अमेरिकेतील कृत्रिम बुद्धिमत्ता क्षेत्रात मोठी घडामोड घडली असून ओपनएआयचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी सॅम ऑल्टमन यांनी अमेरिकन सरकारसोबत महत्त्वाचा करार अंतिम केला आहे. हा करार अशा वेळी झाला आहे, जेव्हा डोनाल्ड ट्रम्प आणि अँथ्रोपिक या एआय कंपनीदरम्यान तणाव वाढल्याची चर्चा सुरू आहे. त्यामुळे हा करार केवळ तांत्रिक नसून राजकीयदृष्ट्याही महत्त्वाचा मानला जात आहे. वृत्तानुसार, अमेरिकेच्या संरक्षण विभागाने एआय तंत्रज्ञानासाठी सुमारे २० कोटी डॉलर (अंदाजे १,६०० कोटी रुपये) मूल्याचा करार ओपनएआयसोबत केला आहे. या कराराचा कालावधी सुरुवातीला १ वर्षांचा असून पुढील ३ ते ५ वर्षांत तो वाढवला जाऊ शकतो. या माध्यमातून ओपनएआयची प्रगत एआय मॉडेल्स संरक्षण, गुप्त माहिती विश्लेषण, सायबर सुरक्षा आणि डेटा प्रक्रिया यासाठी वापरली जाणार आहेत.
हे ही वाचा:
वॉर्नर ब्रदर्स–पॅरामाउंटचा ऐतिहासिक करार
महाराष्ट्र राज्य सहकारी बँक घोटाळा प्रकरणात अजित पवारांना क्लीन चिट
GDP रीसेटनंतर भारताची झेप! FY26 मध्ये विकासदर ७.६ टक्क्यांवर
सॅम ऑल्टमन यांनी स्पष्ट केले आहे की ओपनएआयचे तंत्रज्ञान जबाबदारीने वापरले जाईल. कंपनीने काही ठळक अटी घातल्या आहेत. उदाहरणार्थ, नागरिकांवर मोठ्या प्रमाणात नजर ठेवण्यासाठी एआयचा वापर होणार नाही, तसेच मानवी नियंत्रणाशिवाय स्वयंचलित युद्ध निर्णय घेण्यासाठीही एआय वापरला जाणार नाही. या “रेड लाईन्स” सरकारने मान्य केल्याचे सांगितले जात आहे. सध्या ओपनएआयचे तंत्रज्ञान जगभरातील १०० पेक्षा अधिक देशांमध्ये विविध क्षेत्रांत वापरले जात असून दरमहा कोट्यवधी वापरकर्ते त्याचा लाभ घेतात.
दरम्यान, डोनाल्ड ट्रम्प यांनी अँथ्रोपिक कंपनीवर टीका करत काही सरकारी प्रकल्पांमधून त्यांना दूर ठेवण्याची भूमिका घेतल्याचे वृत्त आहे. अँथ्रोपिक ही देखील अब्जावधी डॉलर मूल्य असलेली एआय कंपनी आहे. मात्र, एआयच्या वापराबाबत सुरक्षेचे आणि नैतिकतेचे निकष कसे असावेत यावरून सरकार आणि अँथ्रोपिक यांच्यात मतभेद निर्माण झाल्याचे सांगितले जाते.
या सर्व पार्श्वभूमीवर ओपनएआयला मिळालेला २० कोटी डॉलरचा करार एआय क्षेत्रातील स्पर्धा अधिक तीव्र करणारा ठरू शकतो. अमेरिकन सरकार दरवर्षी संरक्षण क्षेत्रावर सुमारे ८०० अब्ज डॉलरपेक्षा अधिक खर्च करते. त्या तुलनेत हा करार रकमेने लहान असला तरी एआय तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने तो धोरणात्मकदृष्ट्या मोठा मानला जात आहे.
एकंदरीत, ओपनएआय आणि अमेरिकन सरकार यांच्यातील हा करार एआयच्या भविष्यातील वापराचे दिशानिर्देश ठरवू शकतो. ट्रम्प आणि अँथ्रोपिक यांच्यातील वादाच्या पार्श्वभूमीवर सॅम ऑल्टमन यांनी साधलेले हे यश एआय क्षेत्रातील राजकारण, स्पर्धा आणि तंत्रज्ञान यांचे बदलते समीकरण स्पष्ट करते. आगामी काही वर्षांत या निर्णयाचे दूरगामी परिणाम दिसून येण्याची शक्यता आहे.