कामाच्या बाजारपेठेत सध्या ‘जॉब हॉपिंग’ म्हणजेच वारंवार नोकरी बदलण्याचा ट्रेंड झपाट्याने वाढत आहे. विशेषतः जेन-झी आणि मिलेनियल्स या तरुण पिढीत हा कल अधिक दिसून येत असून त्यामुळे कंपन्यांवर कर्मचारी टिकवून ठेवण्याचा मोठा दबाव निर्माण झाला आहे. अधिक वेतन, करिअरमध्ये वेगाने प्रगती आणि चांगल्या कामाच्या वातावरणाच्या शोधात अनेक कर्मचारी एका कंपनीत दीर्घकाळ न राहता काही वर्षांतच नोकरी बदलत आहेत.
विविध अहवालांनुसार भारतातील नोकरी बाजारात कर्मचारी बदलण्याचे प्रमाण मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे. एऑनच्या (Aon) २०२५ च्या सर्वेक्षणानुसार सुमारे ८२ टक्के भारतीय कर्मचारी पुढील काही काळात नोकरी बदलण्याचा विचार करत आहेत. तर रँडस्टॅडच्या (Randstad) अहवालानुसार जेन-झीमधील सुमारे ३८ टक्के कर्मचारी एका वर्षाच्या आत नोकरी सोडण्याचा विचार करतात. या आकडेवारीमुळे कंपन्यांसाठी कर्मचारी टिकवणे अधिक कठीण होत असल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
हे ही वाचा:
“भारत आमचा मित्र!” होर्मुझ सामुद्रधुनीतून भारतीय जहाजांना मिळणार सुरक्षित मार्ग
अमेरिकेचा ‘यू व्हिसा’ मिळवण्यासाठी ११ भारतीयांनी टाकला बनावट दरोडा
होर्मुझ सामुद्रधुनीतून दोन भारतीय एलपीजी टँकर्सना परवानगी
सरणावर पोळ्या शेकण्याच्या प्रयत्नात काँग्रेस
तज्ञांच्या मते, जेन-झी कर्मचाऱ्यांचा एका कंपनीत काम करण्याचा सरासरी कालावधी सध्या सुमारे १ ते १.५ वर्षे इतकाच राहिला आहे. पूर्वी कर्मचारी एका कंपनीत अनेक वर्षे टिकत असत; मात्र आता करिअरमध्ये जलद प्रगतीसाठी कर्मचारी सतत नवीन संधी शोधत आहेत. त्यामुळे कंपन्यांना वारंवार भरती प्रक्रिया राबवावी लागत असून त्यावर मोठा खर्चही होत आहे.
आर्थिक कारणेही जॉब हॉपिंग वाढण्यामागील महत्त्वाचे कारण मानले जाते. अभ्यासानुसार नोकरी बदलणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना सरासरी ७ ते ८ टक्क्यांपर्यंत वेतनवाढ मिळते, तर एकाच कंपनीत राहणाऱ्यांना ५ ते ६ टक्के वाढ मिळते. त्यामुळे अधिक वेतनाच्या संधी मिळताच कर्मचारी नोकरी बदलण्याचा निर्णय घेतात. तसेच अनेक कर्मचाऱ्यांना वारंवार नोकरी बदलल्याने करिअरची गती वाढते असे वाटते.
या ट्रेंडचा कंपन्यांवर थेट परिणाम होत आहे. वारंवार कर्मचारी बदलल्याने भरती आणि प्रशिक्षण खर्च वाढतो, प्रकल्पांमध्ये सातत्य राहात नाही आणि अनुभवी कर्मचाऱ्यांसोबत संस्थेतील महत्त्वाचे ज्ञानही निघून जाते. काही कंपन्यांमध्ये कर्मचारी टिकवण्याचे प्रमाण कमी झाल्याने एचआर विभागावरही मोठा ताण येत आहे.
यामुळे अनेक कंपन्या आता कर्मचारी टिकवण्यासाठी नवीन उपाययोजना करत आहेत. त्यामध्ये उच्च वेतनवाढ, बोनस, हायब्रिड किंवा वर्क-फ्रॉम-होम सुविधा, कौशल्यविकास कार्यक्रम आणि करिअर प्रगतीची स्पष्ट योजना यांचा समावेश आहे. काही कंपन्या कर्मचारी समाधान वाढवण्यासाठी मानसिक आरोग्य, लवचिक कामाचे तास आणि प्रशिक्षण कार्यक्रमांवरही भर देत आहेत.
एकूणच, ‘जॉब हॉपिंग’ हा आधुनिक रोजगार बाजारातील मोठा ट्रेंड बनत आहे. कर्मचारी अधिक चांगल्या संधींच्या शोधात नोकरी बदलत असताना कंपन्यांना प्रतिभावान कर्मचारी टिकवण्यासाठी अधिक आकर्षक धोरणे राबवावी लागत आहेत. त्यामुळे येत्या काळात रोजगार बाजार अधिक स्पर्धात्मक आणि गतिमान होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे.