून त्याचा परिणाम तेलाच्या किमतींवर आणि पुरवठ्यावर दिसू लागला आहे. या पार्श्वभूमीवर जपानने आपल्या राखीव तेलसाठ्यातील काही हिस्सा बाजारात सोडण्याची घोषणा केली आहे. विशेष म्हणजे, असे पाऊल उचलणारा G7 समूहातील पहिला देश म्हणून जपान समोर आला आहे. अमेरिका-इस्रायल आणि इराण यांच्यातील वाढत्या संघर्षामुळे हॉर्मूझ सामुद्रधुनीतून होणाऱ्या तेलवाहतुकीवर धोका निर्माण झाला आहे. या मार्गातून जगातील मोठ्या प्रमाणात कच्चे तेल वाहतूक केले जाते. त्यामुळे जागतिक बाजारात पुरवठा खंडित होण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
हे ही वाचा:
“जाणूनबुजून तणाव निर्माण करणारी काँग्रेसची विधाने”
गंभीर म्हणाले, कीर्ती आझादांचा प्रश्न गंभीरपणे घेण्यासारखा नाही
शेअर बाजारात भूकंप! सेन्सेक्स १,३४२ अंकांनी कोसळला, निफ्टी २३,९०० खाली
“सरकारी पक्षाचा खटला ठोस, ग्राह्य पुराव्यांवर आधारित नाही!”
ऊर्जा सुरक्षेसाठी जपानचा निर्णय
जपान हा जगातील सर्वात मोठ्या तेल आयातदार देशांपैकी एक आहे आणि त्याची मोठ्या प्रमाणात ऊर्जा गरज पश्चिम आशियातील देशांवर अवलंबून आहे. त्यामुळे पुरवठ्यात अडथळा निर्माण झाल्यास जपानच्या अर्थव्यवस्थेवर मोठा परिणाम होऊ शकतो. याच कारणामुळे सरकारने बाजार स्थिर ठेवण्यासाठी आपत्कालीन तेलसाठा वापरण्याचा निर्णय घेतला आहे.
अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, तेलसाठा टप्प्याटप्प्याने बाजारात सोडण्यात येईल, ज्यामुळे किमतींवर नियंत्रण ठेवण्यास मदत होईल आणि पुरवठा साखळीतील ताण कमी होईल. हा निर्णय ऊर्जा बाजारातील अनिश्चितता कमी करण्याच्या दृष्टीने महत्त्वाचा मानला जात आहे.
IEA कडूनही मोठ्या तेलसाठा रिलीजचा प्रस्ताव
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा संस्था (IEA) देखील सदस्य देशांना एकत्रितपणे मोठ्या प्रमाणात तेलसाठा बाजारात सोडण्याचा विचार करत आहे. अहवालानुसार सुमारे ४०० दशलक्ष बॅरल तेल सोडण्याचा प्रस्ताव मांडण्यात आला असून हा इतिहासातील सर्वात मोठा संयुक्त साठा रिलीज ठरू शकतो.
२०२२ मध्ये रशिया-युक्रेन युद्धाच्या वेळी सुमारे १८२ दशलक्ष बॅरल तेल साठा सोडण्यात आला होता, त्यापेक्षा हा प्रस्ताव दुप्पट असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे ऊर्जा बाजारातील अस्थिरता कमी करण्यासाठी हा उपाय महत्त्वाचा ठरू शकतो.
जागतिक बाजारावर परिणाम
पश्चिम आशियातील संघर्षामुळे काही काळ तेलाच्या किमतींमध्ये तीव्र वाढ झाली होती. पुरवठ्याच्या अडचणी आणि जहाजवाहतुकीतील अडथळे यामुळे ऊर्जा बाजारावर मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. त्यामुळे अनेक देश ऊर्जा सुरक्षेसाठी विविध उपाययोजना करत आहेत.
विश्लेषकांच्या मते, जपानने घेतलेला निर्णय इतर G7 देशांवरही दबाव निर्माण करू शकतो. जर इतर देशांनीही अशाच प्रकारे आपले रणनीतिक साठे बाजारात सोडले, तर जागतिक बाजारातील तेलाच्या किमतींना काही प्रमाणात स्थैर्य मिळू शकते.
एकूणच, पश्चिम आशियातील संघर्षाचा परिणाम आता जागतिक ऊर्जा बाजारावर स्पष्टपणे दिसू लागला असून, जपानच्या या निर्णयामुळे आंतरराष्ट्रीय ऊर्जा धोरणात नवे बदल घडण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.