मध्यपूर्वेत वाढत्या संघर्षाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या संयुक्त हवाई हल्ल्यांनंतर चीनने तीव्र प्रतिक्रिया देत या कारवाईची कडक शब्दांत निंदा केली आहे. चीनचे परराष्ट्र मंत्री वान्ग यी यांनी या हल्ल्यांना “अस्वीकार्य” संबोधत तात्काळ युद्धबंदीची मागणी केली आहे. त्यांनी स्पष्ट केले की कोणत्याही देशाच्या सार्वभौमत्वावर अशा प्रकारे लष्करी कारवाई करणे आंतरराष्ट्रीय कायद्याच्या विरोधात आहे आणि यामुळे संपूर्ण मध्यपूर्वेत अस्थिरता वाढू शकते.
अमेरिका आणि इस्रायलने इराणमधील महत्त्वाच्या लष्करी व रणनीतिक ठिकाणांवर लक्ष्यित हल्ले केल्याचे वृत्त आहे. या कारवाईत इराणचे सर्वोच्च नेते अयातोल्ला अली खामेनेई ठार झाल्याची माहिती समोर आल्यानंतर तेहरानमध्ये मोठी खळबळ उडाली आहे. या घटनेनंतर इराणमध्ये नेतृत्वबदलाची प्रक्रिया सुरू झाली असून वरिष्ठ धर्मगुरू अयातोल्ला अलीरेझा अराफी यांची तात्पुरत्या सर्वोच्च नेत्यपदी नियुक्ती करण्यात आल्याचे वृत्त आहे. या घडामोडींमुळे इराणमधील राजकीय परिस्थिती अधिकच तणावपूर्ण झाली आहे.
हे ही वाचा:
खामेनेई यांच्या हत्येनंतर व्लादिमिर पुतिन यांचा संताप
संयुक्त अरब अमिरातीचा इशारा… “शुद्धीवर या, शेजाऱ्यांशी जबाबदारीने वागा”
ओमान किनाऱ्याजवळ तेल टँकरवर हल्ला
भारताने कशी पाडली होती पाकिस्तानी क्षेपणास्त्रे आणि ड्रोन! मोदींचे वक्तव्य पुन्हा चर्चेत
चीनने या हल्ल्यांबाबत रशियाशीही चर्चा केली आहे. वान्ग यी यांनी रशियाचे परराष्ट्र मंत्री सर्गेई लाव्हरोव्ह यांच्याशी दूरध्वनीवर संवाद साधत परिस्थितीचे गांभीर्य व्यक्त केले. दोन्ही देशांनी युद्धाऐवजी संवाद आणि कूटनीतीचा मार्ग स्वीकारण्यावर भर दिला. चीनने स्पष्ट केले की संयुक्त राष्ट्रांच्या तत्वांनुसार सर्व देशांच्या सार्वभौमत्वाचा आणि भौगोलिक अखंडतेचा आदर राखला गेला पाहिजे. संघर्ष वाढल्यास जागतिक शांतता आणि ऊर्जा सुरक्षेवर गंभीर परिणाम होऊ शकतो, अशीही चीनची भूमिका आहे.
दरम्यान, इराणनेही प्रतिहल्ल्यांची मालिका सुरू केली असून इस्रायल आणि अमेरिकेच्या काही ठिकाणांवर क्षेपणास्त्र व ड्रोन हल्ले केल्याची माहिती आहे. या कारवायांमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव अधिकच तीव्र झाला आहे. अनेक देशांनी या परिस्थितीबाबत चिंता व्यक्त केली असून संयम बाळगण्याचे आवाहन केले आहे.
संयुक्त राष्ट्रांचे सरचिटणीस आंतोनियो गुटेरेश यांनीही सर्व पक्षांनी तात्काळ युद्धबंदी करावी आणि संवादाद्वारे तोडगा काढावा, असे आवाहन केले आहे. त्यांनी म्हटले आहे की या संघर्षामुळे सामान्य नागरिकांचे मोठे नुकसान होऊ शकते आणि प्रादेशिक स्थैर्य धोक्यात येऊ शकते.
चीनने आपल्या नागरिकांनाही सतर्कतेचा इशारा दिला असून इराण आणि इस्रायलमधील चिनी नागरिकांनी सुरक्षिततेची काळजी घ्यावी, असे सांगितले आहे. परिस्थिती अधिक बिघडू नये म्हणून आंतरराष्ट्रीय समुदायाने पुढाकार घ्यावा, असेही चीनने नमूद केले आहे. एकूणच, या हल्ल्यांमुळे मध्यपूर्वेतील तणाव शिगेला पोहोचला असून जागतिक स्तरावर चिंता व्यक्त केली जात आहे.