बीबीसीने २०२४ मधील पॅनोरामा कार्यक्रमात अमेरिकेचे माजी राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांच्या भाषणाचे निवडक संपादन करून प्रेक्षकांना दिशाभूल केल्याबद्दल औपचारिक माफी मागण्याची तयारी केली आहे. या संपादनामुळे असे भासवण्यात आले की ट्रम्प यांनी ६ जानेवारी २०२१ रोजी कॅपिटॉलवरील (संसदभवन) हल्ल्यास थेट प्रोत्साहन दिले होते.
बीबीसीचे अध्यक्ष समीर शाह येत्या सोमवारी यूके संसदेच्या कल्चर, मीडिया आणि स्पोर्ट कमिटीला पत्र लिहून खेद व्यक्त करणार आहेत. Trump: A Second Chance? हा कार्यक्रम २०२४ च्या अमेरिकन राष्ट्राध्यक्षीय निवडणुकीच्या एक आठवडा आधी प्रसारित झाला होता. बीबीसीच्या प्रवक्त्याने सांगितले, “बीबीसीचे अध्यक्ष सोमवार रोजी समितीला पूर्ण उत्तर देतील.”
स्वतंत्र कंपनी ऑक्टोबर फिल्म्स लिमिटेडने तयार केलेल्या या कार्यक्रमात ट्रम्प यांच्या ६ जानेवारीच्या भाषणातील दोन क्लिप्स, ज्यांच्यामध्ये ५० मिनिटांपेक्षा जास्त अंतर होते, एकत्र जोडण्यात आल्या. त्यामुळे त्यांनी असे म्हटल्याचा भास निर्माण झाला की — “आपण कॅपिटॉलकडे चालत जाऊ… मी तुमच्यासोबत असेन. आणि आपण लढू. आपण जोरदार लढू.”
प्रत्यक्षात, “fight like hell” हा वाक्प्रचार निवडणूक गैरकारभाराबद्दलच्या वेगळ्या भागात होता, जिथे ट्रम्प यांनी “fight” हा शब्द 20 वेळा वापरला होता. त्याच संदर्भात त्यांनी “शांततेने आणि देशभक्तीने आपला आवाज उठवा” असेही म्हटले होते. ट्रम्प यांनी मूळ भाषणात म्हटले होते, “आपण कॅपिटॉलकडे चालत जाऊ आणि आपल्या धाडसी सिनेटर आणि काँग्रेस सदस्यांना प्रोत्साहित करू.” बीबीसी कार्यक्रमाने पहिला भाग घेतला आणि नंतर वेगळ्या संदर्भातील वाक्ये जोडली.
मायकल प्रेस्कॉट या बीबीसीच्या संपादकीय मार्गदर्शन समितीच्या माजी सल्लागाराने म्हटले होते की, हे संपादन “पूर्णपणे दिशाभूल करणारे” आणि “गंभीर फेरफार करणारे होते, ज्यामुळे ट्रम्प यांच्या प्रत्यक्ष शब्दांचा विपर्यास झाला.
हे प्रकरण द टेलिग्राफने प्रेस्कॉट यांच्या १९ पानांच्या अहवालाचे तपशील प्रसिद्ध केल्यानंतर पुढे आले. या अहवालात बीबीसी अरेबिकच्या इस्रायल-गाझा युद्धावरील वृत्तांकनात पक्षपात आणि ट्रान्सजेंडर विषयांवरील अहवालात समस्या असल्याचा आरोपही करण्यात आला. प्रेस्कॉट यांनी सांगितले की वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी या संपादनाला मान्यता देण्यास नकार दिला आणि त्यांनी समीर शाह यांना “अतिशय धोकादायक पायंडा” पडत असल्याचे सांगूनही प्रतिसाद दिला नाही.
आंतरिक दस्तऐवजात असे नमूद होते की, “पॅनोरामाने केलेले संपादन पूर्णपणे दिशाभूल करणारे होते. ट्रम्प यांनी स्पष्टपणे कॅपिटॉलवर जाऊन लढण्याचे आवाहन केले नव्हते आणि म्हणूनच त्यांच्यावर दंगल भडकवण्याचे फेडरल आरोप झाले नाहीत.”
हे ही वाचा:
उत्तर प्रदेशमधील शैक्षणिक संस्थांमध्ये ‘वंदे मातरम्’ गाणे अनिवार्य!
चीनमध्ये डॉक्टर झालेला कट्टर इस्लामी भारतीयांवर करणार होता विषप्रयोग
केम्पेगौडा आंतरराष्ट्रीय विमानतळावर नमाज पठण; भाजपाची सिद्धरामय्या सरकारवर टीका
जीएसटी २.० कारागिरांसाठी ठरलं वरदान
यूकेच्या संस्कृती मंत्री लिसा नंदी यांनी या प्रकरणाला “खूप गंभीर” म्हटले आणि यामध्ये “पक्षपात” असल्याचा आरोप केला, पण समीर शाह आणि बीबीसीचे डायरेक्टर-जनरल टिम डेव्ही यांच्यावर विश्वास व्यक्त केला. बीबीसीच्या Sunday with Laura Kuenssberg कार्यक्रमात त्यांनी सांगितले की माध्यमात तथ्य आणि मत यामध्ये गोंधळ वाढत आहे.
या वादानंतर बीबीसीचे डायरेक्टर-जनरल टिम डेव्ही यांच्या राजीनाम्याची मागणी वाढली आहे. माजी सांस्कृतिक सचिव सर जॉन व्हिटिंगडेल यांनी सांगितले की, जबाबदारी त्यांचीच आहे. माजी पंतप्रधान बोरिस जॉन्सन यांनी बीबीसीवर “अहंकारीपणा”चा आरोप केला. समितीच्या अध्यक्ष कॅरोलिन डिनिनेज यांनी अचूक आणि निष्पक्ष वृत्तांकनाची खात्री करण्याची मागणी केली.
बीबीसी न्यूजच्या सीईओ डेबोरा टर्नेस यांनी कर्मचाऱ्यांना ईमेल करून हा आठवडा “कठीण” असल्याचे कबूल केले, तर प्रवक्त्याने सांगितले की बीबीसी अभिप्राय गांभीर्याने घेत आहे आणि जिथे चुका झाल्या तिथे प्रक्रिया सुधारण्यात आल्या आहेत.
बीबीसीची माफी ही ट्रम्प यांच्या भाषणाच्या दिशाभूल करणाऱ्या संपादनाबद्दल असणार आहे. बीबीसी अरेबिक किंवा जेंडर विषयक वृत्तांकनातील आरोपांवर शाह यांचे पत्र भाष्य करेल की नाही, हे अद्याप स्पष्ट नाही.