नेपाळनंतर आता पाकिस्तानमधील जनरल झेड (Gen Z) यांनी आता सरकारविरोधात आवाज उचलला आहे. काही आठवड्यांपूर्वी पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मध्ये झालेल्या हिंसक निदर्शनांनंतर, पुन्हा एकदा बंडाची लाट उसळली आहे. यावेळी, तरुण विद्यार्थ्यांनी (जनरल झेड) आंदोलनाची सूत्रे हाती घेतली आहेत. वाढत्या शिक्षण शुल्काविरुद्ध आणि शैक्षणिक सुधारणांच्या नावाखाली नवीन मूल्यांकन प्रणालीविरुद्ध रस्त्यावर उतरून निषेध केला जात आहे. सुरुवातीला फी वाढीविरुद्ध शांततापूर्ण निषेध होता, परंतु हे आंदोलन लवकरच शाहबाज शरीफ सरकारविरुद्ध व्यापक संघर्षात रूपांतरित झाले आहे.
नवीन शैक्षणिक वर्षात मॅट्रिक आणि इंटरमिजिएट स्तरावर लागू केलेल्या ई- मार्किंग (डिजिटल मूल्यांकन) प्रणालीबद्दल विद्यार्थी नाराज असल्याचे वृत्त आहे. प्रथम वर्षाच्या इंटरमिजिएट परीक्षांचे निकाल सहा महिने उशिरा ३० ऑक्टोबर रोजी जाहीर झाले, यानंतर विद्यार्थ्यांनी संताप व्यक्त केला. त्यांनी अनपेक्षितपणे कमी गुणांबद्दल तक्रार केली आणि ई-मार्किंग प्रणालीला दोष दिला. स्थानिक अहवालांनुसार, काही विद्यार्थ्यांना त्यांनी न घेतलेल्या विषयांमध्ये उत्तीर्ण घोषित करण्यात आले.
सरकारने या विषयावर कोणतेही स्पष्टीकरण दिले नसले तरी, मीरपूर शिक्षण मंडळाने ई-मार्किंगची चौकशी करण्यासाठी एक समिती स्थापन केली आहे. निदर्शकांची एक प्रमुख मागणी म्हणजे पुनर्मूल्यांकन शुल्क माफ करणे, जे प्रत्येक विषयासाठी ११,५०० आहे. हे सर्व सातही पेपरसाठी १,१०,५०० पर्यंत वाढवते, ज्यामुळे गरीब विद्यार्थ्यांवर मोठा भार पडतो. या वादाचे पडसाद आता लाहोरसारख्या महत्त्वाच्या शहरांमध्ये पसरले आहेत. जिथे इंटरमिजिएट विद्यार्थ्यांनी गेल्या महिन्यात लाहोर प्रेस क्लबबाहेर आंदोलन केले होते. ऑक्टोबरमध्ये झालेल्या हिंसक घटनांमध्ये आघाडीवर असलेल्या युनायटेड अवामी अॅक्शन कमिटी (JAAC) द्वारे या आंदोलनाचे नेतृत्व केले जात आहे.
एक महिन्यापूर्वी पाकव्याप्त काश्मीर (पीओके) मध्ये मोठ्या प्रमाणात निदर्शने झाली होती. ३० मागण्यांच्या जाहीरनाम्यापासून सुरू झालेल्या या संघर्षात १२ हून अधिक निष्पाप नागरिकांचा मृत्यू झाला. पाकिस्तानी प्रशासनाने गोळ्या झाडून निदर्शने दडपण्याचा प्रयत्न केला. हे आंदोलन लष्करप्रमुख असीम मुनीर यांच्या मनमानी आणि भ्रष्टाचाराविरुद्ध व्यापक उठावात रूपांतरित झाले. शेवटी, शरीफ सरकारला निदर्शकांशी वाटाघाटी करण्यास आणि काही प्रमुख मागण्या मान्य करण्यास भाग पाडले गेले, त्यानंतरच ते शांत झाले.
हेही वाचा..
बांगलादेशातील चटगावमध्ये पुन्हा हिंसाचार
पार्थ पवारांचे जमीन खरेदी प्रकरण : काय म्हणाले मुख्यमंत्री ?
ईडीकडून जम्मू-कश्मीरमधील सहा ठिकाणी छापे
राजद आणि काँग्रेस एकमेकाला खाली खेचण्यात व्यस्त
आताचे आंदोलन आणि मुद्दे पूर्णपणे वेगळे असून मागील आंदोलन हे राजकीय पक्षांनी चालवले होते, परंतु आता जनरल झेड यांनी सूत्रे हाती घेतली आहेत. सध्याची परिस्थिती विशेषतः संवेदनशील असल्याचे बोलले जात आहे, कारण नेपाळमध्ये तरुणांच्या नेतृत्वाखालील उठावाने केपी शर्मा ओली यांचे सरकार पाडले. सोशल मीडियावरील बंदीविरोधात सुरू झालेल्या निषेधाचे रूपांतर आता मोठ्या प्रमाणात भ्रष्टाचारविरोधी चळवळीत झाले.