भारतीय नौदलाचे नवे सर्व्हे व्हेसल (Survey Vessel) जहाज आयएनएस ‘इक्षक’ गुरुवारी अधिकृतपणे नौदल सेवेत दाखल झाले. नौदलप्रमुख अॅडमिरल दिनेश के. त्रिपाठी यांनी या प्रसंगी सांगितले की “आयएनएस इक्षक हे भारतीय नौदल, देशातील जहाजबांधणी उद्योग आणि सूक्ष्म, लघु व मध्यम उद्योग (MSME) यांच्यातील सशक्त सहकार्याचे प्रतीक असून, हे ‘आत्मनिर्भर भारत’ या दृष्टिकोनाचे साकार उदाहरण आहे.” कोचीतील नेव्हल बेसवर अॅडमिरल त्रिपाठी यांच्या उपस्थितीत पार पडलेल्या भव्य सोहळ्यात या जहाजाचे कमीशनिंग करण्यात आले. या सोहळ्यामुळे भारतीय नौदलाची हायड्रोग्राफिक व समुद्री क्षमता अधिक बळकट झाली आहे.
या नव्या सर्व्हे जहाजामध्ये आधुनिक हायड्रोग्राफिक आणि ओशनोग्राफिक प्रणाली तसेच हेलिकॉप्टर ऑपरेशन्सची क्षमता आहे. हे जहाज सर्व्हेक्षण मोहिमांसह मानवी मदत व आपत्ती निवारण मोहिमांमध्येही वापरले जाऊ शकते. गरज पडल्यास हे रुग्णवाहू जहाज (Hospital Ship) म्हणूनही कार्य करू शकते. यात पहिल्यांदाच महिला अधिकाऱ्यांसाठी आणि नाविकांसाठी स्वतंत्र निवासी सुविधा निर्माण करण्यात आल्या आहेत. जे नौदलातील समावेशकता आणि आधुनिकीकरणाचा एक मोठा टप्पा मानला जातो.
हेही वाचा..
टेक्नॉलॉजीबरोबरच प्रत्यक्ष ग्राहक संपर्कावरही भर द्या
तख्तापालट नको गं बाई… तुलसी गबार्डवर विश्वास ठेवता येईल का?
बेकायदेशीर बेटिंग प्लॅटफॉर्म प्रकरणी धवन, रैना यांच्याशी संबंधित मालमत्तेवर जप्ती
नेपाळनंतर आता पाकमधील Gen Z सरकारविरोधात रस्त्यावर! काय आहे प्रकरण?
सोहळ्यादरम्यान नौदलप्रमुखांना ५० सदस्यीय गार्ड ऑफ ऑनर देण्यात आला. त्यानंतर कमांडिंग ऑफिसर कॅप्टन त्रिभुवन सिंह यांनी कमिशनिंग वॉरंट वाचले आणि राष्ट्रीय ध्वज व नौदल ध्वज फडकावण्यात आले. त्या क्षणीच जहाजावर कमिशनिंग पेनन्ट फडकावण्यात आले, जोपर्यंत हे जहाज सेवेत राहील तोपर्यंत तो लहरत राहील. अॅडमिरल त्रिपाठी म्हणाले की आयएनएस इक्षकचे कमीशनिंग हे भारतीय नौदल आणि देशातील जहाजबांधणी क्षेत्रासाठी एक महत्त्वाचा टप्पा आहे. त्यांनी सांगितले की सध्या समुद्री क्षेत्रात भू-राजनीती, तंत्रज्ञान आणि रणनीती यांचा वेगाने प्रभाव वाढत आहे, आणि अशा काळात भारताने “स्थैर्याचा दीपस्तंभ (Lighthouse of Stability)” म्हणून भूमिका बजावली पाहिजे.
त्यांनी पंतप्रधान नरेंद्र मोदींचे उद्गार उद्धृत केले “जेव्हा जागतिक समुद्रात अस्थिरता असते, तेव्हा जग एका स्थिर प्रकाशस्तंभाकडे पाहते. भारत ती भूमिका पार पाडू शकतो.” अॅडमिरल त्रिपाठी यांनी स्पष्ट केले की आज समुद्रतळावरील खनिजसंपत्तीचा शोध, हवामानबदलाच्या आव्हानांसाठी अचूक हायड्रोग्राफिक डेटा अत्यंत रणनीतिक गरज बनली आहे. भारतीय सर्व्हे व्हेसल्सनी अलीकडच्या काळात मॉरिशसपासून व्हिएतनामपर्यंत विविध देशांना हायड्रोग्राफिक सहाय्य दिले आहे, ज्यातून भारताची “सामायिक समुद्री प्रगती” साधण्याची बांधिलकी दिसते.
नौदलप्रमुखांनी सांगितले की सध्या कमीशन होणारी सर्व जहाजे जवळपास ८० टक्के स्वदेशी सामग्री वापरून बनवली जात आहेत. कोलकाता येथील गार्डन रीच शिपबिल्डर्स अँड इंजिनियर्स (GRSE) लिमिटेड यांनी या जहाजाची निर्मिती केली आहे. रक्षण मंत्रालयाच्या माहितीनुसार, “इक्षक” हे जहाज भारताच्या वाढत्या स्वावलंबन आणि जहाजबांधणी क्षमतेचे उत्कृष्ट प्रतीक आहे. या जहाजात वापरलेले बहुतांश उपकरणे आणि साहित्य भारतीय कंपन्यांकडून घेण्यात आले असून, हे आत्मनिर्भर भारत अभियान आणि MSME क्षेत्रातील तांत्रिक सहकार्य यांचे यशस्वी उदाहरण आहे.